Emek Piyasası Dengesi

Emek piyasasında uygulanan bağlayıcı bir asgari ücretin, piyasa denge ücretinin üzerinde belirlenmesine rağmen istihdam düzeyini azaltmak yerine paradoxal (çelişkili) bir şekilde artırabildiği piyasa yapısı aşağıdakilerden hangisidir?

Uzak bir jeotermal havzada faaliyet gösteren tek jeotermal enerji santrali, bölgedeki uzman jeotermal sondaj teknikerleri için tek istihdam kapısı (monopsoncu) konumundadır. Bu firmanın kâr maksimizasyonunu hedeflediği, işçilerine ücret ayrımcılığı yapmadığı ve pozitif eğimli bir emek arz eğrisiyle karşılaştığı varsayıldığında; dengedeki istihdam düzeyi ve ücret belirleme süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İnsansız Hava Aracı (İHA) teknolojilerindeki hızlı gelişim, 'Aviyonik Sistem Entegrasyon Uzmanlığı' gibi ileri düzey teknik beceri ve yaklaşık 5 yıllık bir ihtisas süreci gerektiren mesleklere olan talebi aniden artırmıştır. Emek piyasasında arzın bu talep şokuna ancak eğitim süreci sonunda (gecikmeli olarak) tepki verebildiği Cobweb (Örümcek Ağı) Modeli varsayıldığında; piyasadaki ücret ve istihdam salınımlarının zaman içerisinde sönümlenerek dengeye ulaşması (kararlı denge) için gerekli olan esneklik koşulu aşağıdakilerden hangisidir?

Hem ürün piyasasında hem de emek piyasasında tam rekabet koşullarının geçerli olduğu bir durumda, kâr maksimizasyonu hedefleyen bir firmanın dengede olduğu noktada emeğin marjinal fiziksel ürünü ($MP_L$) $15$ birim ve emeğin marjinal fiziksel ürün değeri ($VMP_L$) $720$ TL olarak hesaplanmıştır.

Buna göre, firmanın kârını maksimize ettiği bu denge noktasında işçiye ödenen ücret ($W$) ve ürünün birim satış fiyatı ($P$) aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

"Yapay Zeka Sistem Tasarımcılığı" gibi eğitim ve ihtisas süreci yaklaşık 6 yıl süren mesleklerde, emek arzının cari ücret değişimlerine anında tepki verememesi nedeniyle piyasada zaman gecikmeli (time-lag) ayarlamalar yaşanmaktadır. Örümcek Ağı (Cobweb) Modeli çerçevesinde, bir talep şoku sonrası ortaya çıkan ücret ve istihdam dalgalanmalarının zamanla azalarak piyasanın tekrar dengeye yönelmesi (kararlı/yakınsayan denge) için gerekli olan temel esneklik koşulu aşağıdakilerden hangisidir?

Tam rekabet koşullarının geçerli olduğu bir işgücü piyasasında, denge ücret düzeyinin ($W^*$) üzerinde bağlayıcı bir asgari ücret ($W_{min}$) belirlenmiştir. Bu piyasada emek talep eğrisinin ücret esnekliği $e_d$, emek arz eğrisinin ücret esnekliği ise $e_s$ ile ifade edilmektedir.

Buna göre, asgari ücret uygulaması sonucunda piyasada ortaya çıkacak olan toplam işsizlik hacminin büyüklüğü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir bölgede faaliyet gösteren ve "Uçak Bakım-Onarım" alanında uzmanlaşmış olan tek işletme, bu alandaki kalifiye teknisyenler için tek alıcı (monopsoncu) konumundadır. Bu işletme, kâr maksimizasyonunu sağlamak amacıyla istihdam edeceği işçi sayısını marjinal ürün geliri ($MRP_L$) ile marjinal faktör maliyetini ($MFC_L$) eşitlediği noktada belirlemektedir.

Buna göre, pozitif eğimli bir emek arz eğrisiyle karşılaşan bu monopsoncu işletmenin denge noktasındaki ücret ($W$) ve marjinal faktör maliyeti ($MFC_L$) ilişkisi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kâr maksimizasyonunu hedefleyen ve hem ürün hem de faktör piyasalarında tam rekabet koşulları altında faaliyet gösteren bir işletmede; ürün fiyatı $50$ TL, nominal ücret düzeyi ise $600$ TL'dir. İşletmenin mevcut üretim aşamasında emeğin marjinal fiziksel ürünü ($MPL$) $15$ birim olduğuna göre, kârını maksimize etmek isteyen bu işletme için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Emek talep esnekliğinin mutlak değerce birden büyük ($|\epsilon_d| > 1$) olduğu tam rekabetçi bir emek piyasasında, devletin piyasa denge ücretinin üzerinde bağlayıcı bir asgari ücret ($W_{min} > W^*$) belirlemesinin işçilerin toplam ücret geliri (ücret fonu) üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

İşçi sendikalarının emek piyasası dengesi üzerindeki etkilerini açıklayan modeller ve bu süreçteki piyasa yapılarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Emek piyasasında beşeri sermaye birikimi, eğitim düzeyi ve bireysel yetenekleri bakımından tamamen özdeş ($ceteris$ $paribus$) iki işçiden birincisi standart gündüz mesaisinde (09:00 - 17:00) çalışırken, ikincisi sosyal hayatı kısıtlayan ve biyolojik ritmi zorlayan gece vardiyasında görev yapmaktadır.

Tam rekabetçi piyasa koşullarında, gece vardiyasında çalışan işçinin diğerine göre daha yüksek bir denge ücreti alması, Adam Smith'in "Milletlerin Zenginliği" eserinde tanımladığı telafi edici ücret farklılıkları faktörlerinden hangisiyle açıklanabilir?

Hem ürün hem de faktör piyasalarında tam rekabet koşulları altında faaliyet gösteren bir firmanın ürettiği malın piyasa fiyatı $25$ TL, işçilere ödenen günlük nominal ücret ise $200$ TL'dir. İşletmenin mevcut istihdam düzeyinde emeğin marjinal fiziksel ürünü ($MPL$) $6$ birimdir.

Buna göre, kâr maksimizasyonunu hedefleyen firmanın izlemesi gereken strateji aşağıdakilerden hangisidir?

Üretim yaptığı mal piyasasında monopol (tekel) konumunda olan bir firmanın karşı karşıya olduğu ters talep fonksiyonu $P = 100 - Q$ şeklindedir. Üretim sürecinde sadece emek ($L$) girdisi kullanan firmanın üretim fonksiyonu $Q = 2L$ olarak verilmiştir. Emek piyasasında tam rekabet koşullarının geçerli olduğu ve piyasa denge ücretinin $W = 40$ birim olduğu bir durumda; firmanın kârını maksimize eden istihdam düzeyinde gerçekleşen monopolcü sömürü miktarı kaç birimdir?

Azalan marjinal verimler kanununun geçerli olduğu üretim safhasında faaliyet gösteren ve hem ürün hem de emek piyasasında tam rekabet koşullarıyla karşılaşan bir firmanın denge noktasındaki verileri şu şekildedir:

- Malın birim satış fiyatı ($P$): $50$ TL
- Emeğin marjinal fiziksel ürünü ($MPL$): $12$ birim
- Piyasa günlük ücret düzeyi ($w$): $600$ TL

Kamu otoritesinin işveren üzerine istihdam edilen her işçi için günlük $100$ TL tutarında bir sosyal güvenlik primi yükümlülüğü getirmesi durumunda; firmanın kâr maksimizasyonunu yeniden sağlaması için yapması gereken düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

Çalışma ekonomisi literatüründe; sendikanın hem ücret düzeyi hem de istihdam miktarı üzerinde işverenle toplu pazarlık yaptığı 'Etkin Sözleşme Modeli' (Efficient Contract Model) ile sendikanın sadece ücreti belirlediği 'Tekelci Sendika Modeli' (Monopoly Union Model) karşılaştırıldığında, etkin sözleşme modeline ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Giresun'un bir ilçesinde faaliyet gösteren ve bölgedeki fındık işleme işçileri için tek işveren konumunda olan bir işletme, ilave işçi istihdam etmek istediğinde tüm işçilerin ücretini artırmak zorundadır.

Buna göre, söz konusu monopsoncu işletme için marjinal faktör maliyeti ($MFC$) ile ücret ($w$) arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisidir?

Tam rekabetçi bir emek piyasasında, devlet tarafından belirlenen asgari ücretin piyasa denge ücretinin üzerinde ($W_{min} > W^*$) belirlendiği bağlayıcı bir durumda, emek arz ve talep miktarları arasındaki ilişki ile bu durumun piyasadaki sonucu aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Tam rekabet koşullarının hem ürün hem de emek piyasasında geçerli olduğu bir durumda, bir işletmenin ürettiği malın birim satış fiyatı $60$ TL ve çalıştırdığı son işçinin marjinal fiziksel ürünü ($MPL$) $4$ birimdir.

Buna göre, kâr maksimizasyonunu hedefleyen bu firmanın denge durumunda ödeyeceği günlük ücret ($W$) kaç TL olmalıdır?

Mal piyasasında monopol (tekel) konumunda bulunan ve emek girdisini tam rekabetçi bir piyasadan temin eden bir işletmede; emeğin marjinal fiziksel ürünü ($MP_L$) $10$ birim, malın birim satış fiyatı ($P$) $25$ TL ve marjinal hasılatı ($MR$) $18$ TL'dir. Bu işletmenin kârını maksimize eden istihdam düzeyinde olduğu bilindiğine göre, monopolcü sömürü (monopolistic exploitation) miktarı kaç TL'dir?

Emek piyasasında monopsoncu güce sahip olan ve tüm işçilere aynı ücreti ödeyen (ücret ayrımcılığı yapmayan) bir firma için marjinal faktör maliyeti ($MFC_L$) ile işçiye ödenen ücret düzeyi ($w$) arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?