Soru

Zorluk: OrtaKıdem Tazminatı: Hak Kazanma Koşulları ve Hesaplanması

14751475 sayılı İş Kanunu’nun halen yürürlükte olan 1414. maddesi uyarınca, kıdem tazminatına esas alınacak ücretin (giydirilmiş brüt ücret) belirlenmesinde; işçinin çıplak ücretine ek olarak, kendisine sağlanan para ve para ile ölçülmesi mümkün, sözleşme veya kanundan doğan süreklilik arz eden menfaatler de dikkate alınır.

Buna göre, aşağıdaki ödemelerden hangisi kıdem tazminatı hesabına esas alınacak ücretin tespitinde dikkate alınmaz?

  1. A
    Her ay düzenli olarak ödenen aile ve çocuk yardımı
  2. B
    İş sözleşmesi gereği her yıl periyodik olarak ödenen ikramiyeler
  3. İşçinin normal çalışma süresinin üzerinde yaptığı çalışmalar karşılığında ödenen fazla mesai ücretiCevap
  4. D
    İşveren tarafından sağlanan ve süreklilik gösteren yakacak yardımı
  5. E
    İşçiye her ay nakit olarak verilen yemek parası

Cevap

İşçinin normal çalışma süresinin üzerinde yaptığı çalışmalar karşılığında ödenen fazla mesai ücreti kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmaz.
Kıdem tazminatı hesabında kullanılan giydirilmiş brüt ücret; çıplak ücrete ek olarak süreklilik arz eden sosyal yardımları, ikramiyeleri ve para ile ölçülebilen menfaatleri kapsar. Ancak fazla mesai ücreti, genel tatil ücreti ve hafta tatili ücreti gibi 'çalışmaya bağlı' arizi ödemeler, tazminatın hesabında dikkate alınan ücret bilesenleri arasında yer almaz.

Adım Adım Çözüm

1
Kıdem tazminatına esas ücret kavramını analiz etme
Tazminatın 'giydirilmiş brüt ücret' üzerinden hesaplandığı belirlendi.
14751475 sayılı Kanun 1414. madde gereği hesaplamada süreklilik arz eden menfaatlerin eklenmesi zorunludur.
2
Ödemelerin süreklilik ve garanti niteliğini değerlendirme
Aile yardımı, ikramiye, yakacak ve yemek yardımının düzenli/garanti ödemeler olduğu; fazla mesainin ise çalışma şartına bağlı arizi bir ödeme olduğu saptandı.
Yargıtay içtihatları ve doktrine göre süreklilik arz etmeyen ödemeler (fazla mesai, harcırah vb.) kıdem tazminatı hesabına dahil edilemez.
3
Dışarıda bırakılması gereken unsuru belirleme
Fazla mesai ücretinin tazminat matrahına girmeyeceği sonucuna varıldı.
Fazla mesai her ay aynı miktarda yapılsa bile, doğası gereği değişken ve ek çalışmaya bağlıdır.

Anahtar Kavram

Giydirilmiş Brüt Ücret ve Süreklilik İlkesi
Bu soruyu puanla