Soru

Zorluk: Zorİş Hukukunun Doğuşu ve Tarihsel Gelişimi

Türk iş hukukunun tarihsel gelişim süreci incelendiğinde; 19. yüzyılın bireyselci ve liberal sözleşme hürriyetine dayanan "Mecelle" mantığından radikal bir kopuşu temsil eden, yerel veya sektörel kısıtlamalardan arındırılmış ve emredici kurallarla çalışma hayatını ulusal düzeyde bir bütün olarak düzenleyen ilk genel kanun aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 1936 tarihli ve 3008 sayılı İş KanunuCevap
  2. B
    1865 tarihli Dilaver Paşa Nizamnamesi
  3. C
    1921 tarihli ve 151 sayılı Ereğli Havza-i Fahmiyesi Maden Amelesinin Hukukuna Müteallik Kanun
  4. D
    1869 tarihli Maadin Nizamnamesi
  5. E
    1971 tarihli ve 1475 sayılı İş Kanunu

Cevap

1936 tarihli ve 3008 sayılı İş Kanunu, Türkiye'de iş hukukunun bağımsız bir disiplin olarak ortaya çıkışını sağlayan ve ülke genelinde uygulanan ilk kapsamlı yasadır.
1936 tarihli ve 3008 sayılı İş Kanunu, Türkiye'de iş hukukunun gelişiminde dönüm noktasıdır. Mecelle'nin sunduğu liberal sözleşme mantığını terk ederek, işçiyi koruma amacını güden ve devlet denetimini (İş Müfettişliği gibi) öngören ilk milli ve genel düzenlemedir.

Adım Adım Çözüm

1
Düzenlemelerin kapsamını (yerel/ulusal) analiz etme
Dilaver Paşa ve 151 sayılı kanunlar sadece Zonguldak/Ereğli havzası ile sınırlıdır.
Soruda 'ulusal düzeyde' ve 'genel' bir düzenleme istenmektedir.
2
Hukuki niteliği belirleme
Mecelle, borçlar hukuku mantığıyla iş ilişkilerini 'kira' (icare) sözleşmesi içinde görmüştür.
İş hukukunun doğuşu, devletin emredici kurallarla bu alana müdahale etmesiyle başlar.
3
Kronolojik ve işlevsel eşleştirme yapma
3008 sayılı Kanun (1936), Cumhuriyet döneminin tüm ülkeyi kapsayan ilk sistematik iş yasasıdır.
Bu kanunla birlikte iş hukuku, genel hukuktan ayrılarak sosyal korumacı bir kimlik kazanmıştır.

Anahtar Kavram

İş Hukukunun Millileşmesi ve Genelleşmesi

İpuçları

1
Soruda istenen düzenlemenin hem Cumhuriyet dönemine ait olması hem de tüm ülkeyi kapsaması gerektiğini unutmayın.
2
TBMM'nin ilk çıkardığı 151 sayılı yasa sadece maden işçilerini ilgilendiriyordu; genel yasayı bulun.

Daha Fazla Pratik

1936, 1967 (931), 1971 (1475) ve 2003 (4857) İş Kanunlarının temel farklarını ve neden yenilendiklerini gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla