Çalışma ekonomisi literatüründe sendikaların işletme içi verimliliğe olan etkileri değerlendirilirken; sendikalı bir işyerinde yönetimin daha önce göz ardı ettiği maliyet tasarrufu sağlayıcı önlemleri, sendikanın ücretleri artırmasıyla birlikte uygulamaya koyması durumu "Şok Etkisi" (Shock Effect) olarak adlandırılır. Bu yaklaşıma göre, sendikanın verimlilik üzerindeki bu olumlu etkisinin ortaya çıkabilmesi için gereken temel teorik ön koşul aşağıdakilerden hangisidir?
- Aİşçilerin sendikayı bir "kolektif ses" (collective voice) mekanizması olarak kullanarak işten ayrılma eğilimlerini azaltmaları
- İşletmenin sendikalaşma öncesinde rekabetçi baskılardan uzak olması ve "X-etkinsizliği" (X-inefficiency) içinde bulunmasıCevap
- CSendikalı işçilerin, sendikasız işçilere oranla daha yüksek beşeri sermaye yatırımı yapmış olması
- Dİşletmede "kıdem" (seniority) ilkesinin uygulanması sayesinde usta-çırak arasındaki bilgi transferinin maksimize edilmesi
- EArtan ücret maliyetleri karşısında firmanın emeği sermaye ile ikame ederek teknik verimliliği yükseltmesi
Cevap
İşletmenin sendikalaşma öncesinde rekabetçi baskılardan uzak olması ve "X-etkinsizliği" (X-inefficiency) içinde bulunması.
Şok Etkisi hipotezi, neoklasik varsayımların aksine, işletmelerin her zaman maliyet minimizasyonu yapmadığını (X-etkinsizliği) kabul eder. Sendika, ücretleri artırarak işletme üzerinde bir maliyet şoku yarattığında, yönetim kârlılığını korumak için daha önce ihmal ettiği verimsizlikleri gidermeye ve üretim sürecini rasyonelleştirmeye başlar. Dolayısıyla bu etkinin görülebilmesi için öncelikle işletmede giderilebilir bir etkinsizliğin (X-inefficiency) olması şarttır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Şok Etkisi ve X-Etkinsizliği İlişkisi
Daha Fazla Pratik
Sendikaların 'Kolektif Ses' ve 'Monopol Yüzü' arasındaki farkları turnover maliyetleri üzerinden inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s