Anayasa yargısında bir normun yürürlüğe girmesinin ardından doğrudan açılan iptal davalarında (soyut norm denetimi); kanunların denetim usulü, dava açma süreleri ve yetkili merciler bakımından şekil ve esas denetimi arasındaki temel farklara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Kanunların şekil bakımından denetlenmesi sadece Cumhurbaşkanı veya TBMM üye tamsayısının beşte biri tarafından istenebilirken; esas bakımından denetleme yetkisi TBMM'de en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubuna da tanınmıştır.Cevap
- BKanunların esas bakımından denetimi için öngörülen hak düşürücü süre, ilgili kanunun Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihten itibaren 10 gündür.
- CAnayasa Mahkemesi, kanunların şekil bakımından denetimini yaparken ilgili düzenlemenin kamu yararına ve hukuk devleti ilkesine uygunluğunu da ayrıntılı olarak inceler.
- DSoyut norm denetimi kapsamında bir kanunun iptalinin istenebilmesi için, o kanun hükmünün uygulanacağı bir davanın halihazırda bir alt mahkemede görülmekte olması gerekir.
- EAnayasa değişiklikleri, hem şekil hem de esas bakımından denetlenmek üzere Anayasa Mahkemesi önünde soyut norm denetimine konu edilebilir.
Cevap
Kanunların şekil bakımından denetlenmesi sadece Cumhurbaşkanı veya TBMM üye tamsayısının beşte biri tarafından istenebilirken; esas bakımından denetleme yetkisi TBMM'de en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubuna da tanınmıştır.
Doğru ifade, kanunların şekil ve esas denetimi arasındaki standing (dava açma yetkisi) farkını tam olarak yansıtmaktadır. Anayasa'nın 148. maddesi, kanunların şekil bakımından denetlenmesini sadece Cumhurbaşkanı veya TBMM üye tamsayısının beşte birine (120 üye) hasretmiştir. Buna karşın, esas bakımından denetim için 150. madde genel yetki kurallarını işletir ve bu yetkiyi siyasi parti gruplarına da tanır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Soyut Norm Denetiminde Yetki ve Usul Farklılıkları
İpuçları
1
Kanunların şekil denetimi ile esas denetimi arasındaki süre ve yetki farklarını hatırlayın.
2
Siyasi parti gruplarının, kanunların şekil denetimi için Anayasa Mahkemesine başvurup başvuramayacağını sorgulayın.
3
Şekil denetiminde dava açma süresinin 10 gün, esas denetiminde ise 60 gün olduğunu ve şekil denetimi yetkisinin daha dar bir çevreye verildiğini unutmayın.
Daha Fazla Pratik
Anayasa Mahkemesi'nin 'şekil bakımından denetim' yaptığı diğer normları (İçtüzük ve CBK) inceleyerek yetki farklarını karşılaştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s