Bireysel Başvuru

81 soru

1982 Anayasası ve Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun uyarınca düzenlenen "Bireysel Başvuru" mekanizması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bireysel başvuru yapılabilmesi için, ihlale neden olduğu ileri sürülen işlem veya karara karşı öngörülen idari ve yargısal başvuru yollarının tamamının tüketilmiş olması zorunludur.

Kamu tüzel kişileri, mülkiyet hakkı veya adil yargılanma hakkı gibi anayasal haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirler.

Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemler doğrudan bireysel başvuruya konu edilemez; ancak bu işlemlerin uygulanması sonucu ortaya çıkan somut kararlar aleyhine başvuru yapılabilir.

Özel hukuk tüzel kişileri, sadece tüzel kişiliğe ait haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle ve bu hakların niteliğine uygun düştüğü ölçüde bireysel başvuru yoluna gidebilirler.

Bireysel başvuru, nihai kararın öğrenildiği veya tebliğ edildiği tarihten itibaren otuz gün içinde doğrudan veya mahkemeler aracılığıyla yapılmalıdır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kamu tüzel kişileri, mülkiyet hakkı veya adil yargılanma hakkı gibi anayasal haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirler.

Cevap

Kamu tüzel kişilerinin temel hak ihlali gerekçesiyle bireysel başvuru yapabileceğini belirten ifade yanlıştır.

Bireysel başvuru hakkı, sadece gerçek kişiler ve haklarının niteliği uygun olduğu ölçüde özel hukuk tüzel kişilerine tanınmıştır. Kamu tüzel kişileri kamu gücünü temsil ettikleri için temel hak ve özgürlüklerin ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvuramazlar. Bu nedenle kamu tüzel kişilerinin başvuru yapabileceğini savunan ifade hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

Bireysel başvuru ehliyetine sahip olan kişileri belirle.

Gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri başvuru yapabilir.

Anayasa Mahkemesi Kanunu m.46 uyarınca başvuru hakkı sınırlandırılmıştır.

Kamu tüzel kişilerinin statüsünü değerlendir.

Kamu tüzel kişileri (Belediyeler, Üniversiteler, TRT vb.) bireysel başvuru hakkına sahip değildir.

Kamu gücünü kullanan yapıların, yine kamu gücüne karşı bireysel başvuru yolunu kullanması hukuki niteliğiyle bağdaşmaz.

Başvuruya konu edilemeyecek işlemleri kontrol et.

Yasama işlemleri, düzenleyici idari işlemler ve AYM kararları kapsam dışıdır.

Bireysel başvuru somut ve bireysel hak ihlallerine yönelik ikincil bir yoldur.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvuruda Kişi Bakımından Yetki (Ehliyet)

İpuçları

Bireysel başvuruda kimlerin 'mağdur' sıfatıyla başvurabileceğini ve kamu gücü kullananların konumunu hatırlayın.

Özel hukuk tüzel kişileri ile kamu tüzel kişileri arasında başvuru ehliyeti açısından keskin bir ayrım vardır.

Daha Fazla Pratik

Bireysel başvuruda hangi hakların (Anayasa ve AİHS ortak alanı) kapsamda olduğunu incelemek konuyu pekiştirecektir.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 2Soru →

1982 Anayasası'na göre, bir kişinin temel hak ve özgürlüklerinin ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilmesi için yerine getirmesi gereken öncelikli şart aşağıdakilerden hangisidir?

Olağan kanun yollarının tamamının tüketilmiş olması

İhlale neden olan işlemin doğrudan bir kanun hükmü olması

Başvurunun bir kamu tüzel kişisi tarafından yapılması

Davanın henüz ilk derece mahkemesinde görülmeye devam ediyor olması

Başvurunun nihai kararın öğrenilmesinden itibaren bir yıl içinde yapılması

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Olağan kanun yollarının tamamının tüketilmiş olması

Cevap

Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilmesi için olağan kanun yollarının tamamının tüketilmiş olması şarttır.

Bireysel başvuru yoluna gidilebilmesi için ihlale neden olduğu ileri sürülen işlem veya karara karşı idari ve yargısal yolların (olağan kanun yollarının) tamamının tüketilmesi zorunludur. Bu kural, Anayasa Mahkemesinin ancak diğer çözüm yolları sonuçsuz kaldığında devreye girmesini sağlayan 'ikincillik ilkesi'ne dayanır.

Adım Adım Çözüm

Bireysel başvurunun niteliğini belirle.

Bireysel başvuru, ikincil (subsidier) nitelikte bir hak arama yoludur.

Anayasa Mahkemesinin bir ihlali inceleyebilmesi için önce alt derece mahkemelerinin bu ihlali giderme şansına sahip olması gerekir.

Başvuru öncesi yapılması gereken zorunlu süreci tespit et.

İdari ve yargısal tüm olağan kanun yollarının (itiraz, istinaf, temyiz vb.) tüketilmesi gerekir.

Hak ihlali iddiası öncelikle genel mahkemeler önünde çözülmeye çalışılmalıdır.

Anahtar Kavram

İkincillik İlkesi ve Başvuru Şartları

Soru 3Soru →

1982 Anayasası ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, Anayasa Mahkemesine yapılacak olan "Bireysel Başvuru" mekanizması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bireysel başvuru yapılabilmesi için, ihlale neden olduğu ileri sürülen işlem veya karara karşı öngörülmüş idari ve yargısal yolların tamamının tüketilmiş olması zorunludur.

Kamu tüzel kişileri bireysel başvuru hakkına sahip değildir; özel hukuk tüzel kişileri ise sadece tüzel kişiliğe ait haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle başvuruda bulunabilirler.

Yasama işlemleri, düzenleyici idari işlemler ve Anayasa Mahkemesi kararları ile anayasallık denetimi dışında bırakılan işlemler doğrudan bireysel başvuruya konu edilemez.

Anayasa Mahkemesi, bireysel başvuru incelemesinde ihlale neden olduğu iddia edilen derece mahkemesi kararını yerindelik yönünden denetleyerek dosyanın esası hakkında yeniden karar verir.

Yabancı uyruklu kişiler, Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin ortak koruma alanındaki haklardan, sadece Türk vatandaşlarına özgülenmemiş olanlar için başvuruda bulunabilirler.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa Mahkemesi, bireysel başvuru incelemesinde ihlale neden olduğu iddia edilen derece mahkemesi kararını yerindelik yönünden denetleyerek dosyanın esası hakkında yeniden karar verir.

Cevap

Anayasa Mahkemesi'nin bireysel başvuru incelemesinde derece mahkemelerinin yerine geçerek yerindelik denetimi yapması hukuken mümkün değildir.

Anayasa Mahkemesi, bireysel başvuru incelemelerinde derece mahkemelerinin (yerel mahkeme, istinaf veya temyiz) takdir yetkisine müdahale edemez. Mahkeme, olayların kanıtlanması veya hukuk kurallarının yorumlanması gibi hususlarda derece mahkemelerinin yerine geçerek bir karar veremez; bu duruma hukukta 'Yerindelik Denetimi Yasağı' denir. AYM sadece bir anayasal hakkın ihlal edilip edilmediğini ve bu ihlalin nasıl giderileceğini karara bağlar.

Adım Adım Çözüm

Bireysel başvurunun kapsamını değerlendirme

Başvurunun sadece Anayasa ve AİHS'nin ortak koruma alanındaki haklar için yapılabileceği saptanır.

Başvurunun anayasal sınırlarını belirlemek için gereklidir.

Başvuru ehliyetini analiz etme

Gerçek kişilerin ve özel hukuk tüzel kişilerinin (sınırlı) başvurabileceği, kamu tüzel kişilerinin ve yabancıların (bazı haklar için) durumları teyit edilir.

Kimin hak arama yetkisi olduğunu belirlemek usul şartıdır.

Başvuruya konu olamayacak işlemleri ayıklama

Başvurunun sadece bireysel uygulama işlemlerine karşı yapılabileceği sonucuna varılır.

Yasama işlemleri ve düzenleyici idari işlemlerin doğrudan dava edilemeyeceği kuralı hatırlanır.

Mahkemenin inceleme yetkisinin sınırlarını belirleme

AYM'nin yerindelik denetimi yapamayacağı, sadece hak ihlali tespiti ve giderilmesiyle sınırlı yetkisi olduğu anlaşılır.

Anayasa Mahkemesi'nin 'Süper Temyiz' mahkemesi olup olmadığını kontrol etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvuruda Yerindelik Denetimi Yasağı

İpuçları

Anayasa Mahkemesi'nin bireysel başvurudaki rolünün bir 'temyiz' incelemesinden farkını düşünün.

Mahkemenin, bir mahkeme kararını dosyanın esasına (delillere, olayın oluş şekline) girerek değiştirip değiştiremeyeceğini hatırlayın.

AYM'nin inceleme yetkisi sadece anayasal hak ihlaliyle sınırlıdır; derece mahkemesinin kararını yerindelik yönünden denetlemesi yasaktır.

Daha Fazla Pratik

Bireysel başvuru süresi olan 30 günlük sürenin ne zaman başladığını (tebliğ veya öğrenme) ve başvuru harçları konusunu inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 4Soru →

1982 Anayasası ve 6216 sayılı Kanun hükümleri uyarınca, Anayasa Mahkemesine yapılacak olan bireysel başvuru (Anayasa şikâyeti) mekanizmasının işleyişi, kabul edilebilirlik şartları ve Mahkemenin yetki sınırı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Anayasa Mahkemesi, bireysel başvurularda derece mahkemelerinin takdir yetkisini ve hukuk kurallarının yorumlanmasını, anayasal bir hak ihlali teşkil etmedikçe denetleyemez.

Başvurucunun önemli bir zarara uğramadığı ve başvurunun incelenmesinin temel hakların korunması açısından kritik önem taşımadığı durumlarda 'kabul edilemezlik' kararı verilebilir.

Bir temel hakkın ihlal edildiğine karar verilmesi hâlinde, Mahkeme ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasını veya tazminat ödenmesini emredebilir.

İnceleme sırasında ihlale yol açan kanun hükmünün Anayasa'ya aykırı olduğu kanaatine varan ilgili Anayasa Mahkemesi Bölümü, söz konusu hükmü doğrudan iptal eder.

Adalet Bakanlığına, kendisine bildirilen bireysel başvurular hakkında görüş sunması için kural olarak otuz günlük bir süre tanınır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İnceleme sırasında ihlale yol açan kanun hükmünün Anayasa'ya aykırı olduğu kanaatine varan ilgili Anayasa Mahkemesi Bölümü, söz konusu hükmü doğrudan iptal eder.

Cevap

Bireysel başvuru incelemesi sırasında bir kanun hükmünün Anayasa'ya aykırı olduğu kanaatine varan Anayasa Mahkemesi Bölümü, bu hükmü doğrudan iptal edemez; bu durumda dosyayı Genel Kurul'a sevk etmesi gerekir.

Anayasa Mahkemesi Bölümleri, bireysel başvuru incelemesi yaparken eğer ihlalin dayanağı olan bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükmünün Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varırlarsa, bu hükmü kendileri iptal edemezler. 6216 sayılı Kanun uyarınca bu durumda Bölüm, dosyayı Genel Kurul'a sevk etmekle yükümlüdür. İptal kararı ancak Genel Kurul tarafından verilebilir.

Adım Adım Çözüm

Bireysel başvurunun temel amacını ve kapsamını belirle.

Bireysel başvuru, temel hak ihlallerini gidermeye yönelik bir hak arama yoludur, genel bir norm denetimi değildir.

AYM'nin bireysel başvurulardaki yetkisi ile norm denetimi (iptal davası) yetkisini ayırmak gerekir.

Mahkemenin bölümleri ile genel kurulun görev dağılımını analiz et.

Bireysel başvuruları Bölümler incelerken, kanun iptali gibi norm denetimi işlerini Genel Kurul yürütür.

6216 sayılı Kanun uyarınca, bir bölüm normun anayasaya aykırılığını saptarsa iptal kararı veremez, sevk kararı verir.

Kabul edilebilirlik kriterlerini gözden geçir.

'Önemli bir zarara uğramama' ve 'anayasal önem taşımama' gibi kriterler başvurunun elenmesine neden olabilir.

Mahkemenin iş yükünü yönetmek ve önemsiz başvuruları ayıklamak için bu yasal düzenleme mevcuttur.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvuruda Yetki Sınırı ve Norm Denetimi İlişkisi

İpuçları

Bireysel başvuruyu karara bağlayan organlar ile kanunları iptal eden organların yetki farkını düşünün.

Bir Bölüm anayasaya aykırılık sezerse ne yapmalıdır? İptal mi etmeli yoksa başka bir birime mi yollamalı?

İptal yetkisi sadece Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu'na aittir; Bölümler sadece bireysel başvuru kararı verir.

Daha Fazla Pratik

Bireysel başvurunun kapsamı dışında kalan 'yasama işlemleri' ve 'düzenleyici idari işlemler' konusunu tekrar edin.

Alternatif Yöntem

Bireysel başvuru kararının 'subjektif' (kişiye özel ihlal), iptal kararının ise 'objektif' (genel kuralın kaldırılması) nitelikte olduğunu hatırlayarak yetki ayrımını yapabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 5Soru →

1982 Anayasası ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, Anayasa Mahkemesine yapılacak olan "bireysel başvuru" (Anayasa şikâyeti) mekanizmasının kapsamı, başvuru ehliyeti ve kabul edilebilirlik şartları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Özel hukuk tüzel kişileri sadece tüzel kişiliğe ait haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle bireysel başvuru yapabilirken, kamu tüzel kişileri bu yola başvuramaz.

Anayasa'da güvence altına alınmış olan tüm temel hak ve hürriyetler, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamına bakılmaksızın bireysel başvuruya konu edilebilir.

Bireysel başvuru, ihlale neden olduğu ileri sürülen işlemin öğrenilmesinden ya da nihai kararın kesinleşmesinden itibaren 60 gün içinde yapılmalıdır.

Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemler, hak ihlaline sebebiyet verdiği gerekçesiyle doğrudan bireysel başvuruya konu edilebilir.

İdari ve yargısal yolların tüketilmesi şartı, sadece adli yargı mercileri tarafından verilen hükümler için geçerli olup idari işlemler için aranmaz.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Özel hukuk tüzel kişileri sadece tüzel kişiliğe ait haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle bireysel başvuru yapabilirken, kamu tüzel kişileri bu yola başvuramaz.

Cevap

Özel hukuk tüzel kişileri sadece tüzel kişiliğe ait haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle bireysel başvuru yapabilirken, kamu tüzel kişileri bu yola başvuramaz.

Bireysel başvuru hukukumuzda sadece ihlalden doğrudan etkilenen kişilere tanınmış bir haktır. 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 46. maddesine göre; kamu tüzel kişileri bireysel başvuru yapamazken, özel hukuk tüzel kişileri (şirket, vakıf vb.) sadece kendi tüzel kişiliklerine ait hakların (örneğin mülkiyet hakkı veya adil yargılanma hakkı) zedelenmesi durumunda bu yola gidebilirler.

Adım Adım Çözüm

Başvuru ehliyetini analiz etme

Gerçek kişiler ve belirli şartlarla özel hukuk tüzel kişileri başvurabilir.

Anayasa Mahkemesi bireysel başvuruda kimlerin taraf olabileceğini belirlemek için ehliyet şartını inceler.

Kamu tüzel kişilerinin durumunu değerlendirme

Kamu tüzel kişileri (belediye, üniversite vb.) bireysel başvuru hakkından yasal olarak yoksundur.

Kamu gücünü kullanan yapıların, yine kamu gücü tarafından hak ihlaline uğradığını iddia etmesi sistemin mantığına aykırı kabul edilmiştir.

Özel hukuk tüzel kişilerinin kapsamını belirleme

Sadece tüzel kişiliğe özgü (mülkiyet hakkı gibi) haklar için başvuru yapılabilir.

Dernek veya şirket gibi yapılar, üyelerinin değil sadece kendi kurumsal haklarının ihlali durumunda başvuru yapabilir.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvuru Ehliyeti ve Kapsamı

Soru 6Soru →

1982 Anayasası ve 6216 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde "Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru" kurumuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bireysel başvuruda bulunabilmek için, ihlale neden olduğu iddia edilen işlem veya eylem için öngörülmüş olan idari ve yargısal başvuru yollarının tamamının tüketilmiş olması şarttır.

Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemler doğrudan bireysel başvuruya konu edilemez.

Özel hukuk tüzel kişileri, sadece tüzel kişiliğe ait haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle bireysel başvuruda bulunabilirler.

Belediyeler, köyler veya kamu iktisadi teşebbüsleri gibi kamu tüzel kişileri, mülkiyet haklarının ihlal edildiği iddiasıyla bireysel başvuru yoluna başvurabilirler.

Bireysel başvuru, ancak Anayasa'da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin ihlal edildiği iddiasıyla yapılabilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediyeler, köyler veya kamu iktisadi teşebbüsleri gibi kamu tüzel kişileri, mülkiyet haklarının ihlal edildiği iddiasıyla bireysel başvuru yoluna başvurabilirler.

Cevap

Kamu tüzel kişilerinin mülkiyet hakları ihlal edilse dahi bireysel başvuru yoluna gitme hakları bulunmamaktadır.

Doğru yanıt olan seçenek, kamu tüzel kişilerinin (belediye, üniversite, KİT vb.) bireysel başvuruda bulunabileceğini iddia ettiği için yanlıştır. 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 46. maddesi uyarınca; kamu tüzel kişileri bireysel başvuru yapamazlar. Bu yasak mutlak olup hakkın niteliğine (mülkiyet, adil yargılanma vb.) bakılmaksızın uygulanır.

Adım Adım Çözüm

Bireysel başvuru ehliyetini kontrol et.

Başvuru yapabilecekler; gerçek kişiler ve sınırlı olarak özel hukuk tüzel kişileridir.

6216 sayılı Kanun'un 46. maddesi başvuru hakkını bu gruplarla sınırlandırmıştır.

Kamu tüzel kişilerinin durumunu değerlendir.

Belediyeler, köyler, üniversiteler veya KİT'ler gibi kamu tüzel kişileri başvurucu olamaz.

Kamu gücünü kullanan bir mekanizmanın, yine kamu gücünden şikayetçi olması bireysel başvuru mantığına aykırıdır.

Diğer şartları (süre, konu, yol) gözden geçir.

30 günlük süre, başvuru yollarının tüketilmesi ve yasama/düzenleyici işlemlerin doğrudan konu edilememesi şartları kanuna uygundur.

Anayasa m.148 ve ilgili kanun bu kısıtlamaları net bir şekilde belirlemiştir.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvuruda Kişi Bakımından Yetki (Ehliyet)

İpuçları

Bireysel başvuruda 'kimlerin' başvurabileceği kuralı, kamu gücüne karşı bireyin korunması ilkesine dayanır.

Özel hukuk tüzel kişileri (şirket, dernek) başvurabilirken, devletin bir parçası olan kurumlar başvuramaz.

Belediyeler ve üniversiteler kamu tüzel kişiliğine sahiptir ve kanun gereği bireysel başvuru hakları yoktur.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi'nin bireysel başvuruda hangi hakları incelediğini (Anayasa + AİHS ortak alanı) tekrar ediniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 7Soru →

1982 Anayasası'na göre, Anayasa Mahkemesine yapılacak olan "Bireysel Başvuru" kurumu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bireysel başvuru yoluna gidilebilmesi için, ihlale neden olduğu ileri sürülen işlem veya eylem için öngörülmüş idari ve yargısal başvuru yollarının tamamının tüketilmiş olması gerekir.

Herkes, Anayasa'da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından ihlal edildiği iddiasıyla başvurabilir.

Kamu tüzel kişileri, mülkiyet haklarının veya diğer temel haklarının kamu gücü tarafından ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirler.

Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemler aleyhine doğrudan bireysel başvuru yapılamayacağı gibi, Anayasa Mahkemesi kararları da başvurunun konusu olamaz.

Özel hukuk tüzel kişileri, yalnızca tüzel kişiliğe ait haklarının ihlal edildiği gerekçesiüyle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapma hakkına sahiptirler.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kamu tüzel kişileri, mülkiyet haklarının veya diğer temel haklarının kamu gücü tarafından ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirler.

Cevap

Kamu tüzel kişilerinin mülkiyet veya diğer haklar için bireysel başvuru yapabileceğini belirten ifade yanlıştır; çünkü kamu tüzel kişileri bireysel başvuru ehliyetine sahip değildir.

6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 46. maddesine göre kamu tüzel kişileri bireysel başvuru yapamazlar. Kamu tüzel kişileri bizzat kamu gücünü temsil ettikleri için, kamu gücünün ihlaline karşı koruma sağlayan bu mekanizmadan yararlanmaları hukuken mümkün değildir. Bu nedenle kamu tüzel kişilerinin başvuru yapabileceğini belirten ifade anayasal ve yasal mevzuata aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

Bireysel başvuruda 'başvuru ehliyeti' olan süjeleri belirle.

Anayasa ve ilgili kanunlara göre sadece gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri başvurabilir.

Bireysel başvuru, kamu gücüne karşı bireyi korumayı amaçlar; kamu tüzel kişileri kamu gücünün kendisi olduğu için bu korumadan yararlanamaz.

Başvuru yapılabilirlik şartlarını (ikincillik ilkesi) kontrol et.

Olağan idari ve yargısal yolların (İstinaf, Temyiz vb.) tüketilmesi şarttır.

Anayasa Mahkemesi'nin iş yükünü korumak ve yerel mahkemelere öncelik vermek için bu kural getirilmiştir.

Başvurunun kapsamını (konu bakımından yetki) analiz et.

Başvuru konusu hak, hem T.C. Anayasası'nda hem de AİHS'de (ve ek protokollerde) ortaklaşa yer almalıdır.

Sadece Anayasa'da olup AİHS'de olmayan haklar için (örn. eğitim hakkı bazen tartışmalı olabilir) bireysel başvuru sınırlandırılmıştır.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvuruda Ehliyet ve Kapsam

İpuçları

Bireysel başvurunun temel amacı, devletin (kamu gücünün) bireye karşı yaptığı haksızlığı gidermektir.

Devlet kurumları (kamu tüzel kişileri), yine devlete (Anayasa Mahkemesine) karşı 'hakkım ihlal edildi' diye başvurabilir mi?

Anayasa Mahkemesi'ne başvuruda ehliyet kuralı şöyledir: Gerçek kişiler + Özel hukuk tüzel kişileri (kısıtlı) = EVET; Kamu tüzel kişileri = HAYIR.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi'ne başvuru süresinin kaç gün olduğunu ve bu sürenin hangi olayla başladığını tekrar etmeniz faydalı olacaktır.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 8Soru →

Bireysel başvuru (Anayasa şikâyeti) yolunun kapsamı, başvuru şartları ve yargılama usulü dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemler doğrudan bireysel başvuru konusu yapılamaz.

Kamu tüzel kişileri, mülkiyet haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirler.

Anayasa'da güvence altına alınmış olan sosyal ve ekonomik hakların tamamı bireysel başvuru kapsamına dâhildir.

Bireysel başvuru, nihai kararın öğrenildiği veya tebliğ edildiği tarihten itibaren en geç

60

gün içinde yapılmalıdır.

Anayasa Mahkemesi, bireysel başvuru incelemesinde yerindelik denetimi yaparak hukuka aykırı bulduğu idari işlemleri iptal eder.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemler doğrudan bireysel başvuru konusu yapılamaz.

Cevap

Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemlerin doğrudan bireysel başvuru konusu yapılamayacağını belirten ifade doğrudur.

Yasama işlemleri (kanunlar) ve düzenleyici idari işlemler (cumhurbaşkanlığı kararnameleri, yönetmelikler) doğrudan bireysel başvuru konusu yapılamaz. Bu işlemler ancak somut bir davada uygulandıktan ve olağan kanun yolları tüketildikten sonra, ilgili yargı kararı üzerinden AYM'ye taşınabilir.

Adım Adım Çözüm

Başvuru ehliyetini kontrol et

Kamu tüzel kişileri başvuramaz, özel hukuk tüzel kişileri sadece kendi hakları için başvurabilir.

Bireysel başvurunun sübjektif hak ihlali temelli olması.

Konu bakımından yetkiyi (rattione materiae) analiz et

Hak hem Anayasa'da hem de AİHS/Protokollerde ortaklaşa yer almalıdır.

Başvuru kapsamının sınırlandırılması.

Doğrudan başvuru yasağını değerlendir

Yasama işlemleri (Kanunlar) ve düzenleyici idari işlemler (Yönetmelik vb.) doğrudan AYM'ye taşınamaz.

Bireysel başvurunun ikincil nitelikte olması ve somut bir yargı kararına dayanma zorunluluğu.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvurunun İkincilliği ve Kapsamı

İpuçları

Bireysel başvuru ikincil nitelikte bir yoldur, yani önce alt mahkemelerdeki süreç bitmelidir.

Hangi kurumların ve hangi belgelerin doğrudan AYM'ye şikayet edilemeyeceğini düşünün.

Yasama ve düzenleyici işlemlerin doğrudan değil, ancak bir mahkeme kararı aracılığıyla etkilerinin test edilebileceğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Bireysel başvuruda kabul edilebilirlik kriterlerini (başvuru süresi, haklı bir menfaat, kanun yollarının tüketilmesi) tekrar edin.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 9Soru →

$1982$ Anayasası ve $6216$ sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde, Anayasa Mahkemesine yapılacak olan "bireysel başvuru" (Anayasa şikâyeti) mekanizmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bireysel başvuru ikincil (subsidier) nitelikte bir hak arama yolu olduğundan, ihlale neden olduğu ileri sürülen işlem, eylem ya da ihmal için öngörülmüş idari ve yargısal başvuru yollarının tamamının tüketilmiş olması şarttır.

Bireysel başvuru süresi, kanun yollarının tüketildiği tarihten; kanun yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren

30

gün olarak belirlenmiştir.

Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilmesi için, ihlale konu edilen hakkın

1982

Anayasası'nın ikinci kısmında yer alan tüm temel haklardan biri olması yeterli olup; bu hakkın ayrıca Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında yer alması şartı aranmaz.

Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemler doğrudan bireysel başvuruya konu edilemez; ancak bu işlemlerin uygulanması sonucu ortaya çıkan yargısal kararlar aleyhine başvuru yapılabilir.

Anayasa Mahkemesi, bireysel başvuru incelemesinde derece mahkemelerinin yerine geçerek uyuşmazlığın esası hakkında yeni bir hüküm kuramaz ve yerindelik denetimi yapamaz.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilmesi için, ihlale konu edilen hakkın $1982$ Anayasası'nın ikinci kısmında yer alan tüm temel haklardan biri olması yeterli olup; bu hakkın ayrıca Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında yer alması şartı aranmaz.

Cevap

Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilmesi için hakkın hem Anayasa'da hem de AİHS'de yer alması gerektiği ifadesinin aksini iddia eden seçenek yanlıştır.

Seçeneklerde belirtilen 'Anayasa'nın ikinci kısmındaki tüm hakların' kapsandığı ve AİHS şartının aranmadığı ifadesi yanlıştır. Bireysel başvuru için hakkın her iki metinde de (Anayasa ve AİHS) ortaklaşa güvence altına alınmış olması bir ön şarttır. Örneğin; sadece Anayasa'da yer alan bazı sosyal ve ekonomik haklar için bireysel başvuru yapılamaz.

Adım Adım Çözüm

Başvurunun 'konu' (substantive) sınırlarını belirlemek.

Hakkın hem

1982

Anayasası'nda hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (ve Türkiye'nin taraf olduğu ek protokoller) kapsamında olması gerekir.

6216

sayılı Kanun'un

45

. maddesi bu kümülatif şartı açıkça düzenlemiştir.

Başvurunun 'usul' (procedural) şartlarını kontrol etmek.

Olağan kanun yolları tüketilmelidir ve süre nihai karardan itibaren

30

gündür.

İkincillik ilkesi gereği iç hukuk yolları bitirilmeden Anayasa Mahkemesine gidilemez.

Mahkemenin 'yetki' (jurisdiction) sınırlarını değerlendirmek.

Mahkeme yerindelik denetimi yapamaz; yasama işlemleri ve düzenleyici idari işlemler doğrudan konu edilemez.

Bireysel başvuru bir 'iptal davası' değil, hak ihlali denetimidir.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvuruda Ortak Koruma Alanı (Anayasa + AİHS)

Daha Fazla Pratik

Bireysel başvuruda 'kişi bakımından yetki' konusunu (kamu tüzel kişilerinin başvuramaması gibi) tekrar ediniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 10Soru →

$1982$ Anayasası ve $6216$ sayılı Kanun hükümleri uyarınca, Anayasa Mahkemesine yapılacak olan "bireysel başvuru" (Anayasa şikâyeti) mekanizmasının kişi (süje) ve konu bakımından yetki sınırları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi hukuken doğrudur?

Kamu tüzel kişileri bireysel başvuru yoluna başvuramazken; özel hukuk tüzel kişileri yalnızca tüzel kişiliğe ait hakların ihlal edildiği iddiasıyla başvuruda bulunabilirler.

Yabancılar, Türkiye'de ikamet etme şartına bağlı olarak, seçme ve seçilme hakkı ile kamu hizmetine girme hakkı da dahil olmak üzere Anayasa'da yer alan tüm temel haklar için başvuru yapabilirler.

Doğrudan bir kanun hükmü veya düzenleyici idari işlemden (yönetmelik gibi) kaynaklanan hak ihlalleri için, bu işlemlerin iptali istemiyle doğrudan Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilir.

Olağan kanun yollarının tüketilmesi şartı sadece adli yargıdaki hukuk mahkemesi kararları için geçerli olup, idari yargıda verilen kesinleşmiş kararlar için bu şart aranmaz.

Bireysel başvuru süresi olan

30

günlük hak düşürücü süre, ihlale neden olan işlemin yapıldığı tarihte başlar; yargısal süreçlerin devam etmesi bu sürenin işlemesini durdurmaz.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kamu tüzel kişileri bireysel başvuru yoluna başvuramazken; özel hukuk tüzel kişileri yalnızca tüzel kişiliğe ait hakların ihlal edildiği iddiasıyla başvuruda bulunabilirler.

Cevap

Kamu tüzel kişilerinin başvuru hakkının bulunmadığı, özel hukuk tüzel kişilerinin ise sadece kendi hakları için başvurabileceği ifadesi doğrudur.

Bireysel başvuru mekanizmasında, kamu tüzel kişileri (Devlet organları ve yerinden yönetim kuruluşları) hak öznesi değil, ihlali gerçekleştiren taraf olarak kabul edildikleri için başvuru ehliyetine sahip değildir. Özel hukuk tüzel kişileri ise (şirketler, dernekler, vakıflar) ancak mülkiyet hakkı veya adil yargılanma hakkı gibi sadece tüzel kişiliği ilgilendiren haklar için başvuruda bulunabilirler.

Adım Adım Çözüm

Kişi bakımından yetkiyi (süje) analiz etme

Bireysel başvuru hakkı herkese tanınmıştır ancak kamu tüzel kişileri bu hakkın dışındadır.

Anayasa Mahkemesi içtihatları ve kanun gereği, kamu gücünü kullanan idari birimler (belediye, bakanlık vb.) temel hak öznesi olarak kabul edilip devlete karşı şikayette bulunamazlar.

Özel hukuk tüzel kişilerinin durumunu değerlendirme

Dernekler, vakıflar ve şirketler başvuru yapabilir ancak sınırlıdır.

Bu yapılar sadece tüzel kişiliğe ait haklar (mülkiyet, işyeri dokunulmazlığı vb.) için başvurabilir; gerçek kişilere özgü din hürriyeti gibi haklar için başvuramazlar.

Diğer kabul edilebilirlik şartlarını kontrol etme

Yabancıların sınırlı hakları, kanunların doğrudan dava edilememesi ve sürenin nihai karardan başlaması temel kurallardır.

Başvurunun 'ikincil nitelikte' (subsidiarity) olması nedeniyle önce tüm olağan yollar tüketilmelidir.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvuruda Kişi Bakımından Yetki (Süje)

Tahmini Süre:1m 40s

Soru 11Soru →

1982 Anayasası ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, Anayasa Mahkemesine yapılacak olan "bireysel başvuru" yolu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Anayasa'da yer alan her türlü temel hak ve hürriyetin ihlali iddiasıyla doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurulabilir.

Kamu tüzel kişileri, mülkiyet haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirler.

Başvuru yapılabilmesi için Anayasa'da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin ihlal edilmiş olması gerekir.

Temel hakları ihlal ettiği düşünülen kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin iptali için doğrudan bireysel başvuru yoluna gidilebilir.

Anayasa Mahkemesi bireysel başvuruları incelerken, derece mahkemelerinin yerine geçerek uyuşmazlığın esası hakkında yerindelik denetimi yapar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Başvuru yapılabilmesi için Anayasa'da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin ihlal edilmiş olması gerekir.

Cevap

Bireysel başvuru ancak Anayasa'da ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde ortaklaşa korunan haklar için yapılabilir.

Bireysel başvuru yolu, Anayasa'da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ve buna ek Türkiye'nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından ihlal edildiği iddiasıyla gidilebilen ikincil bir yoldur. Bu iki metnin 'ortak alanı' başvurunun kabul edilebilirliği için temel şarttır.

Adım Adım Çözüm

Başvurunun konu bakımından uygunluğunu denetlemek

Başvurunun Anayasa ve AİHS ortak alanında olması gerektiği saptanır.

Anayasa'nın

148

. maddesi uyarınca kapsam bu şekilde sınırlandırılmıştır.

Başvuru yapmaya yetkili kişileri kontrol etmek

Kamu tüzel kişilerinin başvuru hakkı olmadığı, özel hukuk tüzel kişilerinin ise sadece haklarıyla sınırlı başvurabileceği belirlenir.

Bireysel başvurunun niteliği gereği kamu gücüne karşı koruma sağlaması amaçlanır.

Olağan kanun yollarının durumunu incelemek

Başvuru için tüm idari ve yargısal yolların tüketilmiş olması gerektiği görülür.

Bireysel başvuru ikincil (tali) nitelikte bir hukuk yoludur.

Başvuru süresini doğrulamak

Nihai kararın öğrenilmesinden veya tebliğinden itibaren

30

günlük süre olduğu teyit edilir.

Hak arama hürriyetinin usul ekonomisi ve hukuki güvenlik ilkeleriyle dengelenmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvurunun Kapsamı (Ortak Koruma Alanı)

İpuçları

Bireysel başvuruda hakların kapsamı için iki önemli belgeye bakılır: T.C. Anayasası ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi.

Bireysel başvuru yolu ikincildir; yani önce yerel mahkemelerdeki tüm yolların bitmiş olması gerekir.

Kamu gücünü kullanan kurumlar (kamu tüzel kişileri) bu hakkı kullanamazlar, sadece gerçek ve özel hukuk kişileri kullanabilir.

Daha Fazla Pratik

Bireysel başvurunun kabul edilebilirlik kriterlerini (süre, konu, kişi) tablo halinde özetlemek konuyu pekiştirecektir.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 12Soru →

$1982$ Anayasası ve $6216$ sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde, "bireysel başvuru" (Anayasa şikâyeti) mekanizmasının konu, kişi ve kabul edilebilirlik şartları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bireysel başvuruya konu edilebilecek haklar; Anayasa'da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye'nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki ortak alanda yer alan haklardır.

Özel hukuk tüzel kişileri (dernekler, vakıflar vb.), sadece tüzel kişiliğe ait haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle bireysel başvuruda bulunabilirken; kamu tüzel kişileri hiçbir şekilde bireysel başvuru yapamazlar.

Bireysel başvuru yoluna gidebilmek için, ihlale yol açtığı iddia edilen işlem veya karara karşı öngörülen idari ve yargısal başvuru yollarının tamamının tüketilmiş olması şarttır.

Anayasa Mahkemesi kararları ile Yüksek Seçim Kurulu (YSK) kararları, yargısal yolları tüketen nihai ve kesin nitelikli kararlar olduklarından, bu kararlar aleyhine doğrudan bireysel başvuru yoluna gidilebilir.

Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemler (yönetmelik vb.) doğrudan bireysel başvuruya konu edilemez; ancak bu işlemlerin uygulanması sonucu oluşan bireysel işlemler aleyhine başvuru yapılabilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa Mahkemesi kararları ile Yüksek Seçim Kurulu (YSK) kararları, yargısal yolları tüketen nihai ve kesin nitelikli kararlar olduklarından, bu kararlar aleyhine doğrudan bireysel başvuru yoluna gidilebilir.

Cevap

Anayasa Mahkemesi ve Yüksek Seçim Kurulu kararları, kesin nitelikte olmalarına rağmen bireysel başvuru kapsamı dışında bırakılmıştır.

Anayasa'nın

148

. maddesi ve

6216

sayılı Kanun'un

45

. maddesi uyarınca; yasama işlemleri, düzenleyici idari işlemler, yargı denetimi dışında bırakılan işlemler ile Anayasa Mahkemesi ve Yüksek Seçim Kurulu kararları bireysel başvuruya konu edilemez. Bu kararlar kesin nitelikte olsa dahi, sistemin işleyişi ve hukuk güvenliği gereği bu mekanizmanın dışındadır.

Adım Adım Çözüm

Bireysel başvurunun konu bakımından istisnalarını incele.

6216

sayılı Kanun'un

45/3

. maddesine ulaşıldı.

Başvuru yapılamayacak işlemlerin yasal dayanağını belirlemek gerekir.

Yargı denetimi dışındaki işlemler ile AYM ve YSK kararlarının durumunu kontrol et.

Bu kararların bireysel başvuruya konu edilemeyeceği tespit edildi.

Hukuki kesinlik ve mahkemelerin özel statüsü nedeniyle bu istisnalar öngörülmüştür.

Diğer seçeneklerdeki kişi ve konu şartlarını doğrula.

Kamu tüzel kişilerinin başvuramayacağı ve hak kapsamının AİHS ile sınırlı olduğu doğrulandı.

Yanlış olan seçeneğin diğerlerinden ayırt edilmesi sağlanır.

Sonucu belirle.

AYM ve YSK kararlarına karşı başvuru yapılabileceğini iddia eden ifadenin yanlış olduğu sonucuna varıldı.

Yasal düzenlemeye açıkça aykırı bir ifadedir.

Anahtar Kavram

Bireysel başvurunun kapsamı ve yasal istisnaları

Soru 13Soru →

Anayasa Mahkemesine yapılacak "bireysel başvuru" (Anayasa şikâyeti) mekanizmasının işleyişi ve kabul edilebilirlik şartları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kamu tüzel kişileri, kamu gücü tarafından mülkiyet haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle bireysel başvuruda bulunabilirler.

Bireysel başvuru süresi, ihlale neden olan ilk derece mahkemesi kararının verildiği tarihten itibaren

30

gündür.

Olağan kanun yollarının tüketilmesi şartı sadece idari yargı kararları için geçerli olup adli yargı kararlarına karşı doğrudan başvuru yapılabilir.

Anayasa'da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin ihlal edildiği iddiasıyla başvuru yapılabilir.

Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemlerin doğrudan Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla bireysel başvuru yoluna gidilebilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa'da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin ihlal edildiği iddiasıyla başvuru yapılabilir.

Cevap

Anayasa'da yer alan ve aynı zamanda Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) kapsamında bulunan temel hak ve özgürlüklerin ihlali durumunda bireysel başvuru yapılabilir.

Bireysel başvuru (Anayasa şikâyeti), ancak Anayasa'da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından ihlal edildiği iddiasıyla yapılabilir. Bu şart, başvurunun 'konu bakımından yetki' sınırını belirleyen temel kuraldır.

Adım Adım Çözüm

Başvuru Ehliyetini Kontrol Etme

Başvuruyu yapanın gerçek kişi veya özel hukuk tüzel kişisi (dernek, vakıf, şirket) olması gerekir.

Anayasa ve

6216

sayılı Kanun uyarınca kamu tüzel kişilerinin başvuru hakkı bulunmamaktadır.

Konu Bakımından Yetkiyi İnceleme

İhlal edildiği iddia edilen hakkın hem Anayasa'da hem de AİHS'de yer alması şarttır.

Bireysel başvuru her türlü hak ihlali için değil, sadece bu iki hukuk metninde ortaklaşa korunan (mülkiyet, adil yargılanma, ifade özgürlüğü vb.) haklar için öngörülmüştür.

Başvuru Süresini ve İkincillik Şartını Değerlendirme

Olağan kanun yolları tüketilmelive nihai (kesin) karardan itibaren

30

gün içinde başvuru yapılmalıdır.

Bireysel başvuru, diğer tüm hukuk yolları tükendikten sonra gidilebilen ikincil nitelikte bir hak arama yoludur.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvurunun Kabul Edilebilirlik Şartları

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 14Soru →

Bir büyükşehir belediyesi, mülkiyetindeki bir arazinin haksız yere işgal edildiği ve yerel mahkemenin bu konuda verdiği kesinleşmiş kararın adil yargılanma hakkını ihlal ettiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine başvurmak istemektedir. Aynı dönemde bir anonim şirket ise, yeni yürürlüğe giren bir vergi kanununun mülkiyet hakkını zedelediğini iddia ederek, herhangi bir uygulama işlemi beklemeksizin doğrudan ilgili kanun hükmünün iptali talebiyle bireysel başvuru yoluna gitmeyi düşünmektedir.

Buna göre, 1982 Anayasası ve 6216 sayılı Kanun hükümleri uyarınca söz konusu başvuruların kabul edilebilirliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Her iki başvurunun da kabul edilebilirlik şartlarını taşımaması nedeniyle reddedilmesi gerekir.

Büyükşehir belediyesi kamu gücü kullandığı için mülkiyet hakkı ihlali iddiasıyla başvuru yapabilir, ancak anonim şirket sadece gerçek kişilere tanınan haklar için başvuru yapabilir.

Büyükşehir belediyesi mahkeme kararının kesinleşmesinden itibaren 60 gün içinde başvurmalıdır; anonim şirket ise kanun aleyhine doğrudan başvuru yapamaz.

Anonim şirket kanunun uygulanmasıyla ortaya çıkan bireysel bir işlemle hak ihlaline uğramadan doğrudan kanuna karşı başvurabilirken, belediye idari mercii olduğu için başvuramaz.

Bireysel başvuru yoluna sadece Türk vatandaşları ve gerçek kişiler gidebildiğinden, her iki tüzel kişinin de başvurusu kişi bakımından reddedilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Her iki başvurunun da kabul edilebilirlik şartlarını taşımaması nedeniyle reddedilmesi gerekir.

Cevap

Her iki başvurunun da kabul edilebilirlik şartlarını taşımaması nedeniyle reddedilmesi gerekir; çünkü belediyeler kamu tüzel kişisidir ve yasama işlemleri doğrudan bireysel başvuruya konu olamaz.

Doğru seçenek, her iki başvurunun da reddedilmesi gerektiğini ifade etmektedir. Bunun iki temel nedeni vardır: Birincisi, 6216 sayılı Kanun'un 46. maddesi uyarınca kamu tüzel kişilerinin (belediyeler dahil) bireysel başvuru yapma ehliyeti yoktur. İkincisi, aynı kanunun 45. maddesi uyarınca kanunlar gibi yasama işlemleri doğrudan bireysel başvuruya konu edilemez; ancak bu kanunların uygulanmasıyla ortaya çıkan bireysel kararlar (yargı veya idari kararlar) dava edilebilir.

Adım Adım Çözüm

Başvurucuların hukuki statüsünü belirle.

Büyükşehir belediyesi bir kamu tüzel kişisidir; anonim şirket ise bir özel hukuk tüzel kişisidir.

Bireysel başvuru ehliyeti, başvurucunun niteliğine göre kanunla sınırlandırılmıştır.

Kamu tüzel kişilerinin bireysel başvuru hakkını kontrol et.

6216 sayılı Kanun'un 46. maddesi uyarınca kamu tüzel kişileri bireysel başvuru yapamaz.

Belediyenin başvurusu kişi bakımından kabul edilemez (ehliyetsizlik).

Bireysel başvurunun konusunu (objesini) kontrol et.

6216 sayılı Kanun'un 45. maddesi uyarınca yasama işlemleri (kanunlar) doğrudan bireysel başvuru konusu yapılamaz.

Şirketin başvurusu konu bakımından kabul edilemez (doğrudan kanuna başvuru yasağı).

Sonuçları sentezle.

İki başvuru da farklı usuli gerekçelerle (kişi ve konu) reddedilmelidir.

Anayasa Mahkemesi içtihatları ve ilgili kanun hükümleri bu kısıtlamaları emreder.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvuru Ehliyeti ve Konusu

Daha Fazla Pratik

Özel hukuk tüzel kişilerinin (şirketler, dernekler, vakıflar) hangi haklar için bireysel başvuru yapabileceğine dair Anayasa Mahkemesi kararlarını inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 15Soru →

1982 Anayasası ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun hükümleri dikkate alındığında; aşağıdaki durumların hangisinde Anayasa Mahkemesine yapılan bir bireysel başvurunun "kabul edilebilirlik" şartlarını taşıdığı söylenebilir?

Bir büyükşehir belediye başkanlığının, mülkiyetindeki bir arazinin kamulaştırma bedelinin düşük belirlenmesi nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasıyla yaptığı başvuru

Bir ticari şirketin, çalışanlarının dini inançlarına saygı gösterilmediği gerekçesiyle "din ve vicdan hürriyetinin" ihlal edildiği iddiasıyla yaptığı başvuru

Bir vatandaşın, hakkında verilen mahkûmiyet kararının Yargıtay tarafından onanarak kesinleşmesinin tebliğinden itibaren

50

gün sonra yaptığı başvuru

Bir derneğin, mülkiyetindeki bir taşınmaza ilişkin görülen davada adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini belirterek, olağan kanun yollarını tükettikten sonra

20

gün içinde yaptığı başvuru

Bir vatandaşın, yeni yürürlüğe giren bir vergi kanunu hükmünün mülkiyet hakkını ve eşitlik ilkesini zedelediği iddiasıyla doğrudan yaptığı başvuru

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bir derneğin, mülkiyetindeki bir taşınmaza ilişkin görülen davada adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini belirterek, olağan kanun yollarını tükettikten sonra $20$ gün içinde yaptığı başvuru

Cevap

Bir derneğin, kendi tüzel kişiliğine ait bir hak olan mülkiyet ve adil yargılanma hakkı kapsamında, tüm hukuk yollarını tükettikten sonra yasal

30

günlük süre içerisinde yaptığı başvuru kabul edilebilirlik şartlarını sağlar.

Doğru seçenek olan derneğin başvurusu; başvuru ehliyeti (özel hukuk tüzel kişisi), başvuru konusu (tüzel kişiliğe özgü ve ortak koruma altındaki hak) ve başvuru usulü (kanun yollarının tüketilmesi ve 30 günlük süreye uyulması) bakımından tüm şartları eksiksiz taşımaktadır.

Adım Adım Çözüm

Başvuru yapabilecek kişiyi (süje) kontrol etme

Başvuran bir 'dernek'tir. Dernekler özel hukuk tüzel kişisidir ve bireysel başvuru ehliyetine sahiptir.

Anayasa ve 6216 sayılı Kanun uyarınca sadece gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri başvuru yapabilir; kamu tüzel kişileri başvuramaz.

Başvuruya konu hakkın kapsamını kontrol etme

Mülkiyet ve adil yargılanma hakkı hem Anayasa'da hem de AİHS'de ortak korunan haklardandır.

Bireysel başvuruya konu edilebilmesi için bir hakkın Anayasa'da ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde ortaklaşa yer alması gerekir.

Tüzel kişiliğe özgü hak kontrolü yapma

Mülkiyet hakkı bir derneğin tüzel kişiliğine ait olabilecek haklardandır.

Özel hukuk tüzel kişileri sadece tüzel kişiliğe ait (mülkiyet, adil yargılanma, ifade özgürlüğü vb.) haklar için başvurabilir; din veya yaşam hakkı gibi sadece insana özgü haklar için başvuramaz.

Usul (yol tüketme ve süre) şartlarını kontrol etme

Olağan kanun yolları tüketilmiştir ve başvuru

20

. günde yapılmıştır.

Bireysel başvuru ikincil niteliktedir; tüm olağan kanun yolları tükendikten sonra

30

gün içinde yapılmalıdır.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvuru Şartları: Ehliyet, Konu ve Usul

Daha Fazla Pratik

Bireysel başvuruda 'ortak koruma alanı' kavramını pekiştirmek için sadece AİHS'de yer alıp Anayasa'da yer almayan hakları araştırabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 40s

Soru 16Soru →

1982 Anayasası ve 6216 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde düzenlenen "Bireysel Başvuru" kurumu, temel hak ve özgürlüklerin korunmasında ikincil nitelikte bir yargısal mekanizmadır. Buna göre, Anayasa Mahkemesine yapılacak bireysel başvurularla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemler ve Anayasa Mahkemesi kararları aleyhine doğrudan bireysel başvuru yapılamaz.

Kamu tüzel kişileri, mülkiyet hakkı veya çalışma hürriyeti gibi haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle bireysel başvuru yapma hakkına sahiptir.

Bireysel başvuru kapsamına giren haklar, 1982 Anayasası'nda yer alan temel hak ve hürriyetlerin tamamını kapsar.

Bireysel başvuru, nihai kararın tebliğinden veya öğrenilmesinden itibaren 15 günlük hak düşürücü süre içinde yapılmalıdır.

Sadece Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları bu yola başvurabilir; yabancı uyruklu kişilerin bireysel başvuru hakkı bulunmamaktadır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemler ve Anayasa Mahkemesi kararları aleyhine doğrudan bireysel başvuru yapılamaz.

Cevap

Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemler ve Anayasa Mahkemesi kararları aleyhine doğrudan bireysel başvuru yapılamayacağı ifadesi doğrudur.

Doğru ifade, yasama işlemlerinin ve düzenleyici işlemlerin doğrudan bireysel başvuru konusu olamayacağını belirten seçenektir. Çünkü bireysel başvuru, bir kanunun iptali için değil, o kanunun uygulanması sonucu kişinin temel bir hakkının ihlal edilmesi durumunda başvurulan bir yoldur. Ayrıca Anayasa Mahkemesi kararları da kesin olduğu için tekrar bireysel başvuruya konu edilemez.

Adım Adım Çözüm

Bireysel başvurunun konu bakımından sınırlarını belirlemek.

Yasama işlemleri (kanunlar), düzenleyici idari işlemler (yönetmelik, CBK vb.) ve Anayasa Mahkemesi kararlarının kapsam dışı olduğunu saptamak.

Bireysel başvuru, soyut norm denetimi değil, somut ve bireysel bir hak ihlali mekanizmasıdır.

Kişi bakımından ehliyet şartlarını incelemek.

Kamu tüzel kişilerinin başvuru hakkı olmadığını, özel hukuk tüzel kişilerinin ve yabancıların belirli şartlarla başvurabileceğini teyit etmek.

Devletin (kamunun) kendi kendine karşı hak ihlali iddiasında bulunamayacağı ilkesi geçerlidir.

Usul ve süre şartlarını kontrol etmek.

Başvuru süresinin 30 gün olduğunu ve olağan kanun yollarının tüketilmesi gerektiğini belirlemek.

Bireysel başvuru 'ikincil' bir yol olduğu için önce yerel mahkeme ve üst mahkeme süreçleri bitmelidir.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvurunun Kapsamı ve Şartları

İpuçları

Bireysel başvurunun 'ikincil' bir yol olduğunu ve doğrudan norm denetimi olmadığını hatırlayın.

Hangi hakların ihlal edildiğinde bu yola gidilebileceğine (Anayasa + AİHS) odaklanın.

Kanunların (yasama işlemi) doğrudan iptali için bu yola gidilemez; bu durum soyut veya somut norm denetiminin konusudur.

Daha Fazla Pratik

Bireysel başvurunun 'kabul edilebilirlik' kriterlerini ve Anayasa Mahkemesi'nin bu başvuruları hangi bölümlerinde incelediğini gözden geçirebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 17Soru →

$1982$ Anayasası ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, Anayasa Mahkemesine yapılacak olan "bireysel başvuru" (Anayasa şikâyeti) yoluna ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Başvurunun konusu, Anayasa'da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin ihlali iddiası olmalıdır.

Bireysel başvuruda bulunabilmek için, ihlale neden olduğu iddia edilen işlem veya karara karşı öngörülmüş olağan kanun yollarının tamamının tüketilmiş olması gerekir.

Anayasa'da düzenlenen tüm sosyal ve ekonomik haklar, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında olup olmadığına bakılmaksızın bireysel başvuruya konu edilebilir.

Kamu tüzel kişileri bireysel başvuru yapamaz; özel hukuk tüzel kişileri ise sadece tüzel kişiliğe ait haklarının ihlali gerekçesiyle başvuruda bulunabilir.

Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemler doğrudan bireysel başvuru konusu yapılamaz; ancak bu işlemlerin uygulanması sonucu oluşan hak ihlalleri dava edilebilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa'da düzenlenen tüm sosyal ve ekonomik haklar, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında olup olmadığına bakılmaksızın bireysel başvuruya konu edilebilir.

Cevap

Anayasa'da düzenlenen tüm sosyal ve ekonomik hakların bireysel başvuru kapsamında olduğu ifadesi yanlıştır; sadece Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve ek protokolleri ile ortak olan haklar bu kapsamdadır.

Sosyal ve ekonomik hakların (ikinci kuşak haklar) tamamının bireysel başvuruya konu edilebileceği bilgisi yanlıştır. Türk hukuk sisteminde bireysel başvuru yapılabilmesi için ihlal edilen hakkın hem

1982

Anayasası'nda hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ve ek protokollerinde ortak olarak yer alması gerekir. Çoğu sosyal ve ekonomik hak AİHS kapsamında bulunmadığından bu mekanizma ile korunmaz.

Adım Adım Çözüm

Bireysel başvurunun konu bakımından kapsamını belirle.

Başvuru konusu hak; hem

1982

Anayasası'nda hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ve Türkiye'nin taraf olduğu ek protokollerde ortaklaşa güvence altına alınmış olmalıdır.

Bireysel başvuru her türlü anayasal hakkı değil, sınırlı bir hak grubunu korumaktadır.

Sosyal ve ekonomik hakların (ikinci kuşak haklar) durumunu değerlendir.

Mülkiyet hakkı gibi istisnalar dışında, sosyal ve ekonomik hakların büyük bir kısmı AİHS kapsamında yer almadığı için Türkiye'de bireysel başvuruya konu edilemez.

Bu hakların büyük çoğunluğu Avrupa Sosyal Şartı kapsamındadır, AİHS kapsamında değildir.

Hatalı genellemeyi tespit et.

Sosyal ve ekonomik hakların 'tamamının' kapsamda olduğunu belirten seçenek, mevzuattaki 'ortak alan' kuralına aykırıdır.

Soruda 'yanlış' olan ifade arandığı için bu seçenek doğru cevaptır.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvuruda Ortak Alan Kuralı

İpuçları

Bireysel başvuruda korunacak hakların hem ulusal (Anayasa) hem de uluslararası (AİHS) belgelerde ortak olarak bulunması gerektiğini hatırlayın.

Hangi hak gruplarının (Birinci kuşak mı, ikinci kuşak mı?) Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi dışında kaldığını düşünün.

Eğitim, sağlık gibi sosyal haklar Anayasa'da yer alsa da, AİHS'de (bazı protokoller hariç) genel olarak yer almazlar ve bu nedenle bireysel başvuru kapsamı dışındadırlar.

Daha Fazla Pratik

Bireysel başvuru süreleri ve başvuru yapılabilecek merciler (Anayasa Mahkemesi, mahkemeler aracılığıyla vb.) konusunu tekrar edebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 18Soru →

Bireysel başvuru (Anayasa şikâyeti) yolunda başvuru ehliyeti ve konu bakımından yetki kuralları uyarınca, aşağıdakilerden hangisi mahkemece kabul edilebilir bir başvuru olarak değerlendirilir?

Bir Belediye Başkanlığının, belediye mülkiyetindeki bir taşınmazın kamulaştırılması sürecinde mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasıyla yaptığı başvuru

Bir derneğin, üyelerinin ifade özgürlüklerinin kısıtlandığı ve bu durumun dernek faaliyetlerini dolaylı etkilediği gerekçesiyle üyeleri adına yaptığı başvuru

Türkiye'de ikamet eden bir yabancı uyruklu kişinin, yerel seçimlerde adaylık hakkının engellendiği iddiasıyla yaptığı başvuru

Bir anonim şirketin, mülkiyet hakkının ihlal edildiği ve yargılamanın makul sürede sonuçlanmadığı iddiasıyla kendi adına yaptığı başvuru

Bir siyasi partinin, tüzüğünde yer alan bir hükmün Anayasa'ya uygunluğunun tespiti amacıyla doğrudan Anayasa Mahkemesine yaptığı başvuru

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bir anonim şirketin, mülkiyet hakkının ihlal edildiği ve yargılamanın makul sürede sonuçlanmadığı iddiasıyla kendi adına yaptığı başvuru

Cevap

Ticari bir şirketin (anonim şirket), mülkiyet hakkı ve adil yargılanma hakkı gibi tüzel kişiliğine ait hakların ihlali iddiasıyla kendi adına yaptığı başvuru kabul edilebilir niteliktedir.

Doğru seçenek olan anonim şirket başvurusu, özel hukuk tüzel kişilerinin sadece tüzel kişiliğe ait haklarının ihlali iddiasıyla başvuru yapabileceği kuralına tam olarak uygundur. Mülkiyet ve adil yargılanma hakları tüzel kişilerin de sahip olabileceği ve hem Anayasa hem de AİHS kapsamında korunan haklardır.

Adım Adım Çözüm

Kişi bakımından yetki (ehliyet) kontrolü yapılır.

Anonim şirket bir özel hukuk tüzel kişisidir ve mevzuat uyarınca kendi hakları için başvuru yapabilir.

6216 sayılı Kanun uyarınca sadece kamu tüzel kişileri başvuru yapamaz; özel hukuk tüzel kişileri ise kısıtlı ehliyete sahiptir.

Konu bakımından yetki kontrolü yapılır.

Mülkiyet hakkı ve adil yargılanma hakkı hem Anayasa hem de AİHS ortak alanında yer alır.

Bireysel başvuruya konu edilebilmesi için bir hakkın hem Anayasa'da hem de AİHS'de (ek protokoller dahil) yer alması şarttır.

İhlalin niteliği ve doğrudan zedelenme kontrolü yapılır.

Şirket kendi adına başvurduğu için 'kişisel ve güncel bir hakkın doğrudan zedelenmesi' şartı gerçekleşmiştir.

Tüzel kişiler başkalarının veya üyelerinin hakları için değil, sadece kendi tüzel kişiliklerine ait haklar için başvurabilir.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvuruda Ehliyet ve Konu Bakımından Yetki

Daha Fazla Pratik

Bireysel başvuru için öngörülen

30

günlük sürenin başlangıç anını (tebliğ veya öğrenme) inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 19Soru →

Bir vatandaş, yeni yürürlüğe giren bir kanun hükmünün mülkiyet hakkını ihlal ettiğini savunarak doğrudan Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmuştur.

$1982$ Anayasası ve $6216$ sayılı Kanun hükümleri dikkate alındığında, Anayasa Mahkemesi’nin bu başvuru karşısında vereceği karar aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?

Temel hakların ihlali iddiası ciddi bulunduğu takdirde başvuruyu esastan inceleyerek ihlal kararı vermelidir.

Yasama işlemleri ve düzenleyici idari işlemler doğrudan bireysel başvuru konusu yapılamayacağı için başvuruyu kabul edilemez bulmalıdır.

Bireysel başvuru öncesinde idari yargı yollarının tüketilmesi gerektiğinden, dosyayı yetkili idare mahkemesine göndermelidir.

Kanunların anayasaya aykırılığı ancak somut norm denetimi (itiraz yolu) ile incelenebileceğinden, başvuruyu Yargıtay’a sevk etmelidir.

Bireysel başvuru süresi olan

60

günlük sürenin geçip geçmediğini kontrol ederek başvuruyu süreden reddetmelidir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yasama işlemleri ve düzenleyici idari işlemler doğrudan bireysel başvuru konusu yapılamayacağı için başvuruyu kabul edilemez bulmalıdır.

Cevap

Yasama işlemleri ve düzenleyici idari işlemler doğrudan bireysel başvuru konusu yapılamayacağı için başvurunun kabul edilemez bulunması gerekir.

Doğru seçenek, yasama işlemlerinin ve düzenleyici idari işlemlerin (tüzük, yönetmelik vb.) doğrudan bireysel başvuru konusu yapılamayacağını ifade etmektedir. Vatandaşlar, haklarının bir kanun hükmüyle ihlal edildiğini düşünüyorlarsa, bu hükmün uygulandığı somut bir işlem veya karara karşı dava açıp, o dava sürecinde 'itiraz yolu' (somut norm denetimi) ile kanunun anayasaya aykırılığını ileri sürebilirler; ancak doğrudan kanuna karşı Anayasa Mahkemesine gidemezler.

Adım Adım Çözüm

Başvurunun konusunu analiz etme

Başvuru doğrudan bir 'kanun hükmüne' karşı yapılmıştır.

Bireysel başvurunun hangi tür işlemlere karşı yapılabileceğini belirlemek gerekir.

Mevzuattaki kısıtlamaları kontrol etme

Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemler doğrudan bireysel başvuruya konu edilemez.

1982

Anayasası ve

6216

sayılı Kanun, kanunların doğrudan bireysel başvuru yoluyla denetlenmesini yasaklamıştır.

Hukuki sonucu belirleme

Anayasa Mahkemesi başvuruyu 'kabul edilemezlik' kararı ile reddetmelidir.

Konu bakımından yetkisizlik veya kabul edilemezlik şartı oluşmuştur.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvurunun Konu Bakımından Sınırları

Daha Fazla Pratik

Bireysel başvuruya konu edilebilecek hakların 'Anayasa ve AİHS ortak alanı' kuralını tekrar gözden geçirin.

Tahmini Süre:50s

Soru 20Soru →

1982 Anayasası'na göre, Anayasa Mahkemesine yapılacak olan "Bireysel Başvuru" kurumu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından ihlal edildiği iddiasıyla başvurulabilir.

Bireysel başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının tamamının tüketilmiş olması şarttır.

Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemler aleyhine doğrudan bireysel başvuru yapılabilir.

Bireysel başvuru, kanun yollarının tüketildiği veya ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılmalıdır.

Anayasa Mahkemesinin kararları kesin olup bu kararlar aleyhine tekrar bireysel başvuru yoluna gidilemez.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemler aleyhine doğrudan bireysel başvuru yapılabilir.

Cevap

Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemler aleyhine doğrudan bireysel başvuru yapılabileceğini belirten ifade yanlıştır.

Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü 1982 Anayasası'nın 148. maddesine göre yasama işlemleri (Kanun, CB Kararnamesi vb.) ve düzenleyici idari işlemler (Yönetmelik vb.) aleyhine doğrudan bireysel başvuru yoluna gidilemez. Bu işlemlerin anayasaya aykırılığı ancak iptal davası veya itiraz yoluyla denetlenebilir.

Adım Adım Çözüm

Bireysel başvurunun hukuki kapsamını değerlendir.

Başvurunun Anayasa'daki haklar ile AİHS kapsamındaki hakların ortak kümesini kapsaması gerektiğini teyit et.

Başvurunun kabul edilebilirlik şartlarından ilki konu bakımından yetkidir.

Başvuru usul ve ön şartlarını incele.

Tüm olağan kanun yollarının (istinaf, temyiz vb.) tüketilmesinin zorunlu olduğunu ve sürenin 30 gün olduğunu belirle.

Bireysel başvurunun 'ikincillik' ilkesi gereği idari ve yargısal yolların öncelikle bitirilmesi gerekir.

Bireysel başvuruya konu olamayacak işlemleri saptayarak yanlışı bul.

Yasama işlemleri, düzenleyici idari işlemler ve AYM kararlarının başvuru dışı olduğunu tespit et.

Anayasa madde 148 uyarınca bu işlemler doğrudan bireysel başvuru konusu yapılamaz; bunlar için ancak iptal davası gibi yollar kullanılabilir.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvurunun Kapsamı ve İstisnaları

İpuçları

Bireysel başvuru bir 'hak ihlali' davasıdır, 'norm iptali' davası değildir.

Kanunlar veya yönetmelikler genel düzenleyici işlemlerdir ve bunlara karşı doğrudan bu yolla dava açılamaz.

Anayasa'nın 148. maddesinde belirtilen istisnaları, yani hangi işlemlerin kapsam dışı olduğunu hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Bireysel başvuruda 'kabul edilebilirlik' kriterleri ve başvuru yapamayacak olan 'kamu tüzel kişileri' konusuna göz atabilirsiniz.

Tahmini Süre:50s

Sayfa 1 / 5Sonraki

Bireysel Başvuru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap