Examkin

Soru

Zorluk: ZorBireysel Başvuru

1982 Anayasası ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, Anayasa Mahkemesine yapılacak olan "Bireysel Başvuru" mekanizması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Bireysel başvuru yapılabilmesi için, ihlale neden olduğu ileri sürülen işlem veya karara karşı öngörülmüş idari ve yargısal yolların tamamının tüketilmiş olması zorunludur.
  2. B
    Kamu tüzel kişileri bireysel başvuru hakkına sahip değildir; özel hukuk tüzel kişileri ise sadece tüzel kişiliğe ait haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle başvuruda bulunabilirler.
  3. C
    Yasama işlemleri, düzenleyici idari işlemler ve Anayasa Mahkemesi kararları ile anayasallık denetimi dışında bırakılan işlemler doğrudan bireysel başvuruya konu edilemez.
  4. Anayasa Mahkemesi, bireysel başvuru incelemesinde ihlale neden olduğu iddia edilen derece mahkemesi kararını yerindelik yönünden denetleyerek dosyanın esası hakkında yeniden karar verir.Cevap
  5. E
    Yabancı uyruklu kişiler, Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin ortak koruma alanındaki haklardan, sadece Türk vatandaşlarına özgülenmemiş olanlar için başvuruda bulunabilirler.

Cevap

Anayasa Mahkemesi'nin bireysel başvuru incelemesinde derece mahkemelerinin yerine geçerek yerindelik denetimi yapması hukuken mümkün değildir.
Anayasa Mahkemesi, bireysel başvuru incelemelerinde derece mahkemelerinin (yerel mahkeme, istinaf veya temyiz) takdir yetkisine müdahale edemez. Mahkeme, olayların kanıtlanması veya hukuk kurallarının yorumlanması gibi hususlarda derece mahkemelerinin yerine geçerek bir karar veremez; bu duruma hukukta 'Yerindelik Denetimi Yasağı' denir. AYM sadece bir anayasal hakkın ihlal edilip edilmediğini ve bu ihlalin nasıl giderileceğini karara bağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Bireysel başvurunun kapsamını değerlendirme
Başvurunun sadece Anayasa ve AİHS'nin ortak koruma alanındaki haklar için yapılabileceği saptanır.
Başvurunun anayasal sınırlarını belirlemek için gereklidir.
2
Başvuru ehliyetini analiz etme
Gerçek kişilerin ve özel hukuk tüzel kişilerinin (sınırlı) başvurabileceği, kamu tüzel kişilerinin ve yabancıların (bazı haklar için) durumları teyit edilir.
Kimin hak arama yetkisi olduğunu belirlemek usul şartıdır.
3
Başvuruya konu olamayacak işlemleri ayıklama
Başvurunun sadece bireysel uygulama işlemlerine karşı yapılabileceği sonucuna varılır.
Yasama işlemleri ve düzenleyici idari işlemlerin doğrudan dava edilemeyeceği kuralı hatırlanır.
4
Mahkemenin inceleme yetkisinin sınırlarını belirleme
AYM'nin yerindelik denetimi yapamayacağı, sadece hak ihlali tespiti ve giderilmesiyle sınırlı yetkisi olduğu anlaşılır.
Anayasa Mahkemesi'nin 'Süper Temyiz' mahkemesi olup olmadığını kontrol etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvuruda Yerindelik Denetimi Yasağı

İpuçları

1
Anayasa Mahkemesi'nin bireysel başvurudaki rolünün bir 'temyiz' incelemesinden farkını düşünün.
2
Mahkemenin, bir mahkeme kararını dosyanın esasına (delillere, olayın oluş şekline) girerek değiştirip değiştiremeyeceğini hatırlayın.
3
AYM'nin inceleme yetkisi sadece anayasal hak ihlaliyle sınırlıdır; derece mahkemesinin kararını yerindelik yönünden denetlemesi yasaktır.

Daha Fazla Pratik

Bireysel başvuru süresi olan 30 günlük sürenin ne zaman başladığını (tebliğ veya öğrenme) ve başvuru harçları konusunu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Bireysel Başvuru

Bu konudan daha fazla soru