Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorİdari Teşkilat İlkeleri (Hiyerarşi ve Vesayet)

İdare hukukunda "idarenin bütünlüğü" ilkesini sağlamak amacıyla öngörülen hiyerarşi ve idari vesayet denetimleri arasındaki farklara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Hiyerarşik amir, mevzuatın kendisine tanıdığı yetki sınırları dahilinde astın işlemleri üzerinde yerindelik denetimi yapabilir; idari vesayet makamı ise kural olarak sadece hukuka uygunluk denetimi yapabilir.
  2. B
    Hiyerarşi yetkisi, idari teşkilat içindeki üst-ast ilişkisinden kaynaklanan ve kanunla ayrıca düzenlenmesine gerek duyulmayan doğal bir yetkiyken; idari vesayet yetkisi ancak kanunun açıkça öngördüğü durumlarda kullanılabilen istisnai bir yetkidir.
  3. C
    Hiyerarşik denetimde amir, astın işlemlerini iptal edebilir, değiştirebilir veya yürürlüğünü durdurabilir; idari vesayet makamı ise kural olarak denetlediği kararları 'değiştirerek onama' veya 'yerine geçerek işlem tesis etme' yetkisine sahip değildir.
  4. İdari vesayet yetkisi, yerinden yönetim kuruluşlarının sadece 'işlemleri' üzerinde icra edilen hukuki bir denetim olup; bu kuruluşların 'seçilmiş organları' üzerinde görevden uzaklaştırma gibi geçici bir tedbir uygulanması ancak hiyerarşi yetkisi ile mümkündür.Cevap
  5. E
    Hiyerarşik amirin ast üzerindeki emir ve talimat verme yetkisi genel ve sürekli bir nitelik taşırken; idari vesayet makamının yerinden yönetim birimlerine emir ve talimat verme yetkisi kural olarak bulunmamaktadır.

Cevap

İdari vesayet yetkisinin sadece işlemlerle sınırlı olduğunu ve organlar üzerindeki denetimin hiyerarşi gerektirdiğini savunan ifade yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek, idari vesayet denetiminin kapsamını hatalı bir şekilde sadece 'işlemler' ile sınırlandırmakta ve yerinden yönetim organları üzerindeki denetimi yanlışlıkla 'hiyerarşi' olarak tanımlamaktadır. Oysa idari vesayet, hem işlemler (kararların onanması/iptali) hem de organlar (görevden uzaklaştırma) üzerinde uygulanabilen bir denetimdir. En önemlisi, denetleyen makam ile denetlenen birim farklı kamu tüzel kişiliklerine sahipse (örneğin Bakanlık ve Belediye), bu ilişki hiçbir zaman hiyerarşi olamaz, her zaman idari vesayettir.

Adım Adım Çözüm

1
Hiyerarşi ve idari vesayet denetimlerinin uygulama alanlarını karşılaştırın.
Hiyerarşi aynı tüzel kişilik (örneğin Devlet Tüzel Kişiliği) içinde, idari vesayet ise farklı tüzel kişilikler (Devlet ile Belediye gibi) arasında gerçekleşir.
Denetimin hukuki niteliğini belirleyen temel unsur tüzel kişilik ayrımıdır.
2
Denetimin kapsamını (işlem ve organ) analiz edin.
Her iki denetim türü de hem idari işlemler (kararlar) hem de idari organlar/personel üzerinde gerçekleştirilebilir.
İdarenin bütünlüğü, hem faaliyetlerin hem de bu faaliyetleri yürütenlerin denetimini kapsar.
3
Yerinden yönetim organları üzerindeki denetim yetkisini (Anayasa m. 127) inceleyin.
İçişleri Bakanı'nın bir belediye başkanını görevden uzaklaştırma yetkisi bir idari vesayet yetkisidir.
Belediye ve Bakanlık farklı tüzel kişilikler olduğu için bu denetim asla hiyerarşi olamaz.
4
Seçenekleri bu bilgiler ışığında değerlendirerek yanlış önermeyi belirleyin.
Organlar üzerindeki denetimin sadece hiyerarşi ile mümkün olduğunu iddia eden seçenek hukuki gerçeklerle çelişmektedir.
Hiyerarşi ve vesayet arasındaki temel fark denetimin içeriği değil, denetleyen ve denetlenen arasındaki tüzel kişilik ilişkisidir.

Anahtar Kavram

İdari Vesayet ve Hiyerarşi Ayrımı (Kapsam ve Tüzel Kişilik)

Daha Fazla Pratik

İçişleri Bakanı ile bir İl Genel Meclisi arasındaki denetim ilişkisinin türünü ve kapsamını hiyerarşi/vesayet bağlamında analiz ediniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

İdari Teşkilat İlkeleri (Hiyerarşi ve Vesayet)

Bu konudan daha fazla soru