Mart Vakası’nın Hareket Ordusu tarafından bastırılmasının ardından, yılında Kanun-i Esasi üzerinde kapsamlı anayasal değişiklikler yapılmıştır. Bu isyanın rejim karşıtı niteliği ve sonuçları göz önüne alındığında; düzenlemelerinin Osmanlı parlamenter sisteminde gerçekleştirdiği en temel dönüşüm aşağıdakilerden hangisidir?
- Yürütme organının meclis üzerindeki mutlak vesayetinin kısıtlanarak hükümetin padişah yerine meclise karşı sorumlu tutulmasıCevap
- BPadişahın meclisi tek taraflı feshetme yetkisinin genişletilmesiyle mutlakiyetçi yönetim anlayışının anayasal güvenceye kavuşması
- Cİttihat ve Terakki Cemiyeti'nin bir 'hükümet darbesi' gerçekleştirerek anayasal düzeni ve meclis çalışmalarını tamamen askıya alması
- DPadişahın 'Halife' sıfatıyla sahip olduğu tüm dini ve siyasi yetkilerin meclis tarafından doğrudan bir halk oylamasına sunulması
- ESadrazamın doğrudan halk tarafından seçilmesi kuralının getirilmesiyle padişahın hükümet kurma yetkisinin tamamen elinden alınması
Cevap
Yürütme organının meclis üzerindeki mutlak vesayetinin kısıtlanarak hükümetin padişah yerine meclise karşı sorumlu tutulması
Doğru yanıt olan hükümetin meclise karşı sorumlu tutulması ilkesi, Mart Vakası sonrası yapılan anayasa değişikliğinin en kritik maddesidir. Bu düzenleme ile padişahın 'istibdat' kurma imkanı hukuken daraltılmış, yürütme üzerindeki denetim hakkı meclise geçerek parlamenter sistemin temelleri atılmıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kanun-i Esasi Değişiklikleri ve Parlamenter Sistem
İpuçları
1
Meşrutiyet rejimini korumak isteyen meclis, isyandan sonra padişahın hükümet üzerindeki kontrolünü neden kısıtlamış olabilir?
Daha Fazla Pratik
Kanun-i Esasi'nin ve metinlerini 'hükümetin sorumluluğu' açısından karşılaştıran soruları inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s