Soru

Zorluk: ZorMilletler Cemiyetine Giriş

Türkiye Cumhuriyeti, 19201920’li yıllarda Musul Meselesi’nde Milletler Cemiyetinin (Cemiyet-i Akvam) taraflı tutum sergilemesi nedeniyle bu kuruma karşı mesafeli bir duruş sergilemiştir. 19301930’lu yılların başında uluslararası dengelerin değişmesiyle üyelik konusu tekrar gündeme gelse de Türkiye, diğer devletlerin aksine cemiyete üye olmak için resmî bir müracaatta bulunmamış; İspanya ve Yunanistan’ın teklifiyle genel kurul tarafından üyeliğe davet edilmiştir.

Türkiye’nin üyelik sürecinde izlediği bu "davet edilmeyi bekleme" politikasının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Uluslararası alanda saygınlığını korumak ve bağımsızlık onurundan ödün vermemekCevap
  2. B
    Sovyet Rusya ile imzalanan 19251925 Dostluk ve Tarafsızlık Antlaşması’nın yükümlülüklerini yerine getirmek
  3. C
    Musul Meselesi’nin Türkiye lehine çözülmesi için cemiyet üzerinde baskı kurmak
  4. D
    Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin imzalanması için cemiyet üyeliğini bir ön şart olarak kullanmak
  5. E
    Cemiyet tüzüğünde yer alan 'daimi konsey üyeliği' statüsünü elde etmek

Cevap

Türkiye'nin Milletler Cemiyetine giriş sürecinde davet usulünü şart koşmasının temel nedeni, uluslararası alanda saygınlığını korumak ve bağımsızlık onurundan ödün vermemektir.
Türkiye, Milletler Cemiyetine (Cemiyet-i Akvam) üyelik sürecinde 'başvuran devlet' konumuna düşerek reddedilme riskini ve diplomatik itibarının zedelenmesini istememiştir. Bu nedenle, cemiyet tüzüğünün değiştirilmesi pahasına 'davet edilme' şartını aramıştır. İspanya ve Yunanistan'ın teklifiyle gerçekleşen bu davet, Türkiye'nin uluslararası alandaki gücünü ve saygınlığını tescilleyen, bağımsızlık onuruna vurgu yapan sembolik bir zaferdir.

Adım Adım Çözüm

1
Dönemin diplomatik atmosferini değerlendir
19201920’lerdeki Musul tecrübesi nedeniyle Türkiye'nin cemiyete karşı güvensizliği tespit edildi.
Geçmişteki taraflı kararlar, Türkiye'nin 'başvuran' değil 'talep edilen' taraf olma isteğini doğurmuştur.
2
Üyelik prosedüründeki farklılığı analiz et
Normalde üyelik için devletlerin başvurusu gerekirken, Türkiye'nin İspanya ve Yunanistan tarafından davet edildiği görüldü.
Bu durum, Türkiye'nin cemiyete girmek için yalvaran bir konumda olmadığını dünyaya göstermek istemesinden kaynaklanır.
3
Temel gerekçeyi dış politika ilkeleriyle bağdaştır
Bu tutumun 'tam bağımsızlık' ve 'diplomatik prestij' ilkeleriyle doğrudan bağlantılı olduğu anlaşıldı.
Türkiye, kendi egemenlik onurunu uluslararası bir kuruma üye olmaktan daha üstte tutmuştur.

Anahtar Kavram

Diplomatik Saygınlık ve Davet Usulü

İpuçları

1
Türkiye'nin 19201920'lerdeki Musul tecrübesinde cemiyete duyduğu güvensizliği hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Türkiye'nin Milletler Cemiyetine girmesinden sonra katıldığı ilk bölgesel pakt olan Balkan Antantı (19341934) konusunu inceleyerek dış politikadaki aktifleşmeyi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla