Soru

Zorluk: Çok zorHukukun Uygulanması ve Boşluk Türleri

Somut bir olaya uygulanacak kanun hükmünün bulunmasına rağmen; kanun koyucunun düzenlemeyi gereğinden fazla geniş tutması veya özel bir durumu gözden kaçırması nedeniyle, mevcut hükmün lafzının olaya aynen uygulanmasının hakkaniyete aykırı sonuçlar doğurduğu ve hükmün amacına (telos) aykırı düştüğü durumlarda ortaya çıkan boşluk türü ile bu boşluğun giderilmesinde hakimin başvurması gereken yöntem aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. Örtülü boşluk - Amaca uygun sınırlama (Teleolojik redüksiyon)Cevap
  2. B
    Açık boşluk - Kıyas yöntemi
  3. C
    Kural içi boşluk - Takdir yetkisi
  4. D
    Gerçek boşluk - Hukuk yaratma
  5. E
    Hukuk boşluğu - Örf ve adet hukuku

Cevap

Örtülü boşluk durumunda hakim, amaca uygun sınırlama (teleolojik redüksiyon) yöntemini kullanarak mevcut hükmün kapsamını daraltır.
Soruda tanımlanan durum, kanunda bir kural bulunmasına rağmen kuralın lafzının (sözünün) çok geniş olması ve bu kuralın her olaya uygulanmasının kanun koyucunun amacıyla çelişmesidir. Bu durum hukuk biliminde 'Örtülü Boşluk' (Gizli Boşluk) olarak adlandırılır. Hakimin bu boşluğu doldururken, adaleti sağlamak adına kuralın kapsamını daraltması işlemine ise 'Amaca Uygun Sınırlama' (Teleolojik Redüksiyon) denir.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki boşluk türünün tespit edilmesi
Örtülü (Gizli) Boşluk
Kanunda bir hüküm olmasına rağmen, bu hükmün lafzının olaya uygulanmasının adaletsiz sonuçlar doğurması 'örtülü boşluk' olarak tanımlanır.
2
Boşluğun niteliğine göre çözüm yönteminin belirlenmesi
Amaca Uygun Sınırlama
Mevcut hükmün kapsamı gereğinden geniş olduğunda, bu hükmün uygulanmaması gereken durumları dışarıda bırakmak için 'teleolojik redüksiyon' (sınırlama) yapılır.
3
Diğer yöntemlerle karşılaştırma yapılması
Hukuk yaratma veya kıyasın elenmesi
Hukuk yaratma kanun boşluğunda, kıyas ise benzerlik olan durumlarda kullanılır; ancak burada bir hükmün kapsamını daraltma ihtiyacı esastır.

Anahtar Kavram

Örtülü Boşluk ve Amaca Uygun Sınırlama

İpuçları

1
Kanunda bir hüküm 'var mı' yoksa 'varken yetersiz mi' sorusuna odaklanın.
2
Hükmün kapsamının 'geniş' olması nedeniyle oluşan adaletsizlik türünü hatırlayın.
3
Hükmün sözü (lafzı) ile özü (ruhu/amacı) arasındaki çelişki 'örtülü' bir soruna işaret eder.

Daha Fazla Pratik

Gerçek olmayan boşluk (gerçeklik testi) ve hukuk yaratma arasındaki farkları tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla