Soru

Zorluk: OrtaKısmi Süreli ve Tam Süreli İş Sözleşmeleri

Bir işyerinde haftalık 4545 saat çalışan (tam süreli) işçilere, iş sözleşmesi gereği aylık 3.0003.000 TL tutarında bir "sosyal yardım" ödemesi yapılmaktadır. Aynı işyerinde aynı işte haftalık 1515 saat çalışan bir işçi ile tam süreli çalışan işçilerin hakları ve emsal işçi kavramı dikkate alındığında, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Kısmi süreli çalışan işçiye, işyerinde tam süreli çalışan emsal işçiye ödenen sosyal yardımın tamamı, çalışma süresine bakılmaksızın ayrımcılık yasağı gereği aynen ödenmelidir.
  2. Kısmi süreli işçinin ücret ve paraya ilişkin bölünebilir menfaatleri, tam süreli emsal işçiye göre çalıştığı süreyle orantılı olarak ödenmelidir.Cevap
  3. C
    İşyerinde tam süreli emsal işçi bulunmaması durumunda, kısmi süreli işçinin hakları kıyaslanamaz ve işveren bu ödemeyi yapıp yapmama konusunda tamamen serbesttir.
  4. D
    Kısmi süreli çalışan işçi, haftalık çalışma süresi olan 1515 saati aşmak kaydıyla, işverenin talebi ve işçinin onayıyla haftada 4545 saate kadar fazla sürelerle çalışma yapabilir.
  5. E
    4857 sayılı Kanun'a göre bir sözleşmenin kısmi süreli sayılabilmesi için, haftalık çalışma süresinin mutlaka yasal üst sınırın yarısı olan 22,522,5 saatin altında belirlenmiş olması şarttır.

Cevap

Kısmi süreli işçinin ücret ve paraya ilişkin bölünebilir menfaatlerinin, tam süreli emsal işçiye göre çalıştığı süreyle orantılı olarak ödenmesi gerekir.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 13. maddesinin 2. fıkrası, kısmi süreli işçinin ücret ve paraya ilişkin bölünebilir menfaatlerinin, tam süreli emsal işçiye göre çalıştığı süreyle orantılı olarak ödenmesini emreder. Bu durum, eşit davranma borcunun orantılılık ilkesiyle uygulanmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kısmi süreli çalışmanın hukuki statüsünü belirlemek.
Haftalık 1515 saatlik çalışma, tam süreli (4545 saat) çalışmaya göre 'önemli ölçüde az' olduğu için 4857 sayılı Kanun m. 13 kapsamında bir kısmi süreli iş sözleşmesidir.
Yasal çerçevede kısmi süreli çalışmanın tanımı ve sınırlarını belirlemek için gereklidir.
2
Eşit davranma ilkesi ve orantılılık (pro-rata) kuralını uygulamak.
Sosyal yardım gibi paraya ilişkin bölünebilir menfaatler, çalışma süresine oranlanmalıdır: 15/45=1/315/45 = 1/3.
Kısmi süreli işçinin haklarının, tam süreli emsal işçiyle olan ilişkisini kanuni esaslara göre düzenlemek için gereklidir.
3
Sonuç hesaplamasını yapmak.
İşçi, emsaline ödenen 3.0003.000 TL'nin 1/31/3'ü olan 1.0001.000 TL sosyal yardıma hak kazanır.
Hak edilen tutarın tespiti ve doğru hukuki yorumun teyidi için gereklidir.

Anahtar Kavram

Bölünebilirlik ve Orantılılık İlkesi (Pro-rata temporis)
Bu soruyu puanla