Soru

Zorluk: ZorSoyut Norm Denetimi (İptal Davası)

1982 Anayasası’na göre, Anayasa Mahkemesinde açılan iptal davaları (soyut norm denetimi) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Kanunların şekil bakımından denetlenmesi; sadece Cumhurbaşkanınca veya TBMM üyelerinin beşte biri tarafından istenebilir.
  2. B
    Anayasa değişikliklerinin şekil bakımından denetlenmesi talebi, değişikliğin Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihten itibaren 10 gün içinde yapılmalıdır.
  3. TBMM’de en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu, kanunların hem şekil hem de esas bakımından denetimi için iptal davası açma yetkisine sahiptir.Cevap
  4. D
    Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin esas veya şekil bakımından Anayasa’ya aykırılığı iddiasıyla, yayımlandığı tarihten itibaren 60 gün içinde dava açılabilir.
  5. E
    TBMM İçtüzüğü’nün hem şekil hem de esas bakımından denetimi için Resmî Gazete’de yayımlanmasından itibaren 60 gün içinde iptal davası açılması mümkündür.

Cevap

Siyasi parti gruplarının kanunları şekil bakımından denetleme yetkisi bulunmadığını belirten seçenek yanlıştır ve doğru cevaptır.
Doğru cevap, TBMM'de en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubunun kanunların şekil bakımından denetimini isteyebileceğini iddia eden seçenektir. 1982 Anayasası'nın 148. maddesine göre, kanunların şekil bakımından denetlenmesi sadece Cumhurbaşkanı veya TBMM üyelerinin beşte biri tarafından istenebilir. Siyasi parti gruplarının kanunları şekil yönünden denetletme yetkisi anayasal olarak bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
İptal davası açmaya yetkili olan organların ve sürelerin anayasal dayanağını (Madde 148 ve 150) hatırla.
Genel dava açma süresi 60 gün, kanunların ve anayasa değişikliklerinin şekil denetimi için ise 10 gündür.
Soyut norm denetiminde süreler hak düşürücü niteliktedir.
2
Kanunların şekil bakımından denetimi için yetkilendirilmiş kişileri belirle.
Şekil denetimi sadece Cumhurbaşkanı veya TBMM üye tam sayısının 1/5'i (120 milletvekili) tarafından istenebilir.
Anayasa koyucu, yasama sürecinin istikrarı için kanunların şekil yönünden denetlenmesini kısıtlı tutmuştur.
3
Siyasi parti gruplarının yetki alanını kontrol et.
En fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu; kanunların sadece esası için, CBK ve İçtüzüğün ise hem şekil hem esası için dava açabilir.
Kanunların şekil denetiminde siyasi parti gruplarına anayasal yetki verilmemiştir.

Anahtar Kavram

Soyut Norm Denetimi Yetki ve Süre Ayrımı

İpuçları

1
Kanunların 'şekil' ve 'esas' denetimi için yetkili olanlar arasında küçük ama kritik bir fark vardır.
2
Siyasi parti grupları, kanunlar söz konusu olduğunda sadece içerik (esas) ile ilgili itirazda bulunabilirler.
3
Anayasa'nın 148. maddesine göre kanunların şekil denetimini kimlerin isteyebileceğine bakın; orada siyasi parti gruplarını göremeyeceksiniz.

Daha Fazla Pratik

Somut norm denetimi (itiraz yolu) ile soyut norm denetimi arasındaki başvuru süresi ve yetkili merci farklarını karşılaştırın.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla