Soru

Zorluk: Orta31 Mart Vakası

1909 yılında Osmanlı Devleti'nde meşrutiyet rejimini hedef alan ve bu niteliğiyle tarihimizdeki ilk rejim karşıtı isyan kabul edilen 31 Mart Vakası, kurmay başkanlığını Mustafa Kemal’in yaptığı Selanik merkezli Hareket Ordusu tarafından bastırılmıştır. Bu gelişmenin hemen ardından gerçekleşen ve Osmanlı siyasi tarihinde bir 'ilk' teşkil eden durum aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Bir padişahın parlamento kararıyla görevinden uzaklaştırılmasıCevap
  2. B
    Bâb-ı Âli Baskını ile hükümetin silah zoruyla değiştirilmesi
  3. C
    Kanun-i Esasi'nin ilk kez yürürlüğe konularak anayasal düzene geçilmesi
  4. D
    Halifelik makamının sembolik hale getirilip siyasi yetkilerinin kaldırılması
  5. E
    Ordunun siyasi cemiyetlerle bağını kopararak kışlasına çekilmesi

Cevap

Bir padişahın parlamento kararıyla görevinden uzaklaştırılması
31 Mart Vakası, Osmanlı tarihinde mevcut rejime (meşrutiyete) karşı çıkarılan ilk isyandır. İsyanın bastırılmasından sonra Milli Meclis (Meclis-i Umumi-i Milli) toplanarak II. Abdülhamid'i tahttan indirmiş ve yerine V. Mehmed Reşad'ı getirmiştir. Bu, Osmanlı tarihinde bir padişahın bir parlamento kararıyla görevinden uzaklaştırıldığı ilk örnektir ve milli iradenin monarşi üzerindeki üstünlüğünü tescil eder.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın niteliğini ve bastırılma şeklini belirle.
İsyanın meşrutiyet karşıtı olduğu ve Hareket Ordusu (Kurmay Başkanı Mustafa Kemal) tarafından bastırıldığı saptanır.
İsyanın bastırılması, anayasal rejimi koruyan güçlerin siyasi otorite kazanmasını sağlar.
2
Bastırma eyleminin siyasi ve hukuki neticelerini analiz et.
Meclis-i Umumi-i Milli (Milli Meclis) toplanarak II. Abdülhamid'in isyanda rolü olduğu gerekçesiyle tahttan indirilmesine karar vermiştir.
Bu karar, Osmanlı tarihinde bir padişahın 'meclis iradesiyle' tahttan indirilmesi bakımından bir ilktir (Daha önceki padişahlar genellikle askeri ayaklanmalar veya saray darbeleriyle indirilmiştir).

Anahtar Kavram

Meclis Kararıyla Taht Değişikliği

Daha Fazla Pratik

Mustafa Kemal'in 'ordu siyasete karışmamalı' görüşünü savunmasına rağmen Hareket Ordusu'nda görev almasının nedenleri üzerine bir okuma yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla