Türkiye Cumhuriyeti idari teşkilat yapısında "idarenin bütünlüğü" ilkesini hayata geçirmek amacıyla kullanılan hiyerarşi ve idari vesayet makamlarının yetki ve özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- AHiyerarşi yetkisi idari teşkilatın doğasından kaynaklanan genel bir yetkiyken; idari vesayet yetkisi ancak kanunla öngörülen hallerde kullanılabilen istisnai bir yetkidir.
- BHiyerarşik amir, astın işlemlerini hem hukukilik hem de yerindelik yönünden denetleyebilirken; idari vesayet makamı kural olarak sadece hukukilik denetimiyle sınırlıdır.
- CHiyerarşik amir, astın yerine geçerek işlem tesis etme (ikame yetkisi) gücüne sahipken; idari vesayet makamı, denetlediği kuruluşun yerine geçerek karar alma yetkisine kural olarak sahip değildir.
- İdari vesayet ilişkisi yalnızca merkezi yönetimin (başkent ve taşra) yerinden yönetim kuruluşları üzerindeki denetimini kapsar; kamu tüzel kişiliğine sahip iki farklı yerinden yönetim kuruluşu arasında bu ilişkinin kurulması hukuken mümkün değildir.Cevap
- EHiyerarşi yetkisi aynı kamu tüzel kişiliği içerisindeki birimler arasında ast-üst bağı oluştururken; idari vesayet yetkisi kamu tüzel kişiliği birbirinden farklı olan kuruluşlar arasındaki denetim bağını temsil eder.
Cevap
İdari vesayet denetiminin yalnızca merkezi idare ile yerinden yönetim arasında kurulabileceğini savunan ifade yanlıştır; bu ilişki iki farklı yerinden yönetim kuruluşu arasında da tesis edilebilir.
İdari vesayet yetkisi, sadece merkezi idarenin yerinden yönetim kuruluşları üzerindeki denetimini kapsamaz. Her ne kadar en yaygın örneği bu olsa da, ayrı kamu tüzel kişiliğine sahip iki yerinden yönetim kuruluşu arasında da idari vesayet ilişkisi kurulabilir. Örneğin, YÖK ile üniversiteler arasındaki ilişki bu türden bir idari vesayet denetimidir. Bu nedenle, iki yerinden yönetim kuruluşu arasında bu ilişkinin kurulamayacağı ifadesi hukuken yanlıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İdarenin Bütünlüğü: Hiyerarşi ve İdari Vesayet Ayrımı
İpuçları
1
İdari vesayetin taraflarını düşünürken, sadece merkezi yönetimin belediyeler üzerindeki denetimini değil, diğer kamu kurumlarını da hatırlayın.
2
Kamu tüzel kişiliği olan iki farklı kurum arasında hiyerarşi olamayacağına göre, aralarındaki denetim mutlaka idari vesayet olmalıdır. Bu tür kurumlara örnek verebilir misiniz?
3
YÖK ve üniversitelerin her birinin ayrı tüzel kişiliği vardır. YÖK'ün üniversiteler üzerindeki denetim yetkisinin hukuki niteliği nedir?
Daha Fazla Pratik
İdari vesayet yetkisi kapsamında merkezi idarenin, mahalli idarelerin 'personeli' ve 'organları' üzerindeki (görevden uzaklaştırma gibi) yetkilerini inceleyin.
Alternatif Yöntem
Tüzel kişilik testi yapın: Eğer denetleyen ve denetlenen farklı tüzel kişiliklere sahipse ilişki hiyerarşi olamaz. Bu durumda mutlaka 'idari vesayet' niteliği taşımalıdır (veya hiçbir ilişki yoktur). YÖK ve Üniversiteler gibi örnekler bu genellemeyi doğrular.
Tahmini Süre:3m 0s