Soru

Zorluk: Zorİşçi Kavramı ve Unsurları

İş hukukunda işçi sıfatını belirleyen unsurların başında gelen 'bağımlılık', kişiyi işverenin otoritesine bağlayan ve iş sözleşmesini bağımsız iş görme borcu doğuran sözleşmelerden ayıran en temel kıstastır.

Buna göre, işçi kavramı ve bağımlılık unsurunun mahiyeti ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Ekonomik bağımlılık, işçi sıfatının kazanılması için yasal bir zorunluluktur; bu nedenle yüksek gelir sahibi olan veya birden fazla işverenden ücret alan kişiler hukuken bağımlı sayılamazlar.
  2. Hukuki bağımlılık; işçinin iş görme edimini yerine getirirken işverenin yönetim, denetim ve disiplin yetkisi altında bulunmasını, işin yürütümü ve işyeri düzenine ilişkin talimatlara uyma yükümlülüğünü ifade eder.Cevap
  3. C
    4857 sayılı İş Kanunu sistematiğinde, bir tüzel kişi de başka bir işverenin emir ve talimatları altında bir iş organizasyonuna dahil olarak faaliyet gösteriyorsa 'işçi' sıfatını kazanabilir.
  4. D
    Kamu kurumlarında statü hukukuna tabi olarak çalışan ve atama yoluyla göreve gelen memurlar, yürüttükleri hizmetin bağımlılık içermesi nedeniyle doğrudan İş Kanunu kapsamında 'işçi' olarak kabul edilirler.
  5. E
    Yüksek uzmanlık gerektiren işlerde (hekim, mühendis vb.) işverenin teknik talimat verme imkanı bulunmadığı için bu kişilerde hukuki bağımlılık unsuru oluşmaz ve bu kişiler 'eser sözleşmesi' hükümlerine tabi olurlar.

Cevap

Hukuki bağımlılığı işverenin yönetim, denetim ve disiplin yetkisiyle ilişkilendiren ifade doğrudur.
Hukuki bağımlılık, işçinin işverenin otoritesi altına girmesini ifade eder. Bu durum işçinin sadece işin sonucundan değil, işin yapılış süreci, yeri ve zamanı konusunda işverenin yönetim hakkına ve disiplin gücüne tabi olmasını kapsar. Doktrin ve yargı uygulamalarında işçi sıfatını belirleyen temel ölçüt budur.

Adım Adım Çözüm

1
İşçi tanımının kurucu unsurlarını analiz et.
İşçi: Gerçek kişi, iş sözleşmesi, iş görme, ücret ve bağımlılık unsurlarını taşımalıdır.
Bir kişinin işçi sayılabilmesi için bu beş unsurun kümülatif olarak bulunması gerekir.
2
Bağımlılık unsurunun niteliğini belirle.
İş hukukunda 'hukuki bağımlılık' esastır; ekonomik bağımlılık bir ön şart değildir.
Hukuki bağımlılık, işçinin işverenin yönetim hakkına (talimat, denetim, disiplin) tabi olmasını ifade eder.
3
Diğer çalışma türleri ve statülerle farkları ayırt et.
Tüzel kişiler işçi olamaz; memurlar statü hukukuna tabidir; uzman çalışanlarda teknik bağımlılık zayıf olsa da hukuki bağımlılık yeterlidir.
Bağımlılık unsuru, iş sözleşmesini bağımsız çalışanlardan (eser, vekalet) ve statü hukukundan ayıran belirleyici kıstastır.

Anahtar Kavram

Hukuki Bağımlılık (Subordination)

Daha Fazla Pratik

Bağımlılık unsurunun zayıf olduğu 'uzaktan çalışma' veya 'serbest çalışanlar' (freelancer) ile işçilik farkını inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla