Türk idari teşkilat yapısında; bir Bakanın kendi bakanlığındaki bir daire başkanı üzerindeki denetimi (hiyerarşi) ile bir Valinin, il sınırları içindeki bir Belediye Başkanı üzerindeki denetimi (idari vesayet) karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Bakan, daire başkanının işlemini hem hukuka uygunluk hem de yerindelik açısından denetleyebilirken; Valinin belediye başkanı üzerindeki denetimi kural olarak sadece hukuka uygunluk denetimi ile sınırlıdır.Cevap
- BBakanın denetimi farklı kamu tüzel kişileri arasında gerçekleşirken; Valinin denetimi aynı kamu tüzel kişiliği içinde gerçekleşir.
- CVali, Belediye Başkanı'nın yerine geçerek doğrudan karar alma (irade ikamesi) yetkisine sahipken; Bakan, daire başkanının yerine geçerek işlem tesis edemez.
- DBakanın yetkisi sadece kanunla verilen hallerde kullanılan istisnai bir yetki iken; Valinin belediye üzerindeki yetkisi genel bir denetim yetkisidir.
- EVali, Belediye Başkanı'na hiyerarşik üst sıfatıyla doğrudan emir ve talimat verebilirken; Bakanın personeli üzerinde emir verme yetkisi kanunla sınırlandırılmıştır.
Cevap
Bakanın hiyerarşi yetkisi hem hukuka uygunluk hem yerindelik denetimini kapsarken; Valinin belediye üzerindeki idari vesayet yetkisi kural olarak sadece hukuka uygunluk denetimi ile sınırlıdır.
Doğru ifadede belirtildiği üzere, hiyerarşi denetimi hem işlemin kanunlara uygunluğunu hem de kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından doğruluğunu (yerindelik) kapsayan genel bir yetkidir. İdari vesayet ise yerinden yönetim kuruluşlarının (belediyeler, köyler, meslek kuruluşları) özerkliğini korumak amacıyla sadece hukuka uygunluk denetimi ile sınırlandırılmış istisnai bir denetim yoludur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Hiyerarşi ve İdari Vesayet Arasındaki Kapsam ve Yetki Farkları
Tahmini Süre:1m 30s