Examkin

Soru

Zorluk: Ortaİş Hukukunun Doğuşu ve Tarihsel Gelişimi

Osmanlı Devleti'nde İkinci Meşrutiyet'in ilan edilmesinin ardından çalışma hayatında görülen yoğun grev hareketlerini kontrol altına almak ve kolektif iş uyuşmazlıklarını yasal bir zeminde düzenlemek amacıyla 19091909 yılında yürürlüğe konulan ilk düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Tatil-i Eşgal KanunuCevap
  2. B
    Maadin Nizamnamesi
  3. C
    Dilaver Paşa Nizamnamesi
  4. D
    Mecelle-i Ahkâm-ı Adliye
  5. E
    Cemiyetler Kanunu

Cevap

Tatil-i Eşgal Kanunu
Doğru yanıt olan kanun, 19091909 yılında özellikle demiryolu ve kamu hizmeti niteliğindeki işyerlerinde artan grevleri durdurmak için çıkarılmıştır. Bu metin, sendikalaşmayı yasaklamış ancak işçi temsilciliği ve zorunlu uzlaştırma gibi modern toplu iş hukukunun bazı ilkel unsurlarını ilk kez mevzuata taşımıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Tarihsel dönemin ve ihtiyacın belirlenmesi
19081908 yılında İkinci Meşrutiyet'in ilanıyla başlayan özgürlük ortamında grevlerin arttığı ve devletin bu duruma müdahale etmek istediği saptanır.
Soruda belirtilen 19091909 tarihi ve 'grevleri kontrol altına alma' ifadesi bizi kolektif iş hukukunun ilk adımlarına yönlendirir.
2
Seçeneklerdeki hukuki metinlerin kapsamının ayrıştırılması
Dilaver Paşa (18651865) ve Maadin (18691869) düzenlemelerinin maden sektörüyle sınırlı olduğu, Mecelle'nin ise bireysel sözleşme odaklı olduğu görülür.
Doğru yanıta ulaşmak için genel nitelikli kolektif düzenleme ile bölgesel/sektörel düzenlemeleri ayırmak gerekir.
3
Hedef kanunun tespiti
Tatil-i Eşgal Kanunu'nun grevleri kısıtlayan ve uzlaştırma mekanizması getiren ilk metin olduğu teyit edilir.
Kanun ismindeki 'Tatil-i Eşgal' (işlerin bırakılması/grev) ifadesi doğrudan sorunun kapsamıyla örtüşmektedir.

Anahtar Kavram

Osmanlı Dönemi Kolektif İş Hukuku Düzenlemeleri

İpuçları

1
Bu düzenleme Osmanlı'da grevleri yasaklamamakla birlikte çok zorlaştırarak fiilen durdurmayı amaçlamıştır.
2
Kanunun adı 'işlerin bırakılması' anlamına gelen bir tamlamadan oluşur.
3
19091909 yılında çıkarılan ve uzlaştırma heyetlerinin kurulmasını öngören yasadır.

Daha Fazla Pratik

Cumhuriyet dönemindeki 30083008 sayılı İş Kanunu ile bu nizamname arasındaki temel farkları (yasakçılık vs. düzenleyicilik) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla

Konular

İş Hukukunun Doğuşu ve Tarihsel Gelişimi

Bu konudan daha fazla soru