Soru

Zorluk: OrtaTürk-İslam Devletlerinde Devlet Yönetimi

Türk-İslam devletlerinde (Karahanlılar, Gazneliler, Selçuklular) devlet yönetimi; eski Türk töresi, İslam dininin getirdiği kurallar ve fethedilen bölgelerin (özellikle İran) yönetim geleneklerinin birleşimiyle sentezlenmiş bir yapı arz eder. Bu sentez sürecinde birçok eski Türkçe unvan yerini Farsça veya Arapça kökenli yeni unvanlara ve kurumlara bırakmıştır.

Buna göre, Türk-İslam devletlerinde mali işlerden sorumlu olan "Divan-ı İstifa" makamının başında bulunan görevli aşağıdakilerden hangisidir?

  1. MüstevfiCevap
  2. B
    Tudun
  3. C
    Ağılığ
  4. D
    Buyruk
  5. E
    Apa

Cevap

Türk-İslam devletlerinde mali işleri yürüten Divan-ı İstifa'nın başkanı Müstevfi'dir.
Müstevfi, Türk-İslam devletlerinde (Karahanlı, Gazneli, Büyük Selçuklu vb.) devletin gelir ve giderlerini denetleyen, bütçeyi hazırlayan mali işler dairesi olan Divan-ı İstifa'nın başkanıdır. Bu unvan, Türklerin İslamiyet'i kabulüyle birlikte yönetim terminolojisine dahil olmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Kurum tespiti yapılması
Soruda bahsi geçen "Divan-ı İstifa", Türk-İslam devletlerinde maliye bakanlığına karşılık gelen ana divandır.
Yönetim yapısındaki görevliyi bulmak için önce bağlı olduğu kurumun işlevi netleştirilmelidir.
2
Görevli isminin belirlenmesi
İstifa Divanı'nın başında bulunan yetkili "Müstevfi" unvanını taşır.
Terminolojik bilgiye dayalı olarak kurum-görevli eşleştirmesi yapılır.
3
Dönemsel karşılaştırma ve eleme yapılması
Tudun, Ağılığ, Buyruk ve Apa gibi kavramların tamamı İslamiyet öncesi Türk devlet teşkilatına aittir.
Seçeneklerdeki diğer terimler İslamiyet öncesi döneme ait olduğu için elenir.

Anahtar Kavram

Türk-İslam Devletlerinde Divan Teşkilatı ve Görevlileri

İpuçları

1
Bu görevli, günümüzdeki Maliye Bakanı'nın yetkilerine sahip olan ve 'İstifa' kelimesiyle aynı kökten gelen unvana sahiptir.

Daha Fazla Pratik

Divan-ı İşraf (Denetim) ve Divan-ı Arz (Ordu) görevlilerini (Müşrif ve Emir-i Arz) çalışarak divan yapısındaki görevleri pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla