İşsizlik

221 soru

Soru 121Soru

Emek piyasasında "Histeri (Hysteresis) Hipotezi" geçerli olduğunda, ekonomide yaşanan geçici bir daralma nedeniyle işsizlik oranında meydana gelen artışın uzun dönemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Doğal işsizlik oranının (NAIRUNAIRU) kalıcı olarak yükselmesi

Cevap

Histeri hipotezine göre, geçici ekonomik şoklar doğal işsizlik oranının (NAIRUNAIRU) kalıcı olarak yükselmesine neden olur.
Doğal işsizlik oranının kalıcı olarak yükselmesi ifadesi doğrudur; çünkü Histeri Hipotezi, geçici bir talep şoku veya ekonomik kriz nedeniyle işsiz kalan bireylerin beşeri sermayelerini kaybetmeleri veya 'dışarıdakiler' konumuna düşmeleri sonucunda, ekonomi düzelse bile doğal işsizlik oranının (NAIRUNAIRU) eski düşük seviyesine geri dönmeyip daha yüksek bir noktada sabitlenmesini açıklar.

Adım Adım Çözüm

1
Histeri kavramının temel mantığını belirlemek.
Geçici nedenlerin kalıcı sonuçlar doğurduğu (geçmişe bağımlılık) sonucuna varılır.
Histeri, bir değişkenin mevcut değerinin geçmişteki değerlerine bağlı olması durumudur.
2
İşsizlikteki artışın doğal oran üzerindeki etkisini değerlendirmek.
Artan işsizliğin beşeri sermaye kaybı ve sendikal pazarlık (içeridekiler-dışarıdakiler) mekanizmalarıyla doğal oranı yukarı çektiği görülür.
İşsiz kalanların becerilerinin körelmesi ve piyasaya giriş engelleri, işsizliğin daralma bitse bile eski seviyesine inmesini engeller.

Anahtar Kavram

Histeri (Hysteresis) Hipotezi

İpuçları

1
Histeri kelimesinin 'geçmişin izlerini taşıma' anlamına geldiğini düşünün.
2
Ekonomik kriz bittikten sonra işsizliğin neden hala yüksek kaldığını açıklayan bir teoriyi hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

İçeridekiler-Dışarıdakiler modelinin histeri üzerindeki etkisini inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 122Soru

Bir ekonomide toplam talep hacminin tam istihdam düzeyini sağlayacak yeterlilikte olmasına rağmen; üretim yapısındaki teknolojik değişimlerin yarattığı beceri uyuşmazlıkları, işgücünün coğrafi mobilitesinin (hareketliliğinin) düşük olması veya piyasadaki kurumsal katılıklar sebebiyle emek arzı ile talebinin birbiriyle örtüşememesi sonucu ortaya çıkan ve genellikle kronik bir nitelik taşıyan işsizlik türü aşağıdakilerinden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yapısal İşsizlik

Cevap

Yapısal İşsizlik
Yapısal işsizlik, emek piyasasında arz edilen işgücü nitelikleri ile talep edilen işgücü gerekliliklerinin (beceri, yerleşim, ücret beklentisi vb.) uyuşmaması durumunda ortaya çıkar. Soruda vurgulanan 'teknolojik değişimler', 'coğrafi mobilite eksikliği' ve 'kurumsal katılıklar' bu işsizlik türünün temel belirleyicileridir. Ayrıca bu tür işsizlik, sadece toplam talebi artırarak ortadan kaldırılamaz; eğitim ve yeniden eğitim gibi yapısal politikalar gerektirir.

Adım Adım Çözüm

1
Talep durumunun analizi
Toplam talebin yeterli olduğu (ADAD seviyesinin uygun olduğu) belirlenmiştir.
İşsizliğin yetersiz talep (konjonktürel) kaynaklı olup olmadığını anlamak için ilk adımdır.
2
İşsizliğin nedenlerinin sınıflandırılması
Nedenlerin; beceri uyuşmazlığı, coğrafi engel ve kurumsal katılıklar (asgari ücret, sendikalar vb.) olduğu tespit edilmiştir.
Bu nedenler ekonominin temel 'yapısındaki' aksaklıkları işaret eder.
3
Zaman boyutunun değerlendirilmesi
İşsizliğin 'kronik' ve 'kalıcı' nitelikte olduğu saptanmıştır.
Yapısal işsizlik, geçici olan friksiyonel işsizlikten bu uzun süreli niteliği ile ayrılır.

Anahtar Kavram

Yapısal İşsizlik ve Nedenleri

Daha Fazla Pratik

Doğal işsizlik oranını oluşturan bileşenleri ve Histeri hipotezinin bu bileşenler üzerindeki etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 123Soru

Keynesyen iktisadi analizde, ekonomide yaygın bir işsizlik hüküm sürerken nominal ücretlerin düşürülmesinin istihdamı artıracağı yönündeki Klasik görüşe karşı çıkılmasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nominal ücretlerdeki genel bir azalışın toplumun toplam satın alma gücünü ve efektif talebi daraltarak firmaların üretim beklentilerini olumsuz etkilemesi.

Cevap

Doğru cevap, nominal ücretlerdeki düşüşün toplumun toplam harcamalarını (efektif talebi) azaltarak firmaların üretim ve iş gücü talebini daraltacağını belirten seçenektir.
Keynesyen iktisadi düşüncede istihdamın temel belirleyicisi 'efektif talep' düzeyidir. Klasik iktisatçılar nominal ücretlerin düşürülmesini bir maliyet avantajı olarak görüp istihdamı artıracağını savunsalar da, Keynes bu durumun işçilerin gelirini ve dolayısıyla toplam talebi azaltacağını savunur. Talep yetersiz olduğunda, maliyetler düşse bile firmalar satamayacakları ürünleri üretmek için yeni işçi almayacak, hatta üretimi daha da kısacaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Keynesyen yaklaşımda ücretin çift yönlü rolünün analiz edilmesi
Ücretlerin firmalar için bir maliyet kalemi olmasının yanı sıra, hanehalkı için temel gelir kaynağı olduğunun saptanması.
Klasiklerin sadece maliyet tarafına odaklanan yaklaşımının eksikliğini göstermek için.
2
Nominal ücret düşüşünün makroekonomik etkisinin değerlendirilmesi
Genel bir ücret indiriminin toplumun toplam harcanabilir gelirini düşüreceğinin anlaşılması.
Bireysel düzeydeki bir ücret düşüşünün makro düzeyde toplam talep üzerindeki etkisini görebilmek için.
3
Efektif talep ve istihdam arasındaki bağın kurulması
Düşen gelirlerin efektif talebi (toplam harcamaları) azaltması nedeniyle firmaların satışlarının düşeceği ve üretimi/istihdamı daha da kısacağı sonucuna varılması.
İstihdamın temel belirleyicisinin arz değil, talep olduğunu vurgulamak için.

Anahtar Kavram

Efektif Talep (Effective Demand)

Alternatif Yöntem

Bu durumu anlamak için 'Tasarruf Paradoksu' mantığıyla benzerlik kurulabilir: Bireysel olarak tasarruf etmek (veya ücret düşüşünü kabul etmek) rasyonel görünse de, tüm toplum aynı anda bunu yaptığında toplam talep çöker ve ekonomi daralır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 124Soru

Emek piyasasında yaşanan geçici bir ekonomik durgunluğun işsizlik oranında yarattığı artışın, durgunluk dönemi sona erdikten sonra bile eski seviyesine dönmemesi ve doğal işsizlik oranının (NAIRUNAIRU) kalıcı olarak yükselmesi durumu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Histeri Hipotezi

Cevap

Histeri Hipotezi
Histeri hipotezi, ekonomide yaşanan geçici sarsıntıların (şokların) işsizlik üzerinde kalıcı izler bırakmasını ifade eder. Bu yaklaşıma göre, işsiz kalan bireylerin beşeri sermayelerini kaybetmeleri veya sendika pazarlıklarında dışarıda kalmaları nedeniyle, ekonomi canlansa bile işsizlik eski düşük seviyelerine gerilemez ve doğal işsizlik oranı kalıcı olarak artar.

Adım Adım Çözüm

1
İşsizlik oranındaki değişimin niteliğini belirle
Geçici bir şokun kalıcı bir etkiye dönüştüğü görülmektedir.
Soruda durgunluk bittikten sonra işsizliğin eski seviyesine dönmediği vurgulanmıştır.
2
Doğal işsizlik oranı (NAIRUNAIRU) üzerindeki etkiyi analiz et
Fiili işsizlikteki artış doğal işsizlik oranını da yukarı çekmiştir.
Histeri hipotezi, patika bağımlılığı ilkesine dayanarak geçmişteki yüksek işsizliğin gelecekteki doğal oranı yükselttiğini savunur.

Anahtar Kavram

Histeri (Hysteresis) Hipotezi

İpuçları

1
İşsizlik oranının 'geçmişine bağımlı' olması durumunu düşünün.
2
Bir ekonomide geçici bir daralmanın neden olduğu yapısal hasarın doğal oranı nasıl etkilediğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

İçeridekiler-Dışarıdakiler modelinin histeri hipotezine nasıl temel oluşturduğunu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 125Soru

Ekonomik konjonktürün daralma (resesyon) evresinde, mal ve hizmetlere yönelik toplam talebin azalması, işletmelerin üretim düzeylerini düşürmelerine ve dolayısıyla emek taleplerini kısmalarına neden olmaktadır. Keynesyen analiz çerçevesinde, nominal ücretlerin aşağı yönlü esnek olmadığı (katı olduğu) varsayıldığında, bu sürecin işgücü piyasasında yarattığı temel sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Toplam emek talebinin gerilemesi sonucu ortaya çıkan gayriihtiyari (istemsiz) işsizlik artışı

Cevap

Toplam emek talebinin gerilemesi sonucu ortaya çıkan gayriihtiyari (istemsiz) işsizlik artışı
Keynesyen analizde konjonktürel işsizlik, toplam talep daralması sonucu mal ve hizmet piyasalarında ortaya çıkan hasıla açığının emek piyasasına yansımasıdır. Emek talebinin türev bir talep olması nedeniyle, üretimdeki düşüş emek talebini azaltır. Nominal ücretlerin aşağı yönlü katı (esnek olmayan) olması, piyasanın yeni denge noktasına ulaşmasını engeller ve işçilerin mevcut ücret düzeyinde çalışmaya razı olmalarına rağmen iş bulamadıkları 'gayriihtiyari' bir işsizlik durumu oluşur.

Adım Adım Çözüm

1
Konjonktürel daralmanın mal piyasasındaki etkisini belirlemek
Toplam talep (ADAD) azalır ve mal/hizmetlere yönelik harcamalar düşer.
Konjonktürel (devrevi) işsizliğin tetikleyici unsuru makroekonomik talep yetersizliğidir.
2
Emek talebinin doğasını analiz etmek
Emek talebi bir 'türev talep' olduğu için mal piyasasındaki daralma emek talebini (DLD_L) sola kaydırır.
İşletmeler daha az mal satabildikleri için daha az işgücüne ihtiyaç duyarlar.
3
Keynesyen ücret varsayımını uygulamak
Nominal ücretler (WW) aşağı yönlü katı olduğu için dengeye gelmek üzere düşemez.
Sendikalar, asgari ücret veya örtülü sözleşmeler gibi nedenlerle ücretler talep düşüşüne hemen tepki veremez.
4
Sonuçta ortaya çıkan dengesizliği saptamak
Mevcut ücret düzeyinde işgücü arzı, işgücü talebinden büyük kalır (SL>DLS_L > D_L) ve konjonktürel işsizlik oluşur.
Ücretler düşmediği için piyasa temizlenemez ve ortaya çıkan açık istemsiz (gayriihtiyari) bir işsizlik yaratır.

Anahtar Kavram

Keynesyen perspektifte nominal ücret katılığı ve türev talep mekanizması
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 126Soru

Bir ekonomide toplam talep hacmi tam istihdam düzeyini sağlayacak yeterlilikte olmasına rağmen; piyasadaki boş iş pozisyonlarının gerektirdiği uzmanlıklar ile iş arayanların sahip olduğu becerilerin birbiriyle örtüşmemesi durumunda ortaya çıkan işsizlik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yapısal işsizlik

Cevap

Yapısal işsizlik, işgücünün nitelikleri ile piyasanın gereksinimleri arasındaki uyumsuzluktan kaynaklanan işsizliktir.
Yapısal işsizlik, ekonomideki toplam talebin yeterli olduğu durumlarda bile işgücü arzının özellikleri (beceri, eğitim, konum) ile işgücü talebinin gerekleri (uzmanlık, teknoloji, bölge) arasındaki uyumsuzluk nedeniyle oluşur. Soru kökündeki 'becerilerin örtüşmemesi' ve 'boş iş pozisyonları' vurgusu bu kavramı tanımlar.

Adım Adım Çözüm

1
Talep durumunu analiz etme
Toplam talep yeterlidir (tam istihdam seviyesindedir).
Soruda toplam talebin yeterli olduğu belirtilerek konjonktürel işsizlik ihtimali elenmiştir.
2
Uyumsuzluk kaynağını tespit etme
İşgücü nitelikleri (beceriler) ile işin gerekleri örtüşmemektedir.
Nitelik ve uzmanlık farkı, yapısal işsizliğin temel tanımını oluşturur.
3
Kavramı isimlendirme
Bu durum yapısal işsizliği ifade eder.
Emek piyasasındaki eşleşme sorunları yapısal kategorisindedir.

Anahtar Kavram

Yapısal İşsizlik (Nitelik ve Coğrafi Uyuşmazlık)
Tahmini Süre:45s
Soru 127Soru

Emek piyasasında iş arama ve eşleşme maliyetlerinin sıfır olmadığı, işçilerin ve işlerin heterojen özellikler taşıdığı bir ekonomide; bir uzmanın, piyasada kendisine uygun boş iş pozisyonlarının (vacancies) bulunduğunu bilmesine rağmen, arama maliyetleri ile beklenen ücret/verimlilik artışı arasında bir denge kurarak gelen ilk iş tekliflerini reddetmesi ve arama sürecine devam etmesi durumunda, bu işsizlik türünün temel ekonomik niteliğiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bireyin iş arama sürecinin, işçi ve iş arasındaki eşleşme kalitesini optimize ederek ekonomide kaynak tahsis etkinliğini artıran iradi ve verimli bir süreç olarak kabul edilmesi.

Cevap

Bireyin iş arama sürecinin, işçi ve iş arasındaki eşleşme kalitesini optimize ederek ekonomide kaynak tahsis etkinliğini artıran iradi ve verimli bir süreç olarak kabul edilmesi.
Friksiyonel işsizlik, emek piyasasında tam bilginin bulunmaması ve işlerin/işçilerin heterojen olması nedeniyle ortaya çıkar. Bireyin gelen teklifleri reddedip daha iyi bir iş araması, ekonomide beşeri sermayenin en yüksek verimlilik sağlayacağı alana yönelmesini sağlar. Bu durum, kaynakların daha etkin tahsis edilmesi anlamına geldiği için ekonomik açıdan 'verimli' bir süreç olarak kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryonun analiz edilmesi
Bireyin niteliklerine uygun işlerin piyasada mevcut olduğu ancak bireyin 'en iyi' olanı bulmak için aramaya devam ettiği (rezervasyon ücreti ve arama teorisi bağlamı) saptanır.
Bu durum, işsizliğin nedeninin iş yokluğu değil, bilgi eksikliği ve en iyi eşleşmeyi bulma çabası olduğunu gösterir.
2
İşsizlik türünün belirlenmesi
Durumun friksiyonel (geçici/arama) işsizlik olduğu teşhis edilir.
Beceri kaybı (yapısal) veya talep yetersizliği (konjonktürel) söz konusu değildir; süreç geçici ve gönüllüdür.
3
Ekonomik sonucun değerlendirilmesi
Daha iyi bir eşleşmenin (match quality) hem işçi verimliliğini hem de işveren memnuniyetini artırarak kaynak tahsis etkinliğine katkı sağladığı sonucuna varılır.
Çalışma ekonomisinde friksiyonel işsizlik, işgücünün yanlış yerlerde heba olmasını önleyen 'productive' (verimli) bir süre olarak değerlendirilir.

Anahtar Kavram

Friksiyonel İşsizlik ve Kaynak Tahsis Etkinliği (Allocative Efficiency)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 128Soru

Bir ekonomide 1515 ve daha yukarı yaştaki kurumsal olmayan sivil nüfus 2.0002.000 kişidir. Bu nüfusun 800800'ü emekli, öğrenci ve ev hanımı gibi gruplardan oluştuğu için işgücüne dahil değildir. İstihdam edilenlerin sayısı ise 1.0801.080 kişidir.

Buna göre, söz konusu ekonomideki işsizlik oranı yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1010

Cevap

Ekonomideki işsizlik oranı %10'dur.
İşsizlik oranı hesaplanırken öncelikle kurumsal olmayan sivil nüfustan (2.0002.000) işgücü dışı nüfus (800800) çıkarılarak toplam işgücü (1.2001.200) bulunur. Ardından bu işgücünden istihdam edilenler (1.0801.080) çıkarılarak işsiz sayısı (120120) elde edilir. İşsizlik oranı, işsiz sayısının işgücüne oranı olduğu için (120/1.200)×100(120 / 1.200) \times 100 işlemi sonucunda %10\%10 cevabına ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
İşgücü miktarını hesaplamak
İşgücü = 2.000800=1.2002.000 - 800 = 1.200 kişi
İşsizlik oranı hesaplanırken paydada toplam nüfus değil, sadece işgücü (çalışanlar + iş arayanlar) yer almalıdır.
2
İşsiz sayısını hesaplamak
İşsiz Sayısı = 1.2001.080=1201.200 - 1.080 = 120 kişi
İşgücü içinde olup bir işte çalışmayanlar işsiz olarak tanımlanır.
3
İşsizlik oranını formüle dökmek
İşsizlik Oranı = (120/1.200)×100=10(120 / 1.200) \times 100 = 10
İşsizlik oranı, işsiz sayısının toplam işgücüne bölünmesiyle bulunur.

Anahtar Kavram

İşsizlik Oranı Hesaplaması
Tahmini Süre:45s
Soru 129Soru

Emek piyasasında yaşanan geçici bir ekonomik daralmanın ardından, işsizlik oranının eski düzeyine dönmemesi ve ekonominin daha yüksek bir işsizlik oranında takılı kalması 'Histeri (Hysteresis) Hipotezi' olarak tanımlanır. Buna göre, Histeri Hipotezi'nin geçerli olduğu bir ekonomide, geçici bir şokun işsizliği kalıcı hale getirmesine yol açan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uzun süreli işsizlerin beşeri sermayesinin aşınması ve ücret pazarlığında sadece istihdam edilen 'içeridekilerin' söz sahibi olması

Cevap

İşsizliğin kalıcı hale gelmesinin temel nedeni, uzun süreli işsizlik sonucu bireylerin beşeri sermayelerinin azalması ve ücret pazarlıklarının 'içeridekiler-dışarıdakiler' modeli çerçevesinde sadece çalışanlar lehine yapılmasıdır.
Histeri hipotezine göre, bir ekonomide işsizlik oranının artmasına neden olan geçici bir şok, şok ortadan kalksa bile işsizliğin eski seviyesine inmemesine neden olur. Bunun temel sebebi, işsiz kalanların çalışma yeteneklerini yitirmesi (beşeri sermaye aşınması) ve sendika benzeri yapılarda sadece çalışanların (içeridekiler) pazarlık gücüne sahip olması nedeniyle ücretlerin işsizleri istihdama dahil edecek kadar düşmemesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Histeri kavramını tanımlayın.
Histeri, ekonomideki geçici bir şokun (örneğin resesyon) uzun vadeli denge üzerinde kalıcı etkiler bırakmasıdır.
Soruda istenen 'kalıcılık' mekanizmasını anlamak için kavramın temelini belirlemek gerekir.
2
İşsizliğin neden geri dönmediğini (mekanizmayı) analiz edin.
İşsiz kalanlar zamanla yeteneklerini kaybeder (beşeri sermaye kaybı) ve işverenler gözünde daha az tercih edilir hale gelirler. Ayrıca, çalışan işçiler (içeridekiler) ücret pazarlığında işsizlerin (dışarıdakiler) durumunu gözetmeksizin yüksek ücret talep ederler.
Histeri hipotezinin dayandığı mikroekonomik temelleri (insider-outsider ve human capital) belirlemek için gereklidir.
3
Doğal işsizlik oranı (NAIRUNAIRU) üzerindeki etkiyi belirleyin.
Bu süreçler sonucunda ekonominin doğal işsizlik oranı (NAIRUNAIRU) yukarıya doğru kayar.
Histeri etkisinin makroekonomik sonucunu teyit etmek için kullanılır.

Anahtar Kavram

Histeri (Hysteresis) Hipotezi ve İçeridekiler-Dışarıdakiler Modeli

İpuçları

1
Histeri hipotezi, 'geçmişe bağımlılık' (path dependency) ilkesine dayanır.
2
İşsizlik oranının neden eski seviyesine dönmediğini düşünürken, işsiz kalanların yeteneklerine ve ücret pazarlığına kimlerin katıldığına odaklanın.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 130Soru

Bir bölgede yürütülen işgücü piyasası araştırmasında kurumsal olmayan sivil nüfusun durumuna dair şu veriler saptanmıştır:

Nüfus GrubuKişi Sayısı
İstihdam edilenler22.50022.500
Son 44 hafta içinde iş aramış ve 1515 gün içinde işbaşı yapabilecek durumda olanlar2.5002.500
İş bulma umudu olmadığı için iş aramayı bırakan ancak çalışmaya hazır olanlar1.0001.000
Emekliler, öğrenciler ve ev işleriyle meşgul olanlar24.00024.000

Buna göre, söz konusu bölgedeki işsizlik oranı yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1010

Cevap

İşsizlik oranı %10'dur.
Verilen senaryoda, işsizlik oranını bulmak için öncelikle işgücü belirlenmelidir. İstihdam edilen 22.50022.500 kişi ile aktif olarak iş arayan ve çalışmaya hazır olan 2.5002.500 kişi toplandığında 25.00025.000 kişilik bir işgücü elde edilir. İş bulma umudu olmadığı için iş aramayı bırakanlar 'işgücüne dahil olmayanlar' kategorisinde yer aldığı için hesaplamaya katılmazlar. İşsiz sayısı olan 2.5002.500, işgücü olan 25.00025.000'e bölündüğünde sonuç yüzde 1010 olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
İşgücü sayısını hesapla.
İşgücü = 22.50022.500 (İstihdam) + 2.5002.500 (İşsiz) = 25.00025.000 kişi.
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) standartlarına göre işgücü, istihdam edilenler ile işsizlerin toplamından oluşur. İş aramayı bırakanlar (umudu kırıklar) işgücüne dahil edilmez.
2
İşsizlik oranını formülize et ve hesapla.
İşsizlik Oranı = (2.500/25.000)×100=%10(2.500 / 25.000) \times 100 = \%10.
İşsizlik oranı, işsiz sayısının toplam işgücüne bölünmesiyle hesaplanır.

Anahtar Kavram

İşgücü ve İşsizlik Oranı Hesaplama

Daha Fazla Pratik

İşgücüne katılma oranı ve istihdam oranı hesaplamalarını içeren soruları çözerek kavramlar arasındaki farkları pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 131Soru

Bir ülkenin işgücü piyasasına yönelik yapılan hanehalkı işgücü araştırmasında şu veriler elde edilmiştir:

- Kurumsal olmayan sivil nüfus (1515 ve yukarı yaş): 4.0004.000 kişi
- Mevcut bir işte çalışanlar (ücretsiz aile işçileri dahil): 2.1002.100 kişi
- Son 44 hafta içinde iş arama kanallarından en az birini kullanmış ve 1515 gün içinde işbaşı yapabilecek durumda olanlar: 300300 kişi
- İş bulma ümidini yitirdiği için iş aramayan ancak çalışmaya hazır olanlar: 200200 kişi
- Emekli, öğrenci ve ev hanımları: 1.4001.400 kişi

Buna göre, bu ülkedeki resmi işsizlik oranı yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 12,512,5

Cevap

İlgili ekonomideki resmi işsizlik oranı %12,5\%12,5 olarak hesaplanmaktadır.
Resmi işsizlik oranı hesaplanırken pay kısmına ILO kriterlerine uyan aktif iş arayanlar (300300), payda kısmına ise bu kişilerle birlikte istihdamda olanların toplamı olan işgücü (2.4002.400) yazılır. İş bulma ümidini yitirenler, aktif iş arama kriterini karşılamadıkları için işgücü dışı nüfus sayılırlar. Bu durumda 3002.400=0,125\frac{300}{2.400} = 0,125 yani %12,5\%12,5 sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
İşgücü miktarını belirle
2.100 (I˙stihdam)+300 (I˙s¸siz)=2.400 kis¸i2.100 \text{ (İstihdam)} + 300 \text{ (İşsiz)} = 2.400 \text{ kişi}
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) standartlarına göre işgücü, istihdam edilenler ile işsizlerin toplamından oluşur. İş bulma ümidini yitirenler iş aramadıkları için işgücü dışı nüfus olarak kabul edilir.
2
İşsizlik oranını hesapla
3002.400×100=12,5\frac{300}{2.400} \times 100 = 12,5
İşsizlik oranı, işsiz sayısının toplam işgücüne bölünmesiyle elde edilen yüzdesel bir değerdir.

Anahtar Kavram

İşsizlik Oranı ve İşgücü Kapsamı

Alternatif Yöntem

İşgücüne katılma oranını (%60\%60) bularak toplam nüfus üzerinden işgücünü tespit edip ardından işsizlik oranına geçiş yapılabilir ancak doğrudan verilerle işlem yapmak daha hızlıdır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 132Soru

Enerji sektöründe faaliyet gösteren bir firmada stratejik planlama uzmanı olarak çalışan bir birey, mevcut işindeki çalışma ortamının ve projelerin uzun vadeli profesyonel hedefleriyle örtüşmediğini fark ederek istifa etmiştir. Bu kişi, sahip olduğu uzmanlık alanına ve ücret beklentisine daha uygun bir pozisyon bulabilmek amacıyla piyasadaki alternatif iş tekliflerini değerlendirmeye başlamış ve bu süreçte üç ay boyunca iş arayışını sürdürmüştür. Bu bireyin piyasadaki bilgi asimetrisi nedeniyle en uygun iş eşleşmesini bulana kadar geçen sürede içinde bulunduğu işsizlik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Friksiyonel işsizlik

Cevap

Bireyin daha iyi bir iş eşleşmesi bulmak amacıyla geçirdiği bu süre 'Friksiyonel işsizlik' olarak tanımlanır.
Doğru seçenek, bireyin mevcut yetkinliklerini daha verimli kullanabileceği ve beklentilerini karşılayan bir iş bulmak amacıyla girdiği arama sürecini tam olarak tanımlayan kavramdır. Friksiyonel işsizlik, emek piyasasının dinamik yapısının bir sonucu olup, bireylerin kariyer hedefleri doğrultusunda iş değiştirmeleri sırasında ortaya çıkan doğal ve geçici bir durumdur.

Adım Adım Çözüm

1
İşsizliğin nedenini belirle
Bireyin kendi isteğiyle (gönüllü) daha iyi bir iş bulmak için ayrıldığı görülmektedir.
Friksiyonel işsizliğin temel belirleyicisi, iş arama sürecinin genellikle gönüllü ve piyasadaki bilgi eksikliğinden kaynaklanan geçici bir durum olmasıdır.
2
İşsizliğin süresini ve niteliğini analiz et
İşsizlik süreci geçicidir ve bireyin yetkinlikleri ile piyasa talebi arasında köklü bir beceri uyuşmazlığı yoktur.
Birey sahip olduğu uzmanlığa uygun bir iş aramaktadır, bu da durumun yapısal değil friksiyonel olduğunu kanıtlar.
3
Kavramsal eşleştirmeyi yap
Arama teorisi (search theory) çerçevesinde, en uygun eşleşmenin beklenmesi friksiyonel işsizliğe işaret eder.
Çalışma ekonomisinde iş değiştirme ve bilgi toplama maliyetleri friksiyonel işsizliğin temelini oluşturur.

Anahtar Kavram

Friksiyonel işsizlik, emek piyasasında iş arayanların ve işverenlerin birbirleri hakkındaki bilgiye tam ve anında sahip olamamaları (bilgi asimetrisi) nedeniyle oluşan arama ve eşleşme sürecindeki geçici işsizliktir.

Daha Fazla Pratik

İş arama maliyetlerinin ve teknolojik gelişmelerin (internet üzerinden iş arama gibi) friksiyonel işsizlik süresi üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 133Soru

Bir ekonomide toplam talep daralması sonucu ortaya çıkan geçici işsizliğin, zamanla ekonominin yapısına yerleşerek doğal işsizlik oranını (NAIRUNAIRU) kalıcı olarak yukarı çekmesi "Histeri (Hysteresis) Hipotezi" ile açıklanmaktadır. Bu hipotezin temel dayanaklarından biri olan "İçeridekiler-Dışarıdakiler (Insider-Outsider)" modeline göre, resesyon sonrası işsizliğin kriz öncesi seviyeye dönememesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sendikalı veya deneyimli çalışanların (içeridekiler), işsiz kalanların (dışarıdakiler) istihdam edilmesini kolaylaştıracak ücret düşüşlerine izin vermeyerek sadece kendi reel ücretlerini korumaya odaklanmaları

Cevap

İçeridekiler-Dışarıdakiler modeline göre işsizliğin kalıcı hale gelmesinin nedeni, halihazırda istihdam edilenlerin pazarlık gücünü sadece kendi çıkarları için kullanmalarıdır.
Doğru cevap olan ifade, İçeridekiler-Dışarıdakiler modelinin özünü yansıtır. Bu modele göre, resesyon sırasında işsiz kalanlar (dışarıdakiler) pazarlık gücünü kaybederler. İstihdamı devam edenler (içeridekiler) ise, işverenle yaptıkları pazarlıklarda işsizlerin tekrar işe alınmasını sağlayacak bir ücret esnekliğine yanaşmazlar. Kendi ücret seviyelerini korumayı tercih ettikleri için, ekonomi düzelse bile işgücü maliyetleri yüksek kalır ve yeni istihdam yaratılması engellenir. Bu da doğal işsizlik oranının (NAIRUNAIRU) yükselmesine yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Kavram Analizi
Histeri Hipotezi, geçici işsizliğin kalıcı hale gelmesi sürecidir.
Sorunun odaklandığı teorik çerçeveyi belirlemek gerekir.
2
Mekanizma Belirleme
İçeridekiler (çalışanlar) ve Dışarıdakiler (işsizler) ayrımı.
Soruda istenen spesifik modelin aktörlerini tanımlamak gerekir.
3
Pazarlık Gücü Analizi
İçeridekiler, ücret pazarlığında işsizlerin (dışarıdakiler) piyasaya girişini sağlayacak ücret düşüşlerine engel olurlar.
Modelin işsizliğin neden azalmadığını açıklayan mantığını kurmak gerekir.
4
Sonuçlandırma
Pazarlık sonucunda ücretler yüksek kalır ve işsizlik NAIRUNAIRU seviyesini kalıcı olarak yukarı taşır.
Teorinin nihai çıktısını seçeneklerle eşleştirmek gerekir.

Anahtar Kavram

Histeri (Hysteresis) Hipotezi ve İçeridekiler-Dışarıdakiler Modeli
Soru 134Soru

Geleneksel Doğal İşsizlik Oranı (NAIRUNAIRU) yaklaşımı, ekonomideki işsizliğin uzun dönemde talep şoklarından bağımsız olarak denge seviyesine döneceğini savunurken; Histeri Hipotezi geçici şokların doğal oran üzerinde kalıcı etkiler bırakabileceğini iddia eder. Buna göre, bir ekonomide yaşanan geçici bir negatif talep şokunun işsizlik oranını kalıcı olarak artırması (NAIRU'yu yukarı kaydırması) sürecinde aşağıdakilerden hangisi bu durumu açıklayan temel mekanizmalardan biri değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Fiili işsizlik oranının doğal oran üzerindeki seyrinin, enflasyon beklentilerini hızla düşürerek ekonomiyi kendiliğinden eski denge noktasına geri döndürmesi

Cevap

Fiili işsizlik oranının doğal oran üzerindeki seyrinin, enflasyon beklentilerini hızla düşürerek ekonomiyi kendiliğinden eski denge noktasına geri döndürmesi seçeneği histeri mekanizmalarından biri değildir.
Doğru yanıt olan seçenek, geleneksel iktisat teorisindeki 'otomatik dengeleyici' mekanizmayı tarif etmektedir. Geleneksel yaklaşıma göre işsizlik arttığında enflasyon beklentileri düşer, bu da ücret baskısını azaltarak ekonomiyi tekrar eski denge seviyesine (NAIRU) döndürür. Histeri hipotezi ise tam aksine, bu dönüşün gerçekleşmediğini; beşeri sermaye kaybı, sendikal baskılar (içeridekiler-dışarıdakiler) ve arama etkinliği kaybı gibi nedenlerle işsizliğin yeni ve daha yüksek bir seviyede kalıcılaştığını savunur.

Adım Adım Çözüm

1
Histeri (Hysteresis) hipotezinin tanımını analiz et.
Histeri, ekonomideki geçici şokların (örneğin resesyon) işsizlik üzerinde kalıcı etkiler bırakması ve doğal işsizlik oranını (NAIRUNAIRU) yukarı çekmesi durumudur.
Sorunun kökünde yer alan kalıcılık etkisinin nedenlerini ayırt etmek için temel tanım gereklidir.
2
Seçeneklerdeki mekanizmaları histeri teorisiyle karşılaştır.
Beşeri sermaye kaybı, içeridekiler-dışarıdakiler ayrımı, iş arama etkinliğinin azalması ve sermaye birikimindeki yavaşlama; işsizliğin neden yapısal hale geldiğini açıklayan kabul görmüş histeri kanallarıdır.
Histeriye neden olan faktörleri belirleyerek doğru olmayan seçeneği elemek gerekir.
3
Otomatik denge mekanizmasını değerlendir.
Enflasyon beklentilerinin düşmesiyle ekonominin eski doğal oranına dönmesi süreci, geleneksel (neoklasik kökenli) adaptif beklentili Phillips eğrisi modelinin sonucudur; bu histeriyi değil, histerinin yokluğunu temsil eder.
Histeri hipotezi tam olarak bu otomatik dengeleme sürecinin neden gerçekleşmediğini veya başarısız olduğunu açıklamaya çalışır.

Anahtar Kavram

Histeri Hipotezi ve İşsizlik Kalıcılığı Mekanizmaları

Daha Fazla Pratik

Histeri hipotezinin 'İçeridekiler-Dışarıdakiler' modeli ile sendikal güç arasındaki ilişkiyi inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 135Soru

Emek piyasasında işsizlik oranı (uu) ile boş iş (açık iş) oranı (vv) arasındaki ters yönlü ilişkiyi temsil eden Beveridge Eğrisi analizinde; konjonktürel dalgalanmalar eğri üzerinde hareketlere (movement) neden olurken, ekonomideki yapısal dönüşümler eğrinin konumunu değiştirmektedir. Buna göre, Beveridge Eğrisi'nin bir bütün olarak orijinden uzaklaşarak sağa-yukarı yönde kaymasına (shift) yol açan temel dinamik aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Teknolojik değişimlerin işgücü piyasasında yarattığı beceri uyumsuzlukları (mismatch) nedeniyle yapısal işsizliğin artması

Cevap

Teknolojik değişim ve beceri uyumsuzluğu kaynaklı yapısal işsizliğin artması, Beveridge Eğrisi'ni sağa-yukarı yönde kaydırır.
Beveridge Eğrisi, işgücü piyasasındaki eşleşme verimliliğini temsil eder. Eğrinin sağa (dışarıya) kayması, piyasadaki eşleşme fonksiyonunun kötüleştiğini, yani belirli bir boş iş düzeyi için işsizliğin arttığını gösterir. Teknolojik değişimler sonucu işçilerin becerileri ile işlerin gereksinimleri arasındaki uyumsuzluğun (mismatch) artması, yapısal işsizliğin temel nedenidir ve bu verimlilik kaybını doğrudan temsil ederek eğriyi sağa kaydırır.

Adım Adım Çözüm

1
Beveridge Eğrisi'nin (uvu-v eğrisi) teorik çerçevesini belirle.
Eğrinin işsizlik oranı (uu) ile boş iş oranı (vv) arasındaki negatif ilişkiyi gösterdiği saptandı.
Analizin hangi eksenler üzerinden yapılacağını anlamak için gereklidir.
2
Eğri üzerindeki hareket (movement) ile eğrinin kayması (shift) arasındaki farkı analiz et.
Konjonktürel değişimlerin eğri üzerinde harekete, yapısal değişimlerin ise eğrinin kaymasına yol açtığı belirlendi.
Soruda istenen 'kayma' etkisinin nedenini izole etmek için kritiktir.
3
Yapısal işsizlik nedenlerini Beveridge Eğrisi ile ilişkilendir.
Beceri uyumsuzluğu (mismatch) ve teknolojik değişim gibi faktörlerin piyasadaki eşleşme verimliliğini düşürerek eğriyi sağa kaydırdığı sonucuna varıldı.
Doğru teorik eşleşmeyi sağlamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Beveridge Eğrisi ve Yapısal İşsizlik İlişkisi
Soru 136Soru

Ekonomide yaşanan geçici bir negatif talep şoku sonucunda ortaya çıkan işsizlik artışının, şok ortadan kalktıktan sonra bile işsizliğin eski seviyesine dönmemesi ve doğal işsizlik oranının (NAIRUNAIRU) kalıcı olarak yükselmesi durumu "histeri hipotezi" ile açıklanmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi histeri hipotezi çerçevesinde geçici bir işsizlik artışının kalıcı hale gelmesine neden olan temel mekanizmalardan biridir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşsizlik süresi uzayan bireylerin mesleki becerilerinde meydana gelen aşınma (beşeri sermaye kaybı) nedeniyle istihdam edilebilirliklerini yitirmeleri

Cevap

İşsizlik süresi uzayan bireylerin mesleki becerilerinde meydana gelen aşınma (beşeri sermaye kaybı) nedeniyle istihdam edilebilirliklerini yitirmeleri
Histeri hipotezine göre, bir durgunluk sırasında işini kaybeden bireyler uzun süre işsiz kaldıklarında beşeri sermayeleri (yetenek, bilgi, tecrübe) aşınır. Ekonomi tekrar canlandığında, bu bireyler verimliliklerini kaybettikleri veya işverenler tarafından riskli görüldükleri (sinyal etkisi) için iş bulamazlar. Böylece başlangıçta geçici olan bu işsizlik, yapısal bir nitelik kazanarak doğal işsizlik oranını (NAIRUNAIRU) kalıcı olarak yukarı çeker.

Adım Adım Çözüm

1
Histeri hipotezinin tanımını analiz etme
Hipotez, geçici şokların doğal işsizlik oranı üzerinde kalıcı etkiler bıraktığını savunur.
Geleneksel teorinin aksine, işsizliğin geçmiş değerlerine bağımlı olduğunu anlamak için bu adım gereklidir.
2
Beşeri sermaye mekanizmasını inceleme
Uzun süreli işsizlik, işçilerin yeteneklerinin paslanmasına (atrophy) ve iş disiplininden uzaklaşmalarına neden olur.
Bu durum, işçinin şok bittikten sonra bile tekrar işe alınmasını zorlaştıran temel unsurdur.
3
NAIRU üzerindeki etkiyi belirleme
Eski işçilerin verimlilik kaybı nedeniyle işgücü piyasası dışına itilmesi veya işverenler tarafından 'düşük kaliteli' görülmesi, yapısal işsizliği ve dolayısıyla NAIRUNAIRU düzeyini artırır.
Geçici işsizliğin kalıcı bir orana nasıl dönüştüğünü kanıtlayan sonuç budur.

Anahtar Kavram

Histeri hipotezi, işsizlik oranının geçmişteki seviyelerine duyarlı olduğunu ve geçici ekonomik şokların beşeri sermaye kaybı veya içeridekiler-dışarıdakiler mekanizmasıyla doğal işsizlik oranını (NAIRUNAIRU) kalıcı olarak yükseltebileceğini öne sürer.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 137Soru

Makroekonomik perspektifte konjonktürel (devrevi) işsizlik, toplam talep yetersizliği ile işgücü piyasasındaki uyum aksaklıklarının bir bileşimi olarak ele alınmaktadır. Buna göre, konjonktürel işsizliğin oluşum süreci ve bu sürecin 'eksik talep' (demand-deficient) karakteri göz önüne alındığında, aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Toplam talepteki daralma emeğe olan türev talebi azaltırken, nominal ücretlerin aşağı yönlü katılığı reel ücretlerin denge seviyesine inmesini engelleyerek istemsiz işsizlik hacmini genişletir.

Cevap

Toplam talepteki daralma emeğe olan türev talebi azaltırken, nominal ücretlerin aşağı yönlü katılığı reel ücretlerin denge seviyesine inmesini engelleyerek istemsiz işsizlik hacmini genişletir.
Doğru ifade, konjonktürel işsizliği Keynesyen mekanizma üzerinden açıklar: Ekonomik daralma dönemlerinde toplam harcamalar azalır, bu da firmaların emek talebini (türev talep) düşürür. Normal şartlarda ücretlerin düşerek piyasayı temizlemesi beklenir ancak nominal ücretler aşağı yönlü katı olduğu için ücretler yüksek kalır ve bu durum piyasada temizlenemeyen bir işgücü fazlasına (istemsiz işsizliğe) yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam talep (ADAD) ve emek talebi (LdL_d) arasındaki ilişkiyi analiz etme
Emek talebi bir türev taleptir; mal ve hizmetlere olan talep (ADAD) düştüğünde, bu malları üreten emeğe olan talep de düşer.
Konjonktürel işsizliğin tetikleyici unsuru olan eksik talebi anlamak için.
2
Ücretlerin esnekliğini değerlendirme
Keynesyen yaklaşıma göre nominal ücretler (toplu iş sözleşmeleri, asgari ücret, zımni sözleşmeler vb. nedenlerle) aşağı yönlü katıdır.
Piyasanın neden kendiliğinden dengeye gelmediğini açıklamak için.
3
Denge ücret düzeyi ile fiili ücret arasındaki farkı belirleme
Emeğe olan talep azaldığında denge ücreti düşmeliydi ancak ücretler katı olduğu için fiili ücret denge seviyesinin üzerinde kalır ve işgücü arzı fazlası (Ls>LdL_s > L_d) oluşur.
İşsizliğin (arz fazlasının) niceliksel nedenini ortaya koymak için.
4
Diğer işsizlik türlerinden ayrıştırma
Yapısal işsizlik nitelik uyuşmazlığıyla, friksiyonel işsizlik iş arama süreciyle ilgilidir; konjonktürel işsizlik ise tamamen ekonomik döngüdeki daralmayla ilgilidir.
Doğru tanıma ulaşmak ve çeldiricileri elemek için.

Anahtar Kavram

Türev Talep ve Nominal Ücret Katılığı

Daha Fazla Pratik

İşsizliğin histeri (hysteresis) hipotezi ile konjonktürel işsizliğin nasıl yapısal hale gelebileceğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 138Soru

Bir ekonomiye ait işgücü piyasası verileri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

DeğişkenDeğer (Bin Kişi)
1515 yaş ve üzeri kurumsal olmayan nüfus50.00050.000
İstihdam edilenler22.50022.500
Son 44 hafta içinde iş aramış ve 22 hafta içinde işbaşı yapabilecekler2.5002.500
İş bulma ümidi olmadığı için iş aramayan ancak çalışmaya hazır olanlar2.0002.000
Diğer işgücü dışı nüfus (Öğrenci, emekli, ev hanımı vb.)23.00023.000

Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ve TÜİK standartları dikkate alındığında, bu ekonomideki işgücüne katılma oranı ve işsizlik oranı sırasıyla yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: %50\%50 ve %10\%10

Cevap

İşgücüne katılma oranı %50, işsizlik oranı ise %10 olarak hesaplanır.
Doğru cevap seçeneğinde, işgücü miktarı istihdam edilenler (22.50022.500) ve aktif iş arayanlar (2.5002.500) toplanarak 25.00025.000 olarak belirlenmiştir. Bu işgücü miktarı toplam nüfus olan 50.00050.000'e oranlandığında işgücüne katılma oranı %50\%50 çıkar. İşsizlik oranı ise aktif işsiz sayısının (2.5002.500) işgücüne (25.00025.000) oranlanmasıyla %10\%10 olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Aktif işgücü miktarını belirle
25.00025.000 bin kişi
ILO kriterlerine göre işgücü, istihdam edilenler ile son 4 haftadır aktif olarak iş arayanların toplamıdır. İş aramayan ancak çalışmaya hazır olanlar (umudu kırıklar) dar tanımlı işgücüne dahil edilmez.
2
İşgücüne katılma oranını hesapla
%50\%50
İşgücüne katılma oranı, işgücünün (25.00025.000) çalışma çağındaki nüfusa (50.00050.000) bölünmesiyle bulunur: (25.000/50.000)×100=%50(25.000 / 50.000) \times 100 = \%50.
3
İşsizlik oranını hesapla
%10\%10
İşsizlik oranı, işsiz sayısının (2.5002.500) toplam işgücüne (25.00025.000) bölünmesiyle bulunur: (2.500/25.000)×100=%10(2.500 / 25.000) \times 100 = \%10.

Anahtar Kavram

İşgücü Tanımı ve Oran Hesaplamaları

Daha Fazla Pratik

Geniş tanımlı işsizlik (atıl işgücü) oranını hesaplayarak, umudu kırık işçilerin bu orandaki etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 139Soru

Ekonomik dalgalanmaların (konjonktür) daralma aşamasında ortaya çıkan ve 'eksik talep işsizliği' olarak da adlandırılan konjonktürel işsizlik ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Toplam talep yetersizliği sonucu oluşan bu işsizlik türünde, işgücü talebi mal ve hizmet talebine bağlı bir 'türev talep' niteliğindedir.

Cevap

Konjonktürel işsizlik, toplam talep yetersizliği sonucu oluşur ve işgücü talebi mal/hizmet talebine bağlı bir 'türev talep' niteliğindedir.
Doğru ifadeye göre, konjonktürel işsizlik toplam talepteki daralmadan kaynaklanır ve işgücünün 'türev talep' olma özelliği gereği, mal ve hizmetlere olan talep azaldığında işsizlik artar. Bu durum literatürde 'eksik talep işsizliği' olarak tanımlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Konjonktürel işsizliğin nedenini belirle.
Bu işsizlik, ekonomik çevrimlerin (konjonktür) daralma/resesyon evrelerinde görülür.
Üretim hacmi düştüğü için firmalar daha az işgücüne ihtiyaç duyar.
2
İşgücü talebi ile toplam talep arasındaki ilişkiyi analiz et.
İşgücü talebi 'türev talep'tir; yani doğrudan değil, üretilen ürünlere olan talebe bağlı olarak oluşur.
Eksik talep işsizliği (konjonktürel), mal piyasasındaki talep yetersizliğinin emek piyasasına yansımasıdır.
3
Seçenekleri karşılaştır.
Yapısal, friksiyonel ve doğal işsizlik gibi türlerin nedenleri (beceri uyuşmazlığı, iş arama, tam istihdam dengesi) konjonktürel işsizlikten farklıdır.
Hatalı seçenekleri eleyerek doğru tanımlamaya ulaşılır.

Anahtar Kavram

Türev Talep ve Eksik Talep İşsizliği

İpuçları

1
İşgücü talebi neden 'türev talep' olarak adlandırılır, bunu düşünün.
2
Ekonomideki toplam harcamalar (AD) azaldığında firmaların üretim kararları ve işçi ihtiyacı nasıl değişir?

Daha Fazla Pratik

Okun Yasası'nı (Okun's Law) inceleyerek reel GSYH büyümesi ile konjonktürel işsizlik arasındaki sayısal ilişkiyi çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 140Soru

Geleneksel tarım tekniklerinin kullanıldığı ve emeğin marjinal verimliliğinin sıfır (MPL=0MP_L = 0) kabul edildiği bir kırsal ekonomide, hanehalkı dışı gelir kaynaklarının daraldığı ve toplam hanehalkı gelirinin düştüğü bir ekonomik kriz döneminde; "ek işçi etkisi" (added worker effect) ile "gizli işsizlik" (disguised unemployment) arasındaki etkileşime ilişkin aşağıdaki çıkarımlardan hangisi teorik olarak en tutarlıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hanehalkı gelirindeki düşüşün yarattığı ek işçi etkisi ile şehirdeki işgücü piyasasına dahil olan marjinal verimliliği sıfır (MPL=0MP_L = 0) olan bireyler, tarımsal istihdam içindeki "gizli işsiz" konumundan aktif iş arayan "açık işsiz" konumuna evrilirler.

Cevap

Ek işçi etkisiyle iş aramaya başlayan marjinal verimliliği sıfır olan bireylerin, gizli işsizlikten açık işsizliğe geçmesi teorik olarak en tutarlı çıkarımdır.
Gizli işsizlik, bir üretim kolunda (özellikle tarımda) gereğinden fazla işçi çalışması ve bu fazla işçilerin marjinal verimliliğinin sıfır olması durumudur. Bu bireyler normal şartlarda 'çalışıyor' görünürler. Ancak bir kriz anında hanehalkı geliri düşünce, 'ek işçi etkisi' devreye girer ve bu bireyler aile dışı ücretli iş aramaya başlarlar. Aktif iş arama sürecine giren bir birey, artık 'gizli işsiz' (atıl istihdam) değil, 'açık işsiz' (işgücü içinde ama işsiz) olarak tanımlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Gizli işsizlik kavramını analiz etme
Gizli işsizlikte birey çalışıyor görünür ancak marjinal verimliliği sıfırdır (MPL=0MP_L = 0). Yani işten ayrılsa bile toplam üretim (TPTP) değişmez.
Soruda verilen temel varsayımı anlamak için gereklidir.
2
Ek işçi etkisini tanımlama
Hanehalkı geliri düştüğünde (kriz dönemi), aile üyeleri bu kaybı telafi etmek için işgücü piyasasına girer ve iş aramaya başlar.
Kriz dönemindeki işgücü arzı değişimini belirlemek için gereklidir.
3
İki kavram arasındaki etkileşimi kurma
Tarlada verimsiz şekilde (gizli işsiz) duran birey, ek işçi etkisiyle dışarıda ücretli iş aramaya başladığında, istatistiksel olarak 'istihdam edilenler' grubundan 'işsizler' (açık işsiz) grubuna geçer.
İşgücü statüsündeki değişimi teorik olarak açıklamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Gizli İşsizlik ve İşgücü Arzı Davranışları
Tahmini Süre:3m 0s
ÖncekiSayfa 7 / 12Sonraki
İşsizlik Alıştırma Soruları — KPSS Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri — Sayfa 7 | Examkin