Soru

Zorluk: Ortaİşe Yabancılaşma

Bir kamu kuruluşunda görev yapan bir memur, yürüttüğü faaliyetlerin kendi yeteneklerini yansıtmadığını, yaratıcılığını körelttiğini ve işin kendisi için bir amaç olmaktan çıkıp sadece ay sonunda alacağı maaşa ulaşmak için katlanılan bir araç hâline geldiğini hissetmektedir. Bu kişi için çalışma eylemi, bireysel gelişimi destekleyen bir süreç değil, dışsal bir zorunluluk niteliğindedir.

Melvin Seeman’ın yabancılaşma tipolojisi dikkate alındığında, bu çalışanın yaşadığı durum aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanmaktadır?

  1. A
    Güçsüzlük
  2. B
    Anlamsızlık
  3. C
    Kuralsızlık
  4. Kendine yabancılaşmaCevap
  5. E
    Sosyal yalıtılmışlık

Cevap

Kendine yabancılaşma, işin bir amaç değil, sadece yaşamı sürdürmek için bir araç olarak görülmesini ifade eder.
Kendine yabancılaşma boyutunda birey, işi kendi potansiyelini gerçekleştirebileceği bir alan olarak değil, sadece yaşamını idame ettirebilmek için katlandığı maddi bir araç olarak görür. Senaryodaki memurun işi sadece maaş için yapması ve kişisel gelişim bulamaması bu boyutun tipik bir örneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki temel ipuçlarını belirle.
İşin 'kişisel tatmin sağlamaması' ve 'maaş için bir araç' olması ifadeleri kritiktir.
Seeman'ın tipolojisinde her boyut farklı bir psikolojik kopuşu temsil eder.
2
Seeman'ın 'Kendine Yabancılaşma' (Self-estrangement) tanımını hatırla.
Kişinin yaptığı işi kendinden bir parça olarak değil, dışsal bir yükümlülük (instrumentality) olarak görmesi.
Bu boyut, işin içsel ödül değerini yitirip tamamen dışsal ödüllere (maaş vb.) odaklanılmasıdır.
3
Diğer boyutları ele.
Güçsüzlük kontrole, anlamsızlık kavrayışa, kuralsızlık yöntemlere, sosyal yalıtılmışlık ise bağlara odaklanır.
Senaryodaki 'araçsallaşma' vurgusu sadece kendine yabancılaşma ile uyumludur.

Anahtar Kavram

Kendine Yabancılaşma (Self-Estrangement)

İpuçları

1
Senaryoda işin bir 'amaç' mı yoksa 'araç' mı olduğu üzerinde duruluyor.
2
İşin sadece maaş (dışsal ödül) için yapılması Seeman'ın hangi boyutuyla örtüşür?
3
Kişinin yaptığı işten zevk almaması ve yeteneklerini kullanamaması, işin kendisinden (özünden) koptuğunu gösterir.

Daha Fazla Pratik

Robert Blauner'ın teknoloji türleri (zanaat, makineleşme, otomasyon) ile yabancılaşma arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla