Soru

Zorluk: ZorBireysel Başvuru

1982 Anayasası ve 6216 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde "Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru" kurumuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Bireysel başvuruda bulunabilmek için, ihlale neden olduğu iddia edilen işlem veya eylem için öngörülmüş olan idari ve yargısal başvuru yollarının tamamının tüketilmiş olması şarttır.
  2. B
    Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemler doğrudan bireysel başvuruya konu edilemez.
  3. C
    Özel hukuk tüzel kişileri, sadece tüzel kişiliğe ait haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle bireysel başvuruda bulunabilirler.
  4. Belediyeler, köyler veya kamu iktisadi teşebbüsleri gibi kamu tüzel kişileri, mülkiyet haklarının ihlal edildiği iddiasıyla bireysel başvuru yoluna başvurabilirler.Cevap
  5. E
    Bireysel başvuru, ancak Anayasa'da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin ihlal edildiği iddiasıyla yapılabilir.

Cevap

Kamu tüzel kişilerinin mülkiyet hakları ihlal edilse dahi bireysel başvuru yoluna gitme hakları bulunmamaktadır.
Doğru yanıt olan seçenek, kamu tüzel kişilerinin (belediye, üniversite, KİT vb.) bireysel başvuruda bulunabileceğini iddia ettiği için yanlıştır. 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 46. maddesi uyarınca; kamu tüzel kişileri bireysel başvuru yapamazlar. Bu yasak mutlak olup hakkın niteliğine (mülkiyet, adil yargılanma vb.) bakılmaksızın uygulanır.

Adım Adım Çözüm

1
Bireysel başvuru ehliyetini kontrol et.
Başvuru yapabilecekler; gerçek kişiler ve sınırlı olarak özel hukuk tüzel kişileridir.
6216 sayılı Kanun'un 46. maddesi başvuru hakkını bu gruplarla sınırlandırmıştır.
2
Kamu tüzel kişilerinin durumunu değerlendir.
Belediyeler, köyler, üniversiteler veya KİT'ler gibi kamu tüzel kişileri başvurucu olamaz.
Kamu gücünü kullanan bir mekanizmanın, yine kamu gücünden şikayetçi olması bireysel başvuru mantığına aykırıdır.
3
Diğer şartları (süre, konu, yol) gözden geçir.
30 günlük süre, başvuru yollarının tüketilmesi ve yasama/düzenleyici işlemlerin doğrudan konu edilememesi şartları kanuna uygundur.
Anayasa m.148 ve ilgili kanun bu kısıtlamaları net bir şekilde belirlemiştir.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvuruda Kişi Bakımından Yetki (Ehliyet)

İpuçları

1
Bireysel başvuruda 'kimlerin' başvurabileceği kuralı, kamu gücüne karşı bireyin korunması ilkesine dayanır.
2
Özel hukuk tüzel kişileri (şirket, dernek) başvurabilirken, devletin bir parçası olan kurumlar başvuramaz.
3
Belediyeler ve üniversiteler kamu tüzel kişiliğine sahiptir ve kanun gereği bireysel başvuru hakları yoktur.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi'nin bireysel başvuruda hangi hakları incelediğini (Anayasa + AİHS ortak alanı) tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla