İşsizlik teorileri çerçevesinde Klasik ve Keynesyen yaklaşımların emek piyasası ile mal piyasası arasındaki etkileşimi ve istihdam hacminin belirlenme süreci ele alındığında, bu iki okul arasındaki temel teorik ayrışmaya ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Keynesyen analizde istihdam düzeyi, mal ve hizmet piyasasında oluşan efektif talep tarafından belirlenen 'türev bir talep' iken; Klasik analizde emek piyasası, üretim fonksiyonu aracılığıyla ekonominin toplam arz ve gelir düzeyini belirleyen bağımsız bir itici güçtür.Cevap
- BKlasik yaklaşıma göre işsizlik, nominal ücretlerin aşağı doğru esnek olmaması nedeniyle ortaya çıkan kronik bir dengesizlik halidir ve bu durum ancak devletin emek piyasasına aktif müdahalesi ile giderilebilir.
- CKeynesyen iktisatçılar, emek arzının doğrudan reel ücretlerin bir fonksiyonu olduğunu ve işçilerin 'para aldanması' (money illusion) içinde olmadığını savunarak gayriiradi işsizlik olgusunun imkansızlığını ileri sürerler.
- DKlasik modelde istihdam hacmi toplam talep yetersizliği nedeniyle tam istihdam düzeyinin altına düşebilirken; Keynesyen modelde Say Yasası gereği her arz kendi talebini yarattığından işsizlik sadece iradi niteliktedir.
- EHer iki yaklaşım da kısa dönemde nominal ücretlerin derhal piyasa dengesini sağlayacak şekilde değiştiğini kabul eder; ancak Klasik modelde bu değişim işsizliği artırırken Keynesyen modelde azaltır.
Cevap
Keynesyen analizde istihdamın mal piyasasındaki efektif talebe bağlı bir türev talep olduğunu, Klasik analizde ise emek piyasasının arz ve gelir düzeyini belirleyen itici güç olduğunu belirten ifade doğrudur.
Doğru ifade, iki okul arasındaki temel metodolojik farka odaklanır. Klasik iktisatçılar 'arz yönlü' bir bakış açısıyla emek piyasasının tüm ekonominin üretim kapasitesini belirlediğini savunurken (Say Yasası), Keynesyen iktisatçılar 'talep yönlü' bir bakışla istihdamın ancak mal piyasasındaki toplam talep (efektif talep) düzeyi kadar olabileceğini savunurlar. Bu durum, istihdamın mal piyasasından türeyen bir büyüklük olması anlamına gelir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İktisadi Nedensellik ve Türev Talep