Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorİşçi Kavramı ve Unsurları

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesi ve ilgili öğreti (doktrin) çerçevesinde 'işçi' kavramının tanımı, unsurları ve kapsamı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken yanlıştır?

  1. A
    İşçi sıfatı sadece gerçek kişilere özgü bir hukuki statüdür; bu nedenle bir tüzel kişinin başka bir işverenin emir ve talimatı altında iş görmeyi üstlenmesi durumunda İş Kanunu anlamında işçi sıfatı kazanılamaz.
  2. B
    Bir iş sözleşmesine dayalı ilişkide ücretin miktarının başlangıçta belirlenmemiş olması veya sadece satıştan pay (prim) şeklinde kararlaştırılması, kişinin işçi sıfatı kazanmasına engel teşkil etmez.
  3. Bağımlılık unsuru açısından; işçinin geçimini sadece o işten elde ettiği gelirle sağlaması durumu olan 'ekonomik bağımlılık', bir kişinin İş Kanunu anlamında işçi sayılabilmesi için gereken mutlak ve vazgeçilmez bir kurucu unsurdur.Cevap
  4. D
    İşveren vekilleri, işletmenin yönetiminde işveren adına hareket etme ve talimat verme yetkisine sahip olsalar dahi, bir iş sözleşmesiyle çalıştıkları sürece Kanun'daki işçilere tanınan haklardan yararlanabilirler.
  5. E
    İş Kanunu'nun 4. maddesinde sayılan istisna kapsamındaki işlerde (örneğin 50'den az işçi çalıştıran tarım işleri) çalışanlar, İş Kanunu'nun koruyucu hükümlerinden yararlanamasalar da teorik olarak 'işçi' sıfatına sahiptirler.

Cevap

İşçinin ekonomik bağımlılığı (geçimini sadece o işten sağlaması) işçi sıfatının kazanılması için mutlak bir şart değildir; asıl kurucu unsur hukuki bağımlılıktır.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesine göre işçi; 'bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişi'dir. Doktrinde bu tanımın en ayırt edici unsuru 'bağımlılık' olarak kabul edilir. Ancak bu bağımlılık, işçinin işverenin otoritesi, denetimi ve talimat verme yetkisi altında olmasını ifade eden 'hukuki bağımlılık'tır. Ekonomik bağımlılık (işçinin geçimini sadece o işten elde edeceği ücretle sağlaması) bir sosyo-ekonomik gösterge olsa da, işçi sıfatının kazanılması için hukuken zorunlu veya kurucu bir unsur değildir. Dolayısıyla, ekonomik olarak bağımsız veya çok yüksek gelirli bir kişi de, hiyerarşik bir denetim altında iş görmeyi üstlenmişse 'işçi' sayılır.

Adım Adım Çözüm

1
İşçi tanımındaki dört temel unsuru (gerçek kişi, iş sözleşmesi, iş görme, ücret/bağımlılık) analiz edin.
İşçinin bir gerçek kişi olması ve hukuki bağımlılık altında çalışması gerektiği belirlenir.
Tanımın yasal dayanağını (4857 s.K. Md. 2) doğru yorumlamak için.
2
Bağımlılık türlerini (hukuki, ekonomik, teknik) birbirinden ayırın.
Hukuki bağımlılık işverenin talimat verme yetkisini, ekonomik bağımlılık ise çalışanın gelire muhtaçlığını ifade eder.
İş sözleşmesini eser ve vekalet gibi diğer bağımsız sözleşmelerden ayıran temel kıstası saptamak için.
3
Ekonomik bağımlılığın hukuki bir kurucu şart olup olmadığını doktrin açısından değerlendirin.
Zengin bir kişinin veya birden fazla işi olan bir uzmanın da 'işçi' olabileceği gerçeğiyle, ekonomik bağımlılığın zorunlu olmadığı sonucuna varılır.
Seçenekteki 'mutlak ve vazgeçilmez' ifadesinin hukuki yanlışlığını doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Hukuki Bağımlılık vs. Ekonomik Bağımlılık
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

İşçi Kavramı ve Unsurları

Bu konudan daha fazla soru