Examkin

Soru

Zorluk: ZorYargı Yetkisi, Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Hakimlik Teminatı

19821982 Anayasası'nda yargı organının bağımsızlığını ve tarafsızlığını korumak amacıyla "Mahkemelerin Bağımsızlığı" (138138. madde) ve "Hâkimlik ve Savcılık Teminatı" (139139. madde) ilkeleri düzenlenmiştir. Bu ilkelerin kapsamı, istisnaları ve hâkimlik mesleğine ilişkin diğer anayasal hükümler birlikte değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Yasama organı, görülmekte olan bir davanın içeriği hakkında soru soramaz, görüşme yapamaz veya herhangi bir beyanda bulunamaz.
  2. B
    Bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması durumu, orada görev yapan hâkim ve savcıların aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun bırakılmasına gerekçe oluşturamaz.
  3. Hâkim ve savcıların atanmaları, terfileri ve görev yerlerinin değiştirilmesine ilişkin tüm usul ve esaslar, teminatın korunması amacıyla doğrudan Anayasa metninde detaylandırılmıştır.Cevap
  4. D
    Meslekten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan hüküm giyenler, Anayasa'da yer alan hâkimlik ve savcılık teminatından yararlanamazlar.
  5. E
    Hâkim ve savcılar idari görevleri yönünden Adalet Bakanlığına bağlıdırlar ve bu durum yargı bağımsızlığına yönelik anayasal bir çerçevede belirlenmiştir.

Cevap

Hâkim ve savcıların atama, terfi ve görev yeri değişikliği gibi mesleki detaylarının doğrudan Anayasa'da yer aldığını belirten ifade yanlıştır; zira bu detaylar kanunla düzenlenir.
19821982 Anayasası'nın 140140. maddesine göre; hâkim ve savcıların nitelikleri, atanmaları, hakları ve ödevleri, aylık ve ödenekleri, meslekte ilerlemeleri, görevlerinin ve görev yerlerinin geçici veya sürekli olarak değiştirilmesi gibi hususlar, mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre "kanunla" düzenlenir. Bu detaylar doğrudan Anayasa metni içerisinde tek tek sayılmamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Madde 138138 ve 139139 kapsamındaki temel korumaları analiz et.
Bağımsızlık (emir/talimat yasağı) ve teminat (azlolunamazlık, mali haklar) ilkelerinin anayasal düzeyde korunduğunu teyit et.
Anayasa'nın doğrudan sağladığı temel güvenceleri belirlemek.
2
Madde 139139 istisnalarını gözden geçir.
Hüküm giyme ve sağlık gibi durumlarda teminatın sona erdiğini tespit et.
Teminatın mutlak olmadığını ve anayasal sınırları olduğunu anlamak.
3
Madde 140140 (Hâkimlik ve Savcılık Mesleği) hükmünü incele.
Atama, terfi ve özlük haklarının detaylarının "kanunla düzenleneceği" (Anayasa'da liste halinde sayılmadığı) bilgisini hatırla.
Düzenleme kaynağının (Anayasa vs. Kanun) ayrımını yapmak.

Anahtar Kavram

Hâkimlik ve Savcılık Teminatı ve Mesleki Düzenleme Yetkisi

İpuçları

1
Anayasa'daki 139139. madde 'teminatları', 140140. madde ise 'mesleki detayları' düzenler.
2
Atama ve terfi gibi dinamik süreçler genelde Anayasa'da sabitlenmez, yasal düzenlemeye (kanuna) bırakılır.
3
Anayasa'nın 140140. maddesinde geçen 'kanunla düzenlenir' ibaresine odaklanın.

Daha Fazla Pratik

HSK'nın yapısı ve üyelerinin seçimi konusuna göz atarak yargı yönetimi ile teminat ilişkisini pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Yargı Yetkisi, Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Hakimlik Teminatı

Bu konudan daha fazla soru