Soru

Zorluk: Orta31 Mart Vakası

19091909 yılında Osmanlı Devleti'nde meşrutiyet rejimini yıkmak ve mutlakiyet düzenine geri dönmek amacıyla başlatılan 31 Mart Vakası, Selanik’ten gelen Hareket Ordusu tarafından bastırılmıştır. Bu orduda kurmay başkanlığı görevini yürüten Mustafa Kemal’in de tarih sahnesine çıktığı bu olayla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi, Türk siyasi tarihinde bir 'ilk' olma özelliği taşır?

  1. Osmanlı tarihinde mevcut anayasal düzene karşı çıkarılan ilk isyan olması ve sonucunda bir padişahın meclis kararıyla tahttan indirilmesiCevap
  2. B
    İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin hükümet darbesiyle yönetimi tamamen ele geçirdiği ilk olay olması
  3. C
    Padişahın ordu üzerindeki mutlak yetkilerini artırarak Kanun-i Esasi'yi tamamen askıya almasıyla sonuçlanması
  4. D
    Milliyetçilik akımının etkisiyle Balkan devletlerinin bağımsızlıklarını kazanmasına yol açan en geniş kapsamlı halk hareketi olması
  5. E
    Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılmasından sonra ordunun siyasete müdahale ettiği ilk ve son olay olması

Cevap

Osmanlı tarihinde mevcut anayasal düzene karşı çıkarılan ilk isyan olması ve sonucunda bir padişahın meclis kararıyla tahttan indirilmesi
Doğru seçenek, isyanın anayasal rejimi hedef aldığını ve sonucunda parlamento kararıyla bir padişah değişikliği yaşandığını belirtmektedir. 31 Mart Vakası, Osmanlı tarihinde mevcut devlet düzenini ve rejimini yıkmaya yönelik ilk isyan hareketi olma özelliğine sahiptir ve bir padişahın (II. Abdülhamid) parlamento kararıyla tahttan indirildiği ilk olaydır.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın mahiyetini analiz etme
31 Mart Vakası'nın II. Meşrutiyet ile gelen anayasal düzene karşı yapılmış bir 'gericilik' (irtica) hareketi olduğu saptanır.
İsyanın kime ve neye karşı yapıldığını bilmek, Türk tarihindeki yerini anlamak için gereklidir.
2
Bastırılma sürecini değerlendirme
İsyanın Selanik’ten gelen, kurmay başkanlığını Mustafa Kemal’in yaptığı Hareket Ordusu tarafından bastırıldığı belirlenir.
Ordunun modernleşme ve rejimi koruma rolünü analiz etmek için bu bilgi kritiktir.
3
Siyasi sonuçları saptama
İsyanın ardından II. Abdülhamid'in meclis kararıyla görevden alındığı ve yerine V. Mehmed Reşad'ın getirildiği görülür.
Bir padişahın parlamento kararıyla görevden alınması Türk siyasi tarihindeki demokratikleşme sancılarının ve parlamenter gücün bir göstergesidir.

Anahtar Kavram

31 Mart Vakası ve Rejim Karşıtlığı
Bu soruyu puanla