Soru

Zorluk: OrtaAdams'ın Eşitlik Teorisi

Bir kamu kurumunda Ziraat Mühendisi olarak çalışan Selin, 6 yıllık mesleki tecrübeye ve yüksek lisans derecesine sahiptir. Selin, kendisiyle aynı eğitim düzeyine ve kıdeme sahip mesai arkadaşı Meltem’in, hazırladığı bir teknik rapor nedeniyle kurum amiri tarafından başarı belgesi ile ödüllendirildiğini ve kendisine performans prim ödemesi yapıldığını öğrenmiştir. Bu durum başlangıçta Selin'de bir eşitsizlik algısı yaratsa da, bir süre sonra "Aslında Meltem rapor sürecinde benden çok daha fazla sahada vakit geçirdi ve teknik verileri analiz etme konusunda benden çok daha fazla emek verdi." diyerek durumu rasyonalize etmeye başlamıştır.

Adams'ın Eşitlik Teorisi'ne göre Selin'in bu yaklaşımı, algılanan eşitsizliği gidermeye yönelik aşağıdaki davranışsal veya bilişsel stratejilerden hangisine bir örnektir?

  1. Referans alınan kişinin girdi veya çıktılarına yönelik algıyı bilişsel olarak çarpıtmaCevap
  2. B
    Kurumsal ödüllendirme sisteminin araçsallık (instrumentality) düzeyini sorgulama
  3. C
    Kendi girdi miktarını (çaba, süre vb.) fiziksel olarak azaltarak durumu dengeleme
  4. D
    Hijyen faktörlerinin yetersizliğine bağlı olarak iş tatminsizliği yaşama
  5. E
    Elde edilen ödülün valans (çekicilik) değerini zihinsel olarak düşürme

Cevap

Bireyin, karşılaştırma yaptığı referans kişinin (Meltem) girdilerini zihninde yeniden yorumlayarak (emek ve yetkinliğini daha yüksek görerek) eşitsizlik algısını yok etmesi, referans kişinin girdi/çıktı algısını çarpıtma stratejisidir.
Adams'ın Eşitlik Teorisi'ne göre birey eşitsizlik algıladığında (örneğin referans kişinin aynı girdiyle daha fazla çıktı alması), bu gerilimi azaltmak için bilişsel veya davranışsal stratejiler geliştirir. Senaryoda Selin, Meltem'in harcadığı emeğin aslında daha fazla olduğunu düşünerek referans kişinin girdisine yönelik algısını değiştirmiş ve dengeyi bilişsel olarak yeniden kurmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki temel karşılaştırma unsurlarını belirlemek
Selin (özne), Meltem'i (referans kişi) kendisiyle kıyaslamış ve Meltem'in aldığı ek çıktıyı (ödül) haksız bulmuştur.
Teorinin uygulanabilmesi için kişinin bir referans noktasıyla kendi girdi/çıktı oranını kıyaslaması gerekir.
2
Eşitsizliği gidermek için kullanılan yöntemi analiz etmek
Selin, Meltem'in sahada harcadığı emeğin (girdi) daha fazla olduğunu düşünerek dengeyi zihninde yeniden kurmuştur.
Kişi eyleme geçmek yerine düşüncelerini (algısını) değiştirerek psikolojik gerilimi azaltmayı seçmiştir.

Anahtar Kavram

Adams'ın Eşitlik Teorisi - Bilişsel Çarpıtma Stratejileri
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla