İş Sağlığı ve Güvenliği

98 soru

$6331$ sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında yürütülen denetimler sonucunda, işyerindeki çalışma yöntem ve şekillerinde veya iş ekipmanlarında çalışanlar için hayati tehlike oluşturan bir durum tespit edildiğinde uygulanan "işin durdurulması" yaptırımı ve sonrasındaki yargısal süreç ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

İşin durdurulması kararına karşı, kararın tebliğinden itibaren altı iş günü içinde yetkili iş mahkemesine itiraz edilebilir.

İş mahkemesine yapılan itiraz, kural olarak işin durdurulması kararının uygulanmasını durdurmaz.

Çok tehlikeli sınıfta yer alan maden ve metal işyerleri ile yapı işlerinde, risk değerlendirmesi yapılmamış olması durumunda hayati tehlike aranmaksızın iş durdurulur.

İş mahkemesi, işin durdurulması kararına karşı yapılan itirazı reddettiği takdirde işveren, bu karara karşı Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurabilir.

İşin durdurulması kararı, denetim yapan iş müfettişinin tespiti üzerine, üç iş müfettişinden oluşan bir heyet tarafından verilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İş mahkemesi, işin durdurulması kararına karşı yapılan itirazı reddettiği takdirde işveren, bu karara karşı Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurabilir.

Cevap

İş mahkemesinin işin durdurulması itirazına ilişkin verdiği karar kesindir; dolayısıyla istinaf (Bölge Adliye Mahkemesi) yoluna başvurulabileceği ifadesi yanlıştır.

Doğru yanıt olan seçenek, iş mahkemesinin verdiği kararın istinafa götürülebileceğini savunmaktadır. Ancak

6331

sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun

25

. maddesinin

4

. fıkrasında açıkça 'Mahkeme kararı kesindir.' ibaresi yer almaktadır. Bu durum, söz konusu karara karşı Bölge Adliye Mahkemesi'ne (istinaf) veya Yargıtay'a başvurulamayacağı anlamına gelir.

Adım Adım Çözüm

Yaptırımın hukuki niteliğini belirle.

İşin durdurulması, idari bir yaptırım olup can güvenliğini korumayı amaçlar.

Sürecin aciliyetini anlamak için yaptırımın amacını bilmek gerekir.

İtiraz süresini ve merciini kontrol et.

Tebliğden itibaren

6

iş günü içinde Yetkili İş Mahkemesine itiraz edilir.

İdari yargı değil, adli yargı (iş mahkemesi) yetkilendirilmiştir.

İtirazın yürütmeye etkisini değerlendir.

İtiraz, durdurma işleminin icrasını durdurmaz.

Tehlike devam ettiği sürece çalışmanın engellenmesi asıldır.

Yargılama usulünü ve kanun yolu aşamasını incele.

Mahkeme

6

iş günü içinde karar verir ve bu karar kesindir.

6331

sayılı Kanun m.

25/4

açık hükmüdür.

Anahtar Kavram

İşin durdurulması yaptırımında yargısal denetimin 'kesinlik' niteliği ve itirazın 'yürütmeyi durdurmama' kuralı.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 22Soru →

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca, bir işyerinde asıl işveren-alt işveren ilişkisinin bulunması durumunda, iş sağlığı ve güvenliği (İSG) hizmetlerinin yürütülmesi ve işverenin genel yükümlülükleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Asıl işveren, kendi çalışanlarının yanı sıra alt işveren çalışanlarının da bulunduğu işyerinde İSG tedbirlerinin uygulanmasını koordine etmek ve bu konuda gerekli denetimi yapmakla yükümlüdür.

Alt işveren çalışanının geçirdiği iş kazasını Sosyal Güvenlik Kurumu'na bildirme yükümlülüğü, kazanın olduğu günü takip eden 5 iş günü içinde asıl işveren tarafından yerine getirilmelidir.

İşveren, İSG kapsamında alınacak kişisel koruyucu donanımların maliyetini, işletme bütçesinin korunması amacıyla çalışanın aylık ücretinden belirli oranlarda kesebilir.

İSG Kanunu sadece sanayi ve üretim işlerini kapsadığından, hizmet sektöründe faaliyet gösteren bir alt işverenin çalışanları işverenin genel yükümlülükleri kapsamı dışındadır.

İşveren, risklerden korunma ilkeleri gereği teknolojik gelişmelere uyum sağlamak yerine, sadece işyerinde mevcut olan geleneksel koruma yöntemlerini sürdürmekle yükümlüdür.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Asıl işveren, kendi çalışanlarının yanı sıra alt işveren çalışanlarının da bulunduğu işyerinde İSG tedbirlerinin uygulanmasını koordine etmek ve bu konuda gerekli denetimi yapmakla yükümlüdür.

Cevap

Asıl işverenin koordinasyon ve denetim yükümlülüğünü belirten ifade doğrudur.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4. maddesi ve ilgili yönetmelikler uyarınca, işveren iş sağlığı ve güvenliğini sağlamak amacıyla risk değerlendirmesi yapar, eğitim verir ve gerekli koordinasyonu sağlar. Özellikle alt işveren ilişkisinin bulunduğu durumlarda, asıl işveren tüm işyerindeki güvenlik önlemlerinin koordine edilmesinden ve alt işverenin bu kurallara uyup uymadığının denetlenmesinden sorumludur.

Adım Adım Çözüm

6331 sayılı İSG Kanunu'nun işveren yükümlülüklerini düzenleyen 4. maddesini incele.

İşverenin, çalışanların işe bağlı sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olduğu ve maliyeti çalışana yansıtamayacağı bilgisine ulaşılır.

Yasal çerçeveyi belirlemek için temel maddeye bakılır.

Asıl işveren-alt işveren ilişkisinde koordinasyon sorumluluğunu değerlendir.

Aynı çalışma alanını paylaşan işverenlerin İSG önlemlerinde iş birliği yapması ve asıl işverenin koordinasyonu sağlaması gerektiği tespit edilir.

Çoklu işveren yapısındaki yönetim hiyerarşisini anlamak için gereklidir.

Bildirim süreleri ve kapsam gibi spesifik kuralları doğrula.

İş kazası bildiriminin 3 iş günü olduğu ve Kanun'un tüm sektörleri kapsadığı teyit edilir.

Yanlış seçeneklerin elenmesi ve hatasız bilgiye ulaşılması sağlanır.

Anahtar Kavram

İşverenin İSG Koordinasyon ve Denetim Yükümlülüğü

İpuçları

İşverenin İSG önlemlerinin maliyetini çalışana yansıtıp yansıtamayacağını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

İşverenin risklerden korunma ilkeleri hiyerarşisini (tehlikeyi kaynağında yok etme vb.) inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 23Soru →

$6331$ sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işverenin genel yükümlülükleri ve risklerden korunma ilkeleri dikkate alındığında; asıl işveren-alt işveren ilişkisinin bulunduğu bir işyerinde yürütülen faaliyetler ve işverenin sorumluluk rejimi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İşveren, iş güvenliği uzmanı veya işyeri hekimi görevlendirdiği durumlarda, bu profesyonellerin kendi uzmanlık alanlarındaki hatalarından doğan hukuki sorumluluğu tamamen devretmiş sayılır ve işverenin asli sorumluluğu ortadan kalkar.

İş kazası meydana geldiğinde, alt işverenin çalışanının geçirdiği kazayı Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirme yükümlülüğü asıl işverene aittir ve bu bildirim kazanın öğrenildiği tarihten itibaren

3

iş günü içinde yapılmalıdır.

Asıl işveren, kendi çalışanları ile alt işveren çalışanlarının aynı anda bulunduğu ortak çalışma alanlarında, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülmesinden ve bu hizmetlerin koordinasyonundan müteselsilen sorumludur.

İşverenin işyerinde alınan İSG tedbirlerine uyulup uyulmadığını izleme, denetleme ve uygunsuzlukları giderme borcu; risklerin henüz oluşmadan belirlendiği önleyici faaliyetlerden farklı olarak düzeltici ve denetleyici bir yükümlülük niteliğindedir.

Risklerden korunma ilkeleri hiyerarşisinde, tehlikenin kaynağında yok edilmesi mümkün olsa dahi, çalışanlara kişisel koruyucu donanım sağlanması her zaman daha ekonomik ve öncelikli bir yöntem olarak kabul edilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşverenin işyerinde alınan İSG tedbirlerine uyulup uyulmadığını izleme, denetleme ve uygunsuzlukları giderme borcu; risklerin henüz oluşmadan belirlendiği önleyici faaliyetlerden farklı olarak düzeltici ve denetleyici bir yükümlülük niteliğindedir.

Cevap

İşverenin tedbirlere uyumu izleme, denetleme ve uygunsuzlukları giderme yükümlülüğü, sistemin işleyişini kontrol eden düzeltici ve denetleyici bir borçtur.

Doğru ifade, işverenin

6331

sayılı Kanun Madde

4/1

-b bendi kapsamındaki sorumluluğunu açıklar. İşveren sadece risk analizi yaparak (önleyici) işini bitirmez; aynı zamanda bu tedbirlerin sahada uygulanıp uygulanmadığını kontrol etmeli (denetleme) ve bir eksiklik gördüğünde bunu tamir etmelidir (düzeltici).

Adım Adım Çözüm

6331

Sayılı Kanun Madde

4

Analizi

İşverenin genel yükümlülükleri (risk analizi, eğitim, denetim) belirlenir.

İşverenin sadece önleyici değil, aynı zamanda denetleyici sorumluluğunu anlamak için gereklidir.

Düzeltici ve Önleyici Faaliyet Ayrımı

Risk değerlendirmesi 'önleyici', uygunsuzlukların giderilmesi ise 'düzeltici' olarak sınıflandırılır.

Kanun'daki yükümlülüklerin hukuki niteliğini ayırt etmek için gereklidir.

Asıl İşveren-Alt İşveren İlişkisi İncelemesi

Koordinasyon sorumluluğu teyit edilir.

Müşterek çalışma alanlarındaki sorumluluk sınırlarını çizmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

İşverenin Gözetim ve Denetim Yükümlülüğü (Düzeltici Borç)

Daha Fazla Pratik

İşverenin risklerden korunma ilkelerini (Madde 5) hiyerarşik olarak ezberleyiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 24Soru →

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında "çok tehlikeli" sınıfta yer alan bir endüstriyel tesis bünyesinde; yeni bir üretim metoduna geçilmesi, işyeri dışından kaynaklanan ve işyerini etkileyebilecek yeni bir tehlikenin ortaya çıkması ve son olarak bir "ramak kala" olayının meydana gelmesi durumunda, risk değerlendirmesi ve acil durum planlarının güncellenmesine ilişkin aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi tam olarak doğrudur?

Meydana gelen her üç durum da risk değerlendirmesinin tamamen veya kısmen derhal yenilenmesini gerektirir; ayrıca çok tehlikeli sınıftaki bu işyerinde acil durum planları en geç

2

yılda bir yenilenmelidir.

Ramak kala olayları risk değerlendirmesinin yenilenmesini gerektirmez; bu yükümlülük sadece yaralanmalı iş kazaları ve "tehlikeli" sınıftaki işyerleri için geçerli olan

4

yıllık periyotlar için geçerlidir.

Yeni üretim metoduna geçilmesi durumunda sadece ilgili bölüm için kısmi revizyon yeterlidir; ancak dış kaynaklı tehlikeler durumunda az tehlikeli sınıfın periyodu olan

6

yıllık süre beklenmelidir.

İşveren, ramak kala olayını Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirmekle yükümlü olduğu halde, bu durum risk değerlendirmesinin yenilenmesi için yasal bir gerekçe teşkil etmez.

Acil durum planlarının yenilenme süresi tüm tehlike sınıflarında standart olarak

5

yıl olarak belirlenmiş olup, risk değerlendirmesindeki güncellemeler bu süreyi etkilemez.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meydana gelen her üç durum da risk değerlendirmesinin tamamen veya kısmen derhal yenilenmesini gerektirir; ayrıca çok tehlikeli sınıftaki bu işyerinde acil durum planları en geç $2$ yılda bir yenilenmelidir.

Cevap

Meydana gelen değişikliklerin risk değerlendirmesinin derhal (tamamen veya kısmen) yenilenmesini gerektirdiği ve çok tehlikeli sınıftaki işyerinde acil durum planı yenileme süresinin 2 yıl olduğu seçenek doğrudur.

Doğru olan seçenek, mevzuattaki iki temel kuralı birleştirir: Birincisi, üretim yöntemindeki değişiklik, dış kaynaklı tehlikeler ve ramak kala olaylarının risk değerlendirmesinin derhal yenilenmesini gerektirmesi; ikincisi ise çok tehlikeli sınıftaki işyerleri için periyodik yenileme süresinin

2

yıl olmasıdır.

Adım Adım Çözüm

İşyerinin tehlike sınıfını ve periyodik süreleri belirle.

İşyeri 'Çok Tehlikeli' sınıftadır. Bu sınıfta risk değerlendirmesi ve acil durum planı en geç

2

yılda bir yenilenir.

Mevzuattaki 2-4-6 kuralına göre çok tehlikeli yerler en kısa periyoda tabidir.

Risk değerlendirmesini yenilemeyi gerektiren özel durumları (durumsal yenileme) analiz et.

Yeni metot, dış tehlike ve ramak kala olayının her biri risk değerlendirmesinin kısmen veya tamamen yenilenmesini gerektiren yasal sebeplerdir.

İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği Madde 12 uyarınca bu tür değişiklikler derhal güncelleme gerektirir.

Acil durum planlarının güncellenme şartlarını kontrol et.

İşyerinde acil durumları etkileyebilecek değişiklikler olduğunda plan yenilenmelidir ve periyodik süre

2

yıldır.

İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik uyarınca süreler tehlike sınıfına bağlıdır.

Anahtar Kavram

Risk Değerlendirmesi ve Acil Durum Planı Güncelleme Esasları

Daha Fazla Pratik

Risk değerlendirmesi ekibinde kimlerin yer alması gerektiğini ve işverenin bu süreçteki asli sorumluluğunu gözden geçirin.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 25Soru →

Bir tekstil fabrikasında (tehlikeli sınıf) yürütülen İSG faaliyetleri kapsamında, hazırlanan risk değerlendirmesi raporunun ve acil durum planlarının periyodik olarak yenilenmesi gerekmektedir. $6331$ sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik hükümleri dikkate alındığında, bu işyerinde risk değerlendirmesinin yenilenme süresi, acil durum planının güncellenme süresi ve bu yükümlülüklerin yerine getirilmesinden hukuken sorumlu olan taraf aşağıdakilerin hangisinde eksiksiz ve doğru olarak belirtilmiştir?

Risk Değerlendirmesi:

4

yıl | Acil Durum Planı:

4

yıl | Sorumlu: İşveren

Risk Değerlendirmesi:

2

yıl | Acil Durum Planı:

2

yıl | Sorumlu: İşveren

Risk Değerlendirmesi:

6

yıl | Acil Durum Planı:

6

yıl | Sorumlu: İşveren

Risk Değerlendirmesi:

4

yıl | Acil Durum Planı:

4

yıl | Sorumlu: İş güvenliği uzmanı

Risk Değerlendirmesi:

4

yıl | Acil Durum Planı:

6

yıl | Sorumlu: İşyeri hekimi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Risk Değerlendirmesi: $4$ yıl | Acil Durum Planı: $4$ yıl | Sorumlu: İşveren

Cevap

Risk değerlendirmesi

4

yıl, acil durum planı

4

yıl ve sorumlu taraf işverendir.

Tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde hem risk değerlendirmesi hem de acil durum planları mevzuat gereği en geç

4

yılda bir tamamen yenilenmelidir. Bu yükümlülüklerin yerine getirilmesi için gerekli ekiplerin kurulması ve sürecin işletilmesi

6331

sayılı Kanun kapsamında işverenin sorumluluğundadır.

Adım Adım Çözüm

İşyerinin tehlike sınıfının tespit edilmesi

Tekstil fabrikası 'tehlikeli' sınıfta yer almaktadır.

Yenilenme süreleri işyerinin tehlike sınıfına göre belirlenir.

Risk değerlendirmesi yenilenme süresinin belirlenmesi

Tehlikeli sınıfta risk değerlendirmesi en geç

4

yılda bir yenilenmelidir.

İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği'ndeki periyotlar (2-4-6 kuralı) uyarınca.

Acil durum planı güncelleme süresinin belirlenmesi

Tehlikeli sınıfta acil durum planları en geç

4

yılda bir yenilenmelidir.

İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik uyarınca süreler risk değerlendirmesi ile paraleldir.

Hukuki sorumlunun belirlenmesi

İSG faaliyetlerinden asıl sorumlu olan taraf işverendir.

6331

sayılı Kanun uyarınca işveren, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmasından sorumludur; uzman ve hekim danışmanlık görevi yürütür.

Anahtar Kavram

İSG dokümantasyonunun tehlike sınıflarına göre periyodik yenilenme süreleri ve işveren sorumluluğu.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 26Soru →

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca; 'Tehlikeli' sınıfta yer alan bir işyerinde çalışmakta olan ve son periyodik eğitimini $14$ ay önce tamamlayan bir işçinin, bir iş kazası geçirmesi sonucu $7$ ay süreyle işten uzak kaldıktan sonra tekrar işe başlatılması sürecinde gerçekleştirilmesi gereken yasal işlemlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İşçinin işe başlatılmadan önce bilgi yenileme eğitimi alması zorunludur ve talebi halinde işe dönüş muayenesi yapılması gerekir; bu süreçlerin maliyeti işverence karşılanır.

Tehlikeli sınıftaki periyodik eğitim süresi olan

2

yıl henüz dolmadığı için herhangi bir eğitime gerek yoktur; yalnızca periyodik sağlık muayenesinin yenilenmesi yeterlidir.

İş kazası geçiren işçinin işe dönüşünde, talebine bakılmaksızın tam teşekküllü bir hastaneden yeni bir sağlık raporu alması ve temel eğitimini en baştan (12 saat) tekrar etmesi şarttır.

Bilgi yenileme eğitimleri ve işe dönüş muayeneleri için geçen süreler çalışma süresinden sayılmaz ve bu işlemlerin masrafları Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanır.

Tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde eğitimler

3

yılda bir yenilendiği için işçinin mevcut eğitimi geçerliliğini korur ve sadece işyeri hekimi onayı ile işbaşı yapabilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşçinin işe başlatılmadan önce bilgi yenileme eğitimi alması zorunludur ve talebi halinde işe dönüş muayenesi yapılması gerekir; bu süreçlerin maliyeti işverence karşılanır.

Cevap

İşçinin işe başlatılmadan önce bilgi yenileme eğitimi alması zorunludur ve talebi halinde işe dönüş muayenesi yapılması gerekir; bu süreçlerin maliyeti işverence karşılanır.

Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik uyarınca, herhangi bir sebeple 6 aydan fazla süreyle işten uzak kalanlara, tekrar işe başlatılmadan önce 'bilgi yenileme eğitimi' verilmesi zorunludur. Ayrıca 6331 sayılı Kanun'un 15. maddesine göre, iş kazası veya sağlık nedeniyle işten uzaklaşanlar, dönüşte talep etmeleri halinde sağlık muayenesinden geçirilirler. İSG faaliyetlerinin maliyeti işverene aittir ve eğitimler çalışma süresinden sayılır.

Adım Adım Çözüm

Çalışanın işten uzak kaldığı süreyi ve işyerinin tehlike sınıfını belirleme.

Çalışan 7 ay (6 aydan fazla) uzak kalmış ve işyeri 'Tehlikeli' sınıftadır.

Yönetmelik uyarınca 6 ayı geçen uzaklaşmalarda bilgi yenileme eğitimi zorunludur.

İş kazası sonrası sağlık gözetimi kurallarını uygulama.

İş kazası veya sağlık nedeniyle işten uzaklaşanlarda, dönüşte işçinin talebi varsa muayene yapılır.

6331 Sayılı Kanun Md. 15 gereği işe dönüş muayenesi işçinin talebine bağlı bir haktır.

Maliyet ve çalışma süresi statüsünü kontrol etme.

Maliyetler işverene aittir ve eğitim süresi çalışma süresinden sayılır.

İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin maliyeti hiçbir şekilde çalışanlara yansıtılamaz.

Anahtar Kavram

İSG Bilgi Yenileme Eğitimi ve Sağlık Gözetimi İstisnaları

Daha Fazla Pratik

Çok tehlikeli sınıftaki bir işyerinde iş kazası sonrası bildirim süreleri ve eğitim saatlerini (16 saat) inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 27Soru →

$6331$ sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun uygulama alanı ve bu Kanun’da öngörülen istisnalar dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

4857

sayılı İş Kanunu kapsamı dışında kalan deniz ve hava taşıma işleri,

6331

sayılı Kanun’un uygulama alanının da dışındadır.

Millî Savunma Bakanlığına bağlı askerî fabrikalar ile bakım ve onarım merkezlerinde yürütülen faaliyetler

6331

sayılı Kanun kapsamındadır.

Ev hizmetlerinde ücret karşılığı çalışanlar, İş Kanunu kapsamında olmasalar dahi

6331

sayılı Kanun’un koruyucu hükümlerinden yararlanırlar.

Kendi nam ve hesabına çalışan ancak yanında bir adet çırak istihdam eden zanaatkarlar,

6331

sayılı Kanun’un istisnaları arasında yer alır.

6331

sayılı Kanun hükümleri sadece iş sözleşmesi ile çalışanlara uygulanmakta olup, kamu kurumlarındaki memurlar bu Kanun kapsamı dışındadır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Millî Savunma Bakanlığına bağlı askerî fabrikalar ile bakım ve onarım merkezlerinde yürütülen faaliyetler $6331$ sayılı Kanun kapsamındadır.

Cevap

Millî Savunma Bakanlığına bağlı askerî fabrikalar ile bakım ve onarım merkezlerinde yürütülen faaliyetlerin 6331 sayılı Kanun kapsamında olduğu ifadesi doğrudur.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun

2

. maddesi uyarınca; Türk Silahlı Kuvvetleri, genel kolluk kuvvetleri ve Millî İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığının faaliyetleri kural olarak kapsam dışıdır. Ancak aynı maddede bu kurumlara bağlı 'fabrika, bakım merkezi, dikimevi ve benzeri' yerlerde yürütülen faaliyetlerin Kanun kapsamında olduğu açıkça belirtilmiştir. Bu durum, askerî tesislerin endüstriyel üretim ve bakım yapılan kısımlarının sivil işyerleriyle aynı İSG kurallarına tabi olduğu anlamına gelir.

Adım Adım Çözüm

Kanun'un genel uygulama alanını belirle.

6331 sayılı Kanun; kamu ve özel sektör ayrımı gözetmeksizin tüm işyerlerini ve çalışanları kapsar.

Kanun'un temel amacı, statü farkı olmaksızın iş sağlığı ve güvenliğini tüm çalışma alanlarına yaymaktır.

Kanun'un 2. maddesindeki istisnaları ve bu istisnaların içindeki özel durumları (parantez içi hükümleri) incele.

TSK ve kolluk kuvvetlerinin faaliyetleri istisnadır ancak 'fabrika, bakım merkezi, dikimevi ve benzerlerindekiler' bu istisnanın dışındadır.

Endüstriyel risk taşıyan askerî ve emniyet tesislerinde İSG standartlarının uygulanması zorunludur.

Diğer seçeneklerdeki faaliyetlerin kapsam dışı kalıp kalmadığını 4857 sayılı İş Kanunu ile karşılaştırarak kontrol et.

Deniz/hava taşıma ve devlet memurları 4857'den istisna olsa da 6331 kapsamında kalırken; ev hizmetleri ve yalnız çalışanlar her iki kanundan da istisnadır.

6331 sayılı Kanun, İş Kanunu'ndan daha geniş bir uygulama alanına sahiptir.

Anahtar Kavram

6331 Sayılı Kanun'da İstisnanın İstisnası (Askerî Fabrikalar)

Daha Fazla Pratik

İş Kanunu ile İSG Kanunu'nun istisnalarını bir tablo halinde karşılaştırarak çalışmanız, benzer çeldiricileri elemenize yardımcı olacaktır.

Tahmini Süre:1m 40s

Soru 28Soru →

$6331$ sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca, işyerinde ciddi ve yakın bir tehlike ile karşılaşan bir çalışanın “çalışmaktan kaçınma hakkını” kullanma süreciyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kurulun bulunduğu işyerlerinde çalışan kurula başvurarak durumun tespitini talep etmeli, kurul ise acilen toplanarak kararını vermelidir.

Bu hak sadece özel sektördeki 'işçi' statüsündeki çalışanlara tanınmış olup; memur, çırak ve stajyerler bu haktan yararlanamaz.

Çalışan, tehlikenin tespiti için herhangi bir başvuru yapmadan önce iş sözleşmesini haklı nedenle feshetmek ve işyerini derhal terk etmekle yükümlüdür.

İşyerinde kurul bulunmaması durumunda, çalışanın çalışmaktan kaçınabilmesi için doğrudan Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) yazılı başvuruda bulunması şarttır.

Çalışan, ciddi ve yakın tehlike durumunda işverene bildirim yapmaksızın tüm üretim hattını durdurma ve diğer çalışanları tahliye etme yetki ve yükümlülüğüne sahiptir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurulun bulunduğu işyerlerinde çalışan kurula başvurarak durumun tespitini talep etmeli, kurul ise acilen toplanarak kararını vermelidir.

Cevap

Kurulun bulunduğu işyerlerinde çalışan kurula başvurmalı, kurul ise acilen toplanarak kararını vermelidir.

6331 sayılı Kanun'un 13. maddesine göre, ciddi ve yakın bir tehlike ile karşılaşan çalışanlar durumu tespit ettirmek için kurula (kurul yoksa işverene) başvurur. Kurulun acilen toplanması ve kararını vermesi kanuni bir zorunluluktur. Bu süreçte çalışanın hakları (ücret vb.) korunur.

Adım Adım Çözüm

Tehlikenin tespiti için başvuru merciinin belirlenmesi.

İşyerinde İSG Kurulu varsa kurula, yoksa işverene başvurulur.

6331 sayılı Kanun'un 13. maddesi hiyerarşik bir başvuru usulü öngörmüştür.

Karar verme sürecinin analizi.

Kurul acilen toplanmalı, işveren ise derhal karar vermelidir.

Tehlikenin 'yakın' olması, gecikmeksizin karar verilmesini gerektirir.

Hakkın kullanımının sonuçlarının değerlendirilmesi.

Çalışan, gerekli tedbirler alınana kadar çalışmaktan kaçınabilir; bu sürede ücreti ve diğer hakları saklı kalır.

Çalışanın iş sağlığı ve güvenliğini korumak asıldır.

Anahtar Kavram

Çalışmaktan Kaçınma Hakkı Usulü (

6331

SK Md.

13

)

Daha Fazla Pratik

İSG Kurulu'nun kuruluşu için gerekli olan 'en az 50 çalışan' ve '6 aydan fazla süren sürekli iş' şartlarını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 29Soru →

Bir sanayi tesisinde asıl işveren, üretim hattının bakım ve onarım işlerini uzmanlık gerektirdiği gerekçesiyle bir alt işverene devretmiştir. İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetlerini yürütmek üzere dışarıdan bir Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi (OSGB) ile sözleşme imzalanmıştır.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu hükümleri uyarınca, bu işyerindeki işverenin yükümlülükleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin işyeri dışındaki uzman kişi veya kuruluşlardan (OSGB) alınması, işverenin bu alandaki hukuki ve cezai sorumluluklarını tamamen ortadan kaldırır.

İşveren, işyerinde meydana gelen iş kazalarını, kazanın gerçekleştiği tarihten itibaren en geç üç iş günü içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirmekle yükümlüdür.

İş sağlığı ve güvenliği kapsamında alınan tedbirlerin ve sağlanan ekipmanların maliyeti, hiçbir gerekçeyle çalışanların ücretlerinden kesilemez veya çalışanlara yansıtılamaz.

Risklerden korunma ilkeleri gereği işveren; risklerle kaynağında mücadele etmeli ve toplu korunma önlemlerine, kişisel korunma önlemlerine göre öncelik vermelidir.

Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki kendi yükümlülüklerini ihmal etmesi veya talimatlara uymaması, işverenin kanundan doğan genel sorumluluğunu etkilemez.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin işyeri dışındaki uzman kişi veya kuruluşlardan (OSGB) alınması, işverenin bu alandaki hukuki ve cezai sorumluluklarını tamamen ortadan kaldırır.

Cevap

İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin dışarıdan bir kuruluştan (OSGB) alınması işverenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz ifadesi yanlıştır.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 4. maddesinin 2. fıkrasına göre, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin işyeri dışındaki uzman kişi veya kuruluşlardan alınması, işverenin bu konudaki sorumluluklarını ortadan kaldırmaz. Bu nedenle, hizmet alımı yoluyla sorumluluğun tamamen devredildiğini iddia eden ifade hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

İşverenin genel sorumluluğunun kapsamını inceleyin.

6331 sayılı Kanun madde 4/2 uyarınca dışarıdan hizmet alınması işverenin sorumluluğunu kaldırmaz.

İşveren, işyerindeki organizasyon ve denetim yetkisinden dolayı nihai sorumludur.

İş kazası bildirim sürelerini ve kurumunu değerlendirin.

Kazadan sonraki 3 iş günü içinde SGK'ya bildirim yapılmalıdır.

Yasal takip ve sigorta süreçlerinin işletilmesi için bildirim zorunludur.

Risklerden korunma hiyerarşisini kontrol edin.

Toplu korunma önlemleri (havalandırma, ses yalıtımı vb.) kişisel korunma önlemlerine (maske, kulaklık vb.) tercih edilmelidir.

Kaynağında müdahale en etkili korunma yöntemidir.

Anahtar Kavram

İşverenin Mutlak Sorumluluğu ve Sorumluluğun Devredilemezliği

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 30Soru →

$6331$ sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'na göre; tam süreli işyeri hekimi görevlendirme zorunluluğu olmayan işyerlerinde, "diğer sağlık personeli" görevlendirme yükümlülüğü aşağıdaki tehlike sınıflarının hangisinde yer alan işyerleri için geçerlidir?

Sadece çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde

Sadece tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde

Sadece az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde

Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde

Tüm tehlike sınıflarındaki işyerlerinde

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sadece çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde

Cevap

Diğer sağlık personeli görevlendirme yükümlülüğü sadece çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde mevcuttur.

6331 sayılı Kanun'un 6. maddesine göre, işverenler çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde diğer sağlık personeli görevlendirmekle yükümlüdür. Eğer işyerinde tam süreli işyeri hekimi varsa bu zorunluluk ortadan kalkar; ancak tehlike sınıfı bazındaki kural sadece çok tehlikeli sınıfı işaret eder.

Adım Adım Çözüm

İlgili personelin (diğer sağlık personeli) mevzuattaki yerini belirle.

6331 sayılı İSG Kanunu'nun 6. maddesi incelenmelidir.

İSG hizmetlerinin yürütülmesi için görevlendirilecek personel türleri ve şartları bu maddede düzenlenmiştir.

Tehlike sınıflarına göre ayrımı kontrol et.

Kanun, diğer sağlık personeli (hemşire, sağlık memuru vb.) görevlendirilmesini sadece çok tehlikeli sınıfa bağlamıştır.

Çok tehlikeli işyerlerinde risk seviyesinin yüksek olması nedeniyle işyeri hekimine yardımcı olacak ek personel desteği öngörülmüştür.

Anahtar Kavram

Diğer Sağlık Personeli (DSP) Görevlendirme Şartları

Daha Fazla Pratik

İş güvenliği uzmanlarının tehlike sınıflarına göre belge (A, B, C) dağılımını inceleyerek personelle ilgili bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 31Soru →

Bir kamu hastanesinde temizlik ve yemekhane hizmetlerini yürüten bir alt işveren firmasının çalışmaları sırasında, asıl işveren (hastane yönetimi) ile alt işveren arasındaki iş sağlığı ve güvenliği organizasyonu söz konusudur. $6331$ sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'na göre, işverenin genel yükümlülükleri ve bu tür bir çalışma modelindeki sorumluluk paylaşımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İşveren, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin maliyetini, işin tehlike sınıfına göre belirlenen oranlarda çalışanların ücretlerine yansıtabilir.

Aynı çalışma alanını paylaşan asıl işveren ve alt işveren, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin uygulanmasında iş birliği yapmak ve faaliyetlerini koordine etmekle yükümlüdür.

Alt işveren çalışanının geçirdiği bir iş kazasında, Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak bildirim yükümlülüğü sadece asıl işverene aittir ve süre

3

iş günüdür.

İşyerinde risklerden korunma ilkeleri uygulanırken, kişisel korunma araçlarına öncelik verilmesi, toplu korunma önlemlerine göre yasal olarak önceliklidir.

Asıl işveren, alt işverenin yürüttüğü işlerin kendi asıl işiyle ilgili olmaması durumunda, alt işverenin iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uyup uymadığını denetlemekten muaftır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Aynı çalışma alanını paylaşan asıl işveren ve alt işveren, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin uygulanmasında iş birliği yapmak ve faaliyetlerini koordine etmekle yükümlüdür.

Cevap

Aynı çalışma alanını paylaşan işverenlerin iş birliği ve koordinasyon içerisinde hareket etmesi gerektiğini belirten ifade doğrudur.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 22. maddesi, aynı çalışma alanını paylaşan işverenlerin faaliyetlerini koordine etmelerini, birbirlerini riskler konusunda bilgilendirmelerini ve iş hijyeni ile güvenliği konusunda iş birliği yapmalarını emreder. Bu, işyerinde bütünsel bir güvenlik kültürünün oluşturulması için temel bir yükümlülüktür.

Adım Adım Çözüm

6331 sayılı Kanun'un kapsamındaki işveren yükümlülüklerini analiz etme.

İşverenin genel yükümlülükleri (Madde 4) ve risklerden korunma ilkeleri (Madde 5) belirlendi.

Yasal dayanağın doğru tespiti için gereklidir.

Asıl işveren ve alt işveren ilişkisindeki özel yükümlülükleri (Madde 22) değerlendirme.

Koordinasyonun ve bilgi paylaşımının yasal bir zorunluluk olduğu saptandı.

Soruda sorulan senaryonun özünü bu madde oluşturur.

Toplu korunma ve maliyetlerin yansıtılması gibi temel ilkeleri gözden geçirme.

Maliyetin yansıtılamayacağı ve toplu korunmanın önceliği teyit edildi.

Çeldiricilerin elenmesi için temel ilkelerin hatırlanması gerekir.

Anahtar Kavram

İş Sağlığı ve Güvenliği Koordinasyon Yükümlülüğü

Daha Fazla Pratik

İşverenin risklerden korunma ilkeleri hiyerarşisini (Madde 5) tablo üzerinden çalışmak kalıcılığı artıracaktır.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 32Soru →

$6331$ sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu hükümleri uyarınca, $450$ çalışanı bulunan ve bir yıldır kesintisiz üretim yapan bir sanayi tesisinde kurulması gereken İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İşyerinde

3

çalışan temsilcisi bulunmalı ve kurulun sekreterliğini işyeri hekimi yürütmelidir.

İşyerinde

4

çalışan temsilcisi bulunmalı ve kurulun başkanlığını iş güvenliği uzmanı yürütmelidir.

İşyerinde

3

çalışan temsilcisi bulunmalı ve kurulun sekreterliğini iş güvenliği uzmanı yürütmelidir.

İşyerinde

2

çalışan temsilcisi bulunmalı ve kurulun sekreterliğini idari işler sorumlusu yürütmelidir.

İşyerinde

5

çalışan temsilcisi bulunmalı ve kurulun başkanlığını işveren veya işveren vekili yürütmelidir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşyerinde $3$ çalışan temsilcisi bulunmalı ve kurulun sekreterliğini iş güvenliği uzmanı yürütmelidir.

Cevap

İşyerinde

3

çalışan temsilcisi bulunmalı ve kurulun sekreterliğini iş güvenliği uzmanı yürütmelidir.

6331

sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre,

101

ile

500

arasında çalışanı olan işyerlerinde

3

çalışan temsilcisi seçilmesi veya atanması zorunludur. Ayrıca kurulun organizasyon yapısında sekreterlik görevi münhasıran iş güvenliği uzmanına verilmiştir.

Adım Adım Çözüm

Kurul kurma zorunluluğunu kontrol et.

Zorunlu

Elli ve daha fazla çalışanın bulunduğu ve altı aydan fazla süren sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde İSG kurulu kurulması zorunludur (

450 > 50

12 > 6

ay).

Çalışan sayısına göre temsilci sayısını belirle.

3

Temsilci

Mevzuata göre

101

500

arası çalışanı olan işyerlerinde görev yapacak çalışan temsilci sayısı

3

olarak belirlenmiştir.

Kurul üyelerinin görev dağılımını analiz et.

Sekreter: İş Güvenliği Uzmanı

İSG Kurulları Hakkında Yönetmelik uyarınca kurulun başkanı işveren veya vekili, sekreteri ise iş güvenliği uzmanıdır.

Anahtar Kavram

İSG Kurulu Oluşumu ve Çalışan Temsilcisi Sayıları

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 33Soru →

Bir kamu kurumuna ait idari ofis binası gibi 'az tehlikeli' sınıfta yer alan bir işyerinde, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili yönetmelik uyarınca hazırlanmış olan acil durum planları olağan durumlarda en geç kaç yılda bir yenilenmelidir?

2

4

6

8

10

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $6$

Cevap

Az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde acil durum planları en geç 6 yılda bir yenilenmelidir.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili yönetmeliklere göre; acil durum planları, işyerinin tehlike sınıfına göre belirli aralıklarla yenilenir. Az tehlikeli sınıftaki işyerlerinde bu süre en geç 6 yıl olarak belirlenmiştir. Ayrıca bu süreçlerin gerçekleştirilmesinden ve güncelliğinin sağlanmasından işveren sorumludur.

Adım Adım Çözüm

İşyerinin tehlike sınıfını tespit etme

İdari ofis binaları 'az tehlikeli' sınıfta yer alır.

Mevzuat uyarınca yenileme süreleri tehlike sınıfına göre belirlenmektedir.

Tehlike sınıfına uygun yenileme süresini hatırlama

Az tehlikeli sınıf için süre

6

yıldır.

İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik gereği belirlenen periyot budur.

Anahtar Kavram

İSG Tehlike Sınıflarına Göre Yenileme Periyotları

İpuçları

İSG mevzuatında süreler tehlike sınıfı azaldıkça artmaktadır.

Tahmini Süre:45s

Soru 34Soru →

$6331$ sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'na göre, toplam $15$ çalışanı bulunan bir işyerinde görevlendirilmesi zorunlu olan çalışan temsilcisi sayısı aşağıdakilerden hangisidir?

1

2

3

4

6

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $1$

Cevap

Toplam

15

çalışanı bulunan bir işyerinde, yasal sınır olan

2

ile

50

çalışan aralığına girildiği için

1

çalışan temsilcisi görevlendirilmesi zorunludur.

6331

sayılı Kanun uyarınca, çalışan sayısı

2

ile

50

arasında olan işyerlerinde görevlendirilmesi gereken çalışan temsilcisi sayısı

1

olarak belirlenmiştir. İşyerinde

15

kişi çalıştığı için bu kural geçerlidir.

Adım Adım Çözüm

İşyerindeki toplam çalışan sayısını belirle.

İşyerinde

15

çalışan bulunmaktadır.

Yasal yükümlülükler çalışan sayısı basamaklarına göre belirlenir.

6331

sayılı Kanun'daki çalışan temsilcisi sayılarını düzenleyen eşik değerleri kontrol et.

2

ile

50

çalışan arası için

1

temsilci gerektiği tespit edilir.

Kanun, küçük ölçekli işyerleri için en düşük temsilci sayısını öngörmüştür.

Tespit edilen sayıyı seçeneklerle karşılaştır.

Doğru temsilci sayısı

1

olarak belirlenir.

Soruda verilen

15

sayısı ilk basamak diliminde yer almaktadır.

Anahtar Kavram

Çalışan Temsilcisi Sayısal Sınırları

Tahmini Süre:45s

Soru 35Soru →

İşverenin kontrolü dışındaki bir mahalde (örneğin şehir dışındaki bir şantiyede veya görevli gidilen bir seyahatte) meydana gelen iş kazalarında; $5510$ sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak bildirim süresinin başlangıcıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Süre, iş kazasının meydana geldiği tarihten itibaren başlar.

Süre, iş kazasının işveren tarafından öğrenildiği tarihten itibaren başlar.

Süre, kazazedenin sağlık kuruluşuna başvurduğu tarihten itibaren başlar.

Süre, kazanın kolluk kuvvetlerine bildirildiği tarihten itibaren başlar.

Süre, iş sağlığı ve güvenliği kurulunun toplandığı tarihten itibaren başlar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Süre, iş kazasının işveren tarafından öğrenildiği tarihten itibaren başlar.

Cevap

İş kazasının işverenin kontrolü dışındaki yerlerde meydana gelmesi durumunda bildirim süresi, kazanın işveren tarafından öğrenildiği tarihten itibaren başlar.

Doğru yanıt olan 'öğrenildiği tarihten itibaren başlar' ifadesi,

5510

sayılı Kanun'un

13

. maddesinde yer alan açık düzenlemeye dayanmaktadır. Kanun, sigortalının işverenin kontrolü dışındaki bir yerde kaza geçirmesi halinde,

3

iş günlük bildirim süresinin başlangıcını işverenin kazadan haberdar olduğu ana bağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

Kazanın meydana geldiği yerin hukuki statüsünü belirleyin.

Kazanın 'işverenin kontrolü dışındaki bir mahalde' gerçekleştiği tespit edilmiştir.

Bu tespit, sürenin kaza anında mı yoksa öğrenilme anında mı başlayacağını belirlemek için kritiktir.

5510

sayılı Kanun'un

13

. maddesindeki bildirim esaslarını uygulayın.

Genel kuralın (kazadan itibaren

3

iş günü) istisnası olan 'öğrenildiği tarihten itibaren başlar' hükmüne ulaşılır.

İşverenin haberdar olmadığı bir olaydan dolayı gecikme yaşaması hakkaniyete aykırı olacağından kanun koyucu bu istisnayı getirmiştir.

Anahtar Kavram

İş Kazası Bildirim Süresi Başlangıcı İstisnası

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 36Soru →

$6331$ sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında düzenlenen “çalışmaktan kaçınma hakkı” ve bu hakkın kullanım prosedürleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Ciddi, yakın ve kaçınılmaz bir tehlikenin meydana gelmesi durumunda çalışanlar; kurula veya işverene başvurma zorunluluğu aranmaksızın işyerini veya tehlikeli bölgeyi terk ederek güvenli bir yere gidebilirler.

Çalışmaktan kaçınma hakkı sadece özel sektör işyerlerinde çalışan işçilere tanınmış bir hak olup, kamu kurumlarında görev yapan memurlar bu haktan yararlanamazlar.

Çalışanlar, ciddi ve yakın bir tehlike ile karşılaştıklarında durumu Sosyal Güvenlik Kurumu’na derhal bildirmek ve müfettiş gelene kadar işi durdurmakla yükümlüdürler.

Çalışmaktan kaçınma hakkını kullanan çalışan, bu sürede iş görme borcunu yerine getirmediği için tehlike giderilene kadar geçen sürenin ücretini talep edemez.

Kanun kapsamındaki stajyer ve çıraklar, tam süreli çalışan statüsünde olmadıkları için hayati tehlike durumunda dahi çalışmaktan kaçınma hakkına sahip değildirler.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ciddi, yakın ve kaçınılmaz bir tehlikenin meydana gelmesi durumunda çalışanlar; kurula veya işverene başvurma zorunluluğu aranmaksızın işyerini veya tehlikeli bölgeyi terk ederek güvenli bir yere gidebilirler.

Cevap

Ciddi, yakın ve kaçınılmaz bir tehlike durumunda çalışanların kurula veya işverene başvurma zorunluluğu aranmaksızın güvenli yere gitme hakkı bulunmaktadır.

Doğru ifade,

6331

sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun

13

. maddesinin

3

. fıkrasında yer alan istisnai durumu yansıtmaktadır. Normal şartlarda çalışanlar kurula veya işverene başvurarak tehlikenin tespitini istemek zorundadır; ancak tehlike sadece 'ciddi ve yakın' değil, aynı zamanda 'kaçınılmaz' ise, can güvenliğini korumak adına herhangi bir makama başvuru yapmadan tehlikeli alanı terk etme hakkına sahiptirler.

Adım Adım Çözüm

6331

sayılı Kanun'un

13

. maddesindeki prosedürleri analiz et.

Normalde kurul veya işverene başvuru gereklidir ancak istisnai bir durum mevcuttur.

Genel kural ve istisnai (acil) durum ayrımını yapmak soruyu çözdürür.

Kaçınılmaz tehlike (force majeure benzeri) durumundaki özel hükmü belirle.

Kanun'un

13/3

maddesi, kaçınılmaz tehlikede başvuru şartını kaldırır.

Hayati riskin saniyelerle ölçüldüğü durumlarda prosedürel engellerin aşılması amaçlanmıştır.

Anahtar Kavram

Çalışmaktan Kaçınma Hakkı İstisnası (Madde 13/3)

Daha Fazla Pratik

İSG kurullarının oluşumu ve bu kurulların çalışmaktan kaçınma hakkı başvurularındaki karar verme sürelerini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 37Soru →

Asansörlerin montajı, bakımı ve onarımı gibi faaliyetlerin yürütüldüğü bir işyerinde; $6331$ sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca yapılmış olan risk değerlendirmesinin ve hazırlanan acil durum planlarının yenilenme periyotları ile bu süreçteki temel yasal sorumluluk hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Risk değerlendirmesi ve acil durum planları işveren sorumluluğunda en geç

2

yılda bir yenilenir.

Risk değerlendirmesi iş güvenliği uzmanı tarafından hazırlanır ve en geç

4

yılda bir yenilenir.

Acil durum planları işyeri hekimi tarafından oluşturulur ve en geç

6

yılda bir güncellenir.

Risk değerlendirmesi ve acil durum planları İSG Kurulu tarafından onaylanarak en geç

2

yılda bir yenilenir.

İşveren tarafından yaptırılan risk değerlendirmesi

4

yılda bir, acil durum planı ise

2

yılda bir yenilenir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Risk değerlendirmesi ve acil durum planları işveren sorumluluğunda en geç $2$ yılda bir yenilenir.

Cevap

Asansör montaj ve bakım işleri 'çok tehlikeli' sınıfta yer aldığından, risk değerlendirmesi ve acil durum planları işveren sorumluluğunda en geç

2

yılda bir yenilenmelidir.

Asansör montaj ve bakım hizmetleri 'çok tehlikeli' işler kapsamında değerlendirilir.

6331

sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca; çok tehlikeli işyerlerinde risk değerlendirmesi ve acil durum planlarının en geç

2

yılda bir yenilenmesi gerekmektedir. Bu süreçlerin planlanması, uygulanması ve takibi işverenin yasal sorumluluğundadır.

Adım Adım Çözüm

İşyerinin faaliyet alanına göre tehlike sınıfını belirleme

Asansör montajı ve bakımı faaliyetleri 'Çok Tehlikeli' sınıfa girmektedir.

Mevzuattaki yenilenme süreleri işyerinin tehlike sınıfına göre belirlenir.

Tehlike sınıfına uygun risk değerlendirmesi yenilenme süresini hatırlama

Çok tehlikeli işyerlerinde risk değerlendirmesi en geç

2

yılda bir yenilenir.

Yasal düzenleme (Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği) bu süreyi çok tehlikeli sınıf için 2 yıl olarak belirlemiştir.

Tehlike sınıfına uygun acil durum planı yenilenme süresini hatırlama

Çok tehlikeli işyerlerinde acil durum planları en geç

2

yılda bir yenilenir.

Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik uyarınca yenilenme süreleri risk değerlendirmesi süreleriyle paraleldir (

2

4

6

yıl).

Yasal sorumluluğu tespit etme

İş sağlığı ve güvenliği kapsamındaki tüm faaliyetlerin yerine getirilmesinden asıl sorumlu 'İşveren'dir.

6331 sayılı Kanun, İSG hizmetlerinin yürütülmesinde nihai sorumluluğu işverene yüklemiştir.

Anahtar Kavram

İSG Mevzuatında Tehlike Sınıflarına Göre Yenilenme Periyotları

Daha Fazla Pratik

İşyerinde meydana gelen iş kazası veya çalışma ortamının değişmesi gibi durumlarda, bu sürelerin beklenmeksizin belgelerin tamamen veya kısmen yenilenmesi gerektiğini unutmayınız.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 38Soru →

Bir enerji şirketinde çalışan teknik personel, $12$ Mart $2026$ Perşembe günü şirket merkezi dışındaki ücra bir rüzgâr türbininde tek başına bakım yaparken iş kazası geçirmiştir. Şirket yetkilileri, personelin hastaneye kaldırılması üzerine durumu $13$ Mart $2026$ Cuma günü resmi olarak öğrenmiştir. $5510$ sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile $6331$ sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, işverenin bu kazayı Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) bildirmesi gereken yasal sürenin son günü aşağıdakilerden hangisidir? (İş yerinde Cumartesi ve Pazar günleri çalışılmamaktadır; bu tarihler arasında resmi tatil bulunmamaktadır.)

15

Mart

2026

Pazar

16

Mart

2026

Pazartesi

17

Mart

2026

Salı

18

Mart

2026

Çarşamba

20

Mart

2026

Cuma

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $18$ Mart $2026$ Çarşamba

Cevap

İş kazasının işverenin kontrolü dışındaki bir mahalde meydana gelmesi nedeniyle bildirim süresi öğrenme tarihini (

13

Mart) takip eden ilk iş gününden itibaren başlar ve

18

Mart Çarşamba günü mesai bitiminde sona erer.

Doğru cevap olan tarih, işverenin durumu öğrendiği

13

Mart Cuma gününü takip eden ilk iş gününden (

16

Mart) itibaren sayılan

3.

iş günüdür.

5510

sayılı Kanun'un

13

. maddesine göre, işverenin kontrolü dışındaki yerlerde meydana gelen iş kazalarında bildirim süresi kazanın 'öğrenildiği tarihten' itibaren başlar. Bu süre

3

iş günü olarak belirlendiğinden ve hafta sonu (

14-15

Mart) iş günü sayılmadığından; Pazartesi, Salı ve Çarşamba günleri sayılarak son güne ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

Kaza mahalli ve bildirim başlangıç tarihinin tespiti

Başlangıç:

13

Mart Cuma (Öğrenme Tarihi)

5510

sayılı Kanun m.

13

uyarınca, işverenin kontrolü dışındaki yerlerdeki kazalarda süre 'öğrenildiği tarihten' itibaren başlar.

İş günü üzerinden sürenin hesaplanması

14

Mart Cumartesi ve

15

Mart Pazar günleri iş günü sayılmaz.

Yasal bildirim süresi takvim günü değil, 'iş günü' olarak belirlenmiştir.

3

iş günü sayılması

1.

İş Günü:

16

Mart Pazartesi,

2.

İş Günü:

17

Mart Salı,

3.

İş Günü:

18

Mart Çarşamba.

Mevzuat gereği bildirim, öğrenmeyi takip eden

3

iş günü içinde yapılmalıdır.

Anahtar Kavram

İşverenin kontrolü dışındaki yerlerde meydana gelen iş kazalarında bildirim süresinin 'öğrenme tarihi' esas alınarak ve 'iş günü' üzerinden hesaplanması.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 39Soru →

$6331$ sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında işverenin genel yükümlülükleri, risklerden korunma ilkeleri ve maliyet sorumluluğu dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İş kazası bildirimi, kazanın meydana geldiği günün mesai bitimine kadar Sosyal Güvenlik Kurumu'na (

SGK

) iletilmelidir.

İşveren, sadece "çok tehlikeli" sınıfta yer alan işyerlerinde risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür.

İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyeti hiçbir şekilde çalışanlara yansıtılamaz.

Çalışanların alması gereken temel iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin maliyeti, çalışanın aylık brüt ücretinden kesinti yoluyla karşılanır.

Asıl işveren-alt işveren ilişkisinin bulunduğu bir işyerinde, alt işveren çalışanlarının güvenliğinden asıl işveren sorumlu tutulamaz.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyeti hiçbir şekilde çalışanlara yansıtılamaz.

Cevap

İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetinin hiçbir şekilde çalışanlara yansıtılamayacağı ifadesi doğrudur.

Doğru cevap,

6331

sayılı Kanun'un

4

. maddesinin

4

. fıkrasında açıkça belirtilen; iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetinin hiçbir şekilde çalışanlara yansıtılamayacağı ilkesidir. Bu, işverenin gözetme borcunun mutlak bir sonucudur.

Adım Adım Çözüm

6331

sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun

4

. maddesinde düzenlenen işverenin genel yükümlülüklerini incelemek.

İşverenin iş sağlığı ve güvenliğini sağlama konusundaki temel sorumlulukları belirlenir.

Yükümlülüklerin kapsamını ve mali sorumluluğun kime ait olduğunu anlamak için yasal dayanak gereklidir.

Kanunun maliyetlerle ilgili amir hükmünü (madde

4/4

) hatırlamak.

"İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyeti çalışanlara yansıtılamaz" hükmüne ulaşılır.

Bu ilke, İSG hukukunun işçiyi koruma amacının temel bir yansımasıdır.

Önleyici yükümlülükler (risk analizi, eğitim) ile düzeltici/bildirimsel yükümlülükleri (kaza bildirimi) ayırt etmek.

Kaza bildiriminin

3

iş günü olduğu ve risk analizinin tüm sınıflar için zorunlu olduğu teyit edilir.

Çeldirici seçeneklerdeki teknik yanlışları elemek için bu ayrım kritiktir.

Anahtar Kavram

İşverenin İSG Maliyet Sorumluluğu

Tahmini Süre:45s

Soru 40Soru →

$6331$ sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca, çalışanların sağlık gözetimine tabi tutulması (sağlık raporlarının alınması ve periyodik muayeneler) sonucunda ortaya çıkan maliyetlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Sağlık gözetiminden doğan tüm maliyetler işveren tarafından karşılanır ve bu maliyetler hiçbir şekilde çalışana yansıtılamaz.

Sağlık gözetimi maliyetleri, çalışanın aylık brüt ücretinden cüzi bir oranda kesinti yapılarak karşılanır.

Sadece çok tehlikeli sınıftaki işyerlerinde maliyetler işverene aittir, diğer sınıflarda çalışan tarafından karşılanır.

Sağlık gözetimi maliyetleri, genel sağlık sigortası kapsamında Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından ödenir.

Maliyetler, işyerinde yetkili olan sendika ile işveren arasında yarı yarıya paylaştırılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sağlık gözetiminden doğan tüm maliyetler işveren tarafından karşılanır ve bu maliyetler hiçbir şekilde çalışana yansıtılamaz.

Cevap

Sağlık gözetiminden doğan tüm maliyetlerin işveren tarafından karşılanması ve çalışana yansıtılamaması doğru ifadedir.

Doğru yanıt, sağlık gözetimi maliyetlerinin tamamen işveren tarafından karşılanacağını ve çalışanlara hiçbir şekilde rücu edilemeyeceğini (yansıtılamayacağını) belirten ifadedir. Bu durum

6331

sayılı Kanun'un emredici hükmüdür.

Adım Adım Çözüm

6331

sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun ilgili maddesini belirleyin.

Kanun'un

15

. maddesi sağlık gözetimini düzenler.

Yasal dayanağın doğru tespiti sorunun çözümü için temeldir.

Sağlık gözetimi maliyetlerine ilişkin fıkrayı inceleyin.

İlgili maddenin

4

. fıkrası 'Sağlık gözetimi ile ilgili maliyetler ve bu gözetimden doğan her türlü ek maliyet işverence karşılanır, çalışana yansıtılamaz' hükmünü içerir.

Yasanın maliyet paylaşımı konusundaki net duruşunu teyit etmek gerekir.

Seçenekler arasından yasal hükme tam uyan ifadeyi seçin.

Maliyetlerin işverence karşılanacağını ve çalışana yansıtılamayacağını belirten seçenek doğrudur.

Seçeneklerin yasal terminoloji ile karşılaştırılması yapılarak doğru cevaba ulaşılır.

Anahtar Kavram

İşverenin Sağlık Gözetimi Maliyetlerine Katlanma Yükümlülüğü

Tahmini Süre:45s

ÖncekiSayfa 2 / 5Sonraki

İş Sağlığı ve Güvenliği

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar