Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSkinner'ın Pekiştirme Teorisi

Bir kamu kurumunda uzman yardımcısı olarak çalışan Fatma Hanım, hazırladığı teknik raporlarda mevzuat dayanaklarını belirtme konusunda başlangıçta oldukça ihmalkar davranmıştır. Bu durum nedeniyle birim müdürü tarafından her rapor tesliminde sert bir dille eleştirilmiş ve çalışma arkadaşları arasında sürekli ikaz edilerek üzerinde yoğun bir baskı kurulmuştur. Fatma Hanım, sonraki raporlarında mevzuat atıflarını eksiksiz yapmaya başladıktan sonra müdürün bu sert eleştirileri ve sürekli ikazları sona ermiştir. Fatma Hanım, bu huzurlu çalışma ortamını korumak ve tekrar eleştirilere maruz kalmamak için raporlarını aynı titizlikle hazırlamaya devam etmektedir.

Skinner’ın Pekiştirme Teorisi’ne göre, Fatma Hanım’ın raporlarını titiz hazırlamaya devam etmesinde müdürün eleştirilerini kesmesi aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanır?

  1. A
    Olumlu pekiştirme
  2. Olumsuz pekiştirmeCevap
  3. C
    I. Tip ceza
  4. D
    II. Tip ceza
  5. E
    Sönme

Cevap

Fatma Hanım'ın davranışının devam etmesini sağlayan süreç, ortamdaki itici uyarıcının (eleştiriler ve baskı) kaldırılması olduğu için olumsuz pekiştirmedir.
Olumsuz pekiştirme, organizmanın hoşuna gitmeyen (itici/aversive) bir uyarıcının ortamdan çekilmesiyle istenen davranışın yapılma olasılığının artırılmasıdır. Senaryoda Fatma Hanım, müdürün sert eleştirilerinden ve baskısından (itici uyarıcı) kurtulmak için raporlarını titiz hazırlama davranışını (istenen davranış) sürdürmektedir. Bu durum teoride kaçınma veya kaçma yoluyla öğrenilen bir olumsuz pekiştirme sürecidir.

Adım Adım Çözüm

1
Hedef davranışı ve sonucunu analiz etme
Davranış: Raporları titiz hazırlamak. Sonuç: Sert eleştirilerin ve baskının sona ermesi.
Teoriyi uygulamak için öncelikle eylem ve sonucun niteliği belirlenmelidir.
2
Sonucun davranış üzerindeki etkisini değerlendirme
Davranışın sıklığı artmış veya korunmuştur (titizliğe devam edilmektedir).
Davranışın sıklığı artıyorsa süreç bir pekiştirmedir; azalıyorsa cezadır.
3
Uyarıcının ortama giriş veya çıkış yönünü belirleme
İtici bir uyarıcı (eleştiri/baskı) ortamdan çıkarılmıştır.
Uyarıcının çıkışı 'olumsuz' (negatif) işlem anlamına gelir.

Anahtar Kavram

Olumsuz Pekiştirme (Negative Reinforcement)

Alternatif Yöntem

Pekiştirme ve ceza ayrımını yapmak için kendinize şu iki soruyu sorun: 1) Davranışın sıklığı artıyor mu? (Evet ise Pekiştirme, Hayır ise Ceza). 2) Ortama bir şey mi eklendi yoksa ortamdan bir şey mi çıktı? (Eklenme ise Olumlu, Çıkma ise Olumsuz).
Tahmini Süre:1m 20s
Bu soruyu puanla

Konular

Skinner'ın Pekiştirme Teorisi

Bu konudan daha fazla soru