Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorSoyut Norm Denetimi (İptal Davası)

19821982 Anayasası'nda düzenlenen soyut norm denetimi (iptal davası) rejiminde; dava açmaya yetkili olanlar, denetimin kapsamı (şekil-esas) ve hak düşürücü süreler arasındaki hukuki ilişki dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Kanunların şekil bakımından anayasaya aykırılığı iddiasıyla açılacak iptal davalarında yetki sadece Cumhurbaşkanına ve TBMM üye tamsayısının en az beşte biri tutarındaki milletvekillerine tanınmışken; aynı kanunların esas bakımından denetiminde bu yetkililere ek olarak TBMM'de en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubuna da dava açma hakkı tanınmıştır.Cevap
  2. B
    Anayasa değişikliklerinin iptali için açılacak davalar, hem şekil hem de esas bakımından Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenebilir ve bu davalar Resmî Gazete'de yayımdan itibaren 6060 gün içinde açılmalıdır.
  3. C
    Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin şekil bozukluğuna dayalı iptal davası açma yetkisi, kanunlarda olduğu gibi sadece Cumhurbaşkanı ve TBMM üye tamsayısının beşte birine ait olup dava açma süresi 1010 gündür.
  4. D
    TBMM'de en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu, Anayasa değişikliklerinin şekil bakımından denetimi için Resmî Gazete'de yayımdan itibaren 1010 gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurabilir.
  5. E
    TBMM İçtüzüğü'nün hem şekil hem de esas bakımından denetimi için açılacak iptal davaları, Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihten itibaren en geç 1010 gün içerisinde açılmak zorundadır.

Cevap

Kanunların şekil denetiminde siyasi parti gruplarının dava açma yetkisi bulunmazken, esas denetiminde bu yetkiye sahip olmaları doğrudur.
Doğru ifade, kanunların şekil ve esas denetimi arasındaki yetki farkını net bir şekilde ortaya koymaktadır. Anayasa'nın 148148. maddesine göre kanunların şekil bakımından denetimi sadece Cumhurbaşkanı ve 120120 milletvekiline tanınmış bir haktır. Oysa 150150. maddeye göre esas bakımından denetimde bu iki odağa ek olarak Meclis'teki en büyük iki siyasi parti grubuna da bu yetki verilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Kanunların şekil denetimi kurallarını analiz etme
Kanunların şekil denetimi sadece Cumhurbaşkanı veya TBMM üye tamsayısının 15\frac{1}{5}'i (120120 milletvekili) tarafından 1010 gün içinde istenebilir.
Anayasa madde 148148 uyarınca kanunların şekil denetimi siyasi istikrar için kısıtlanmıştır.
2
Kanunların esas denetimi kurallarını analiz etme
Kanunların esas denetimi Cumhurbaşkanı, 15\frac{1}{5} milletvekili VEYA en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu tarafından 6060 gün içinde istenebilir.
Anayasa madde 150150 uyarınca esas denetimi daha geniş bir denetim yoludur.
3
Yetki ve usul farklarını karşılaştırma
Siyasi parti grupları kanunların sadece esasına dava açabilir, şekline açamaz.
Bu ayrım, soyut norm denetimindeki en kritik yetki farkıdır.

Anahtar Kavram

Soyut Norm Denetiminde Yetki ve Süre Farklılıkları

İpuçları

1
Anayasa değişiklikleri ile kanunların denetim sınırlarını hatırlayın; her ikisi de aynı şekilde mi denetlenir?
2
Siyasi parti gruplarının hangi normlara dava açıp hangilerine açamadığına dikkat edin. Özellikle 'şekil' denetimi söz konusu olduğunda yetkileri var mı?
3
1010 günlük dava açma süresi sadece 'şekil' denetimi ile sınırlıdır ve sadece kanunlar ile anayasa değişiklikleri için geçerlidir.

Daha Fazla Pratik

Somut norm denetimi (itiraz yolu) ile soyut norm denetimi arasındaki süre ve yetki farklarını karşılaştıran bir tablo hazırlayın.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Soyut Norm Denetimi (İptal Davası)

Bu konudan daha fazla soru