Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorTükenmişlik Sendromu (Burnout)

Tükenmişlik (burnout) sendromu üzerine yapılan teorik çalışmalarda, sendromun bileşenleri arasındaki işlevsel ilişkiler kritik bir öneme sahiptir. Özellikle bir boyutun, çalışanın mesleki uygulamalar sırasında maruz kaldığı yoğun duygusal yüklenmeyi dengelemek ve kendini psikolojik olarak korumak adına başvurduğu bir 'başa çıkma stratejisi' olarak ortaya çıktığı savunulmaktadır. Bu kapsamda; hizmet sunulan kişileri (müracaatçı, hasta, öğrenci vb.) birer birey olarak değil, birer nesne veya iş öğesi gibi algılama, onlara karşı duygusal küntlük ve alaycılık sergileyerek 'psikolojik bir bariyer' yaratma eğilimi, aşağıdaki tükenmişlik boyutlarından hangisinin doğrudan bir yansımasıdır ve bu durumun temelinde yatan temel psikolojik dinamik nedir?

  1. Duyarsızlaşma - Duygusal tükenmeye karşı geliştirilen bir savunma mekanizmasıdır.Cevap
  2. B
    Duygusal tükenme - İş yüküne bağlı fiziksel ve zihinsel kaynakların korunması için geliştirilen bir geri çekilme tepkisidir.
  3. C
    Kişisel başarıda düşüş - Bireyin mesleki yetkinlik kaybını örtmek amacıyla başvurduğu bir kaçınma davranışıdır.
  4. D
    İşe yabancılaşma - Emeğin sürecine ve ürününe karşı duyulan anlamsızlık hissinin bir sonucu olarak gelişen kopuştur.
  5. E
    Rol çatışması - Birbirine zıt beklentiler arasında sıkışan çalışanın yaşadığı kafa karışıklığı ve uyum problemidir.

Cevap

Duyarsızlaşma boyutu, duygusal tükenmeye karşı geliştirilen bir savunma mekanizması olarak müracaatçıları nesneleştirmeyi içerir.
Duyarsızlaşma (depersonalization), Maslach'ın tükenmişlik modelinde kişilerarası boyutu temsil eder. Bu boyutta çalışan, hizmet sunduğu kişileri (öğrenci, hasta, müşteri) artık birer birey olarak değil, birer nesne veya rakam olarak görmeye başlar. Bu tutum, çalışanın maruz kaldığı aşırı duygusal yüklenmeyi (duygusal tükenme) dengelemek ve müracaatçıların taleplerine karşı bir 'duygusal tampon' oluşturarak kendini korumak amacıyla geliştirdiği işlevsel olmayan bir savunma mekanizmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda verilen 'müracaatçıları nesneleştirme' ve 'alaycı tutum' ifadeleri Maslach modeli çerçevesinde analiz edilir.
Bu davranışların kişilerarası etkileşim odağında olduğu ve 'duyarsızlaşma' boyutuna işaret ettiği saptanır.
Maslach'ın üç boyutlu modelinde hizmet verilen kitleye yönelik tutum değişikliği sadece duyarsızlaşma (depersonalization) boyutuyla tanımlanır.
2
Tanımlanan davranışın psikolojik arka planındaki 'korunma' ve 'başa çıkma' vurgusu değerlendirilir.
Duyarsızlaşmanın, çalışanın kendi duygusal kaynaklarını korumak için müracaatçılarla arasına koyduğu bir 'tampon bölge' olduğu sonucuna varılır.
Teorik literatürde duyarsızlaşma, yoğun duygusal tükenmişlikten (emotional exhaustion) kurtulmak veya bu durumu yönetmek için başvurulan işlevsel olmayan bir savunma mekanizmasıdır.
3
Seçenekler arasından hem doğru boyutu (Duyarsızlaşma) hem de doğru işlevi (Savunma Mekanizması) içeren ifade belirlenir.
Duyarsızlaşmanın duygusal tükenmeye karşı geliştirilen bir savunma mekanizması olduğunu belirten seçeneğin doğruluğu teyit edilir.
Diğer seçenekler ya yanlış boyutu tanımlamakta ya da doğru boyutu yanlış bir nedene bağlamaktadır.

Anahtar Kavram

Tükenmişlikte Duyarsızlaşmanın Savunma Mekanizması İşlevi

Daha Fazla Pratik

Tükenmişliğin üç boyutu arasındaki zamansal ilişkiyi (hangisinin hangisini tetiklediği) inceleyen literatür tartışmalarına göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Tükenmişlik Sendromu (Burnout)

Bu konudan daha fazla soru