Bir üretim tesisinde çalışanların vardiya değişimleri sürekli olarak 'Gece Akşam Gündüz' şeklinde, yani zamanın tersi yönünde gerçekleştirilmektedir. İş yeri hekimi ve ergonomi uzmanları, bu rotasyonun çalışanların biyolojik saatini zorladığını ve 'faz gecikmesi' ilkesine dayanan daha sağlıklı bir sisteme geçilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Buna göre, ergonomik standartlara uygun ve sirkadiyen ritimle uyumlu olan 'ileri doğru' rotasyon sisteminde, vardiyaların takip etmesi gereken doğru sıralama aşağıdakilerden hangisidir?
- Gündüz Akşam GeceCevap
- BAkşam Gündüz Gece
- CGece Gündüz Akşam
- DGündüz Gece Akşam
- EGece Akşam Gündüz
Cevap
Ergonomik açıdan en uygun rotasyon sıralaması 'Gündüz vardiyasından akşam vardiyasına, oradan da gece vardiyasına' (Gündüz → Akşam → Gece) geçişin yapıldığı sistemdir.
İnsan biyolojik saati (sirkadiyen ritim), gün ışığı ve sosyal döngülerle senkronize olsa da serbest kaldığında saatten biraz daha uzun bir periyoda sahiptir. Bu durum, insanların uyku saatini geciktirmeye (geç yatmaya) uyum sağlamasını, erkene çekmeye göre daha kolay hale getirir. 'Gündüz → Akşam → Gece' sıralaması, her değişimde çalışma ve uyku saatlerini ileriye ittiği için (faz gecikmesi) vücudun doğal ritmine en uygun yöntemdir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Faz Gecikmesi (Phase Delay) ve İleri Doğru Rotasyon
Tahmini Süre:45s