Soru

Zorluk: Zorİdarenin Sorumluluğu

Bir büyükşehir belediyesi, kent merkezindeki hava kalitesini artırmak ve yaya güvenliğini sağlamak amacıyla, daha önce araç trafiğine açık olan geniş bir caddeyi meclis kararıyla süresiz olarak yaya yoluna dönüştürmüştür. Bu uygulama sonucunda caddenin genel çehresi güzelleşmiş ve bölge halkı için olumlu sonuçlar doğmuştur. Ancak, söz konusu cadde üzerinde bulunan ve ağır ticari araçlarla mal girişi yapmak zorunda olan bir süpermarketler zincirinin ana deposu, alternatif bir giriş imkanı bulunmaması nedeniyle işlevsiz kalmış ve firma büyük bir ticari kayba uğramıştır. Yapılan incelemede idarenin tüm işlemleri hukuka uygun yürüttüğü ve hizmetin işleyişinde herhangi bir aksaklık olmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda, idarenin süpermarketler zincirinin uğradığı zararı tazmin etmekle yükümlü olmasının temel dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Hizmetin geç işlemesi veya hiç işlememesi (Hizmet kusuru)
  2. B
    Terör eylemleri sonucunda oluşan anonim zararlar (Sosyal risk)
  3. Kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesi (Fedakarlığın denkleştirilmesi)Cevap
  4. D
    İdarenin tehlikeli bir araç veya yöntem kullanması (Risk ilkesi)
  5. E
    Zarar ile idari faaliyet arasındaki illiyet bağının kesilmesi (Mücbir sebep)

Cevap

Kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesi (Fedakarlığın denkleştirilmesi)
İdarenin hukuka uygun bir faaliyeti sonucunda, toplumun geneli bu faaliyetten fayda sağlarken (yayalaştırma, park yapımı vb.), belirli bir kişi veya grubun diğerlerine oranla olağan dışı, özel ve ağır bir zarara uğraması durumunda idare kusuru olmasa dahi bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bu durum 'Kamu Külfetleri Karşısında Eşitlik' (Fedakarlığın Denkleştirilmesi) ilkesiyle açıklanır.

Adım Adım Çözüm

1
İdari işlemin niteliğini analiz etme
Belediyenin yayalaştırma işlemi hukuka, mevzuata ve kamu yararına tamamen uygundur; idarenin hiçbir kusuru yoktur.
Sorumluluk türünü belirlemek için işlemin hukuka uygunluğu ilk incelenmesi gereken unsurdur.
2
Zararın niteliğini ve dağılımını değerlendirme
Tüm toplum bu işlemden fayda sağlarken (hava kalitesi, güvenlik), sadece süpermarket zinciri ağır ve özel bir ticari kayba uğramıştır.
Zararın genele değil, belirli bir kişiye özgü olması kusursuz sorumluluğu tetikler.
3
Kusursuz sorumluluk türleri arasında eşleştirme yapma
Hukuka uygun işlemden doğan bu dengesizliğin giderilmesi 'Fedakarlığın Denkleştirilmesi' ilkesi kapsamına girer.
İdare, haklı bir sebeple birini 'fedakarlık' yapmaya zorladığında, bu yükün bedelini topluma (idareye) paylaştırmak zorundadır.

Anahtar Kavram

Fedakarlığın Denkleştirilmesi (Kamu Külfetleri Karşısında Eşitlik)
Bu soruyu puanla