Examkin

Soru

Zorluk: ZorSoyut Norm Denetimi (İptal Davası)

1982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen bir kanunun Anayasa'ya uygunluğunun "soyut norm denetimi" (iptal davası) yoluyla incelenmesi süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Kanunların şekil bakımından denetlenmesi istemi, Resmi Gazete'de yayımdan itibaren 10 gün içinde sadece Cumhurbaşkanı veya TBMM üye tamsayısının beşte biri tarafından ileri sürülebilir.Cevap
  2. B
    Türkiye Büyük Millet Meclisinde en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu, kanunların hem şekil hem de esas bakımından Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla 60 gün içinde iptal davası açabilir.
  3. C
    Kanunların esas bakımından Anayasa'ya aykırı olduğu iddiasıyla açılacak iptal davalarında 60 günlük süre, ilgili kanunun TBMM Genel Kurulu'nda kabul edildiği tarihten itibaren başlar.
  4. D
    Anayasa Mahkemesi, kanunların şekil bozukluğuna dayalı iptal davası başvurularını hem iptal davası hem de itiraz (def'i) yoluyla inceleyebilir.
  5. E
    Cumhurbaşkanı, kanunların hem şekil hem de esas bakımından denetimi için Resmi Gazete'de yayımdan itibaren en geç 30 gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurmalıdır.

Cevap

Kanunların şekil bakımından denetimi için sadece Cumhurbaşkanı veya TBMM üye tamsayısının beşte birinin, yayımdan itibaren 10 gün içinde başvurabileceğini belirten ifade doğrudur.
1982 Anayasası'nın 148. maddesi uyarınca, kanunların şekil bakımından denetlenmesi sadece son oylamanın öngörülen çoğunlukla yapılıp yapılmadığı hususuyla sınırlıdır. Bu denetim, sadece Cumhurbaşkanı veya TBMM üyelerinin beşte biri (120 milletvekili) tarafından, kanunun yayımlandığı tarihten itibaren 10 gün içinde istenebilir. Bu, kanunların demokratik meşruiyetini korurken yasama sürecini gereksiz yere aksatmamak için getirilmiş özel bir düzenlemedir.

Adım Adım Çözüm

1
Kanunlar üzerindeki yargısal denetim türlerini ayrıştır.
Kanunlar hem şekil (form) hem de esas (substance) bakımından denetlenebilir.
Anayasa'nın 148. maddesi bu iki denetim türü için farklı usuller öngörmüştür.
2
Şekil denetimine yetkili mercileri belirle.
Sadece Cumhurbaşkanı ve TBMM üye tamsayısının 1/5'i (120 milletvekili) yetkilidir.
Anayasa m. 148/2 uyarınca siyasi parti gruplarının kanunlar için şekil denetimi isteme yetkisi yoktur.
3
Dava açma sürelerini kontrol et.
Şekil denetimi için 10 gün, esas denetimi için 60 gün.
Şekil bozukluklarının hızlıca tespit edilip hukuki güvenliğin sağlanması amaçlanır.
4
Denetim yolunu teyit et.
Şekil denetimi sadece 'İptal Davası' (soyut norm denetimi) ile yapılabilir.
Mahkemelerde görülmekte olan davalarda (itiraz yolu) şekil bozukluğu ileri sürülemez.

Anahtar Kavram

Soyut Norm Denetiminde Yetki ve Süre Ayrımı

İpuçları

1
Kanunların denetiminde 'şekil' ve 'esas' sürelerinin farklı olduğunu unutmayın.
2
Siyasi parti grupları Anayasa m. 150'de genel yetkili sayılsa da, m. 148 kanunların şekil denetimi için daha dar bir yetki alanı çizer.
3
Şekil denetimi davası açma süresi 10 gün, esas denetimi davası açma süresi 60 gündür.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri (CBK) ve Meclis İçtüzüğü için dava açma yetkilerini kanunlarla karşılaştırarak tekrar ediniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Soyut Norm Denetimi (İptal Davası)

Bu konudan daha fazla soru