Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'nin Platoları

Türkiye'de karstik süreçler sonucunda oluşan ve üzerinde lapyalar, dolinler gibi yer şekillerinin yaygın olduğu Teke ve Taşeli platolarında, yıllık yağış miktarı çevrelerine göre az olmamasına rağmen yüzey suları bakımından fakir bir yapı gözlenmektedir.

Bu platolarda yüzey sularının yetersiz olmasında ve buna bağlı olarak tarımsal faaliyetlerin kısıtlanmasında aşağıdakilerden hangisi temel nedendir?

  1. Litolojik yapının suyu yer altına sızdırmaya müsait olmasıCevap
  2. B
    Ortalama yükseltinin 15001500 metrenin üzerinde olması
  3. C
    Bitki örtüsünün kısa boylu çalılardan (maki) oluşması
  4. D
    Kış mevsiminde yağışların genellikle kar şeklinde düşmesi
  5. E
    Epirojenik hareketlerle toptan yükselmeye uğramış olmaları

Cevap

Litolojik yapının suyu yer altına sızdırmaya müsait olması
Doğru cevap olan seçenek, Teke ve Taşeli platolarının en karakteristik özelliği olan karstik (kireçtaşı/kalker) yapısına vurgu yapmaktadır. Bu tür arazilerde kayaçlar erimeye ve çatlaklı bir yapıya sahip olduğu için yağışla gelen su hızla yer altına sızarak yeraltı nehirlerini ve mağara sistemlerini besler, bu da yüzeyin kurak kalmasına neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Platoların türünü ve konumunu belirle.
Teke ve Taşeli platoları Akdeniz Bölgesi'nde yer alan karstik platolardır.
Karstik platoların en temel özelliği çözünebilen kayaçlardan (kalker/kireçtaşı) oluşmasıdır.
2
Kayaç yapısının su tutma kapasitesini analiz et.
Kalkerli (kireçtaşı) yapı çatlaklı ve erimeye uygun olduğu için suyu yüzeyde tutmaz, yer altına sızdırır.
Yüzey sularının yer altına sızması, yüzeyde akarsu ve göl oluşumunu zorlaştırır.
3
Su eksikliğinin tarımsal faaliyetler üzerindeki etkisini değerlendir.
Yüzeyde su bulunmaması sulamayı imkansız kılar ve tarımsal verimliliği düşürür.
Bu durum bölgede nüfusun seyrek olmasına ve temel ekonomik faaliyetin kıl keçisi yetiştiriciliği ile sınırlı kalmasına neden olur.

Anahtar Kavram

Karstik Platolar ve Litolojik Özellikler

İpuçları

1
Teke ve Taşeli platolarının hangi kayaç türünden oluştuğunu hatırlayın.
2
Kireçtaşı (kalker) gibi kayaçların su ile temas ettiğinde nasıl davrandığını düşünün.
3
Bu platolarda yer altı sularının zengin (voklüz kaynakları), ancak yüzey sularının fakir olmasının sebebi zeminin geçirgenliğidir.

Daha Fazla Pratik

Karstik platoların ekonomik faaliyetleri ile volkanik platoların (Erzurum-Kars) ekonomik faaliyetlerini karşılaştıran sorulara göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla