1982 Anayasası ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, Anayasa Mahkemesine yapılacak olan "bireysel başvuru" (Anayasa şikâyeti) mekanizmasının kapsamı, başvuru ehliyeti ve kabul edilebilirlik şartları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- Özel hukuk tüzel kişileri sadece tüzel kişiliğe ait haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle bireysel başvuru yapabilirken, kamu tüzel kişileri bu yola başvuramaz.Cevap
- BAnayasa'da güvence altına alınmış olan tüm temel hak ve hürriyetler, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamına bakılmaksızın bireysel başvuruya konu edilebilir.
- CBireysel başvuru, ihlale neden olduğu ileri sürülen işlemin öğrenilmesinden ya da nihai kararın kesinleşmesinden itibaren 60 gün içinde yapılmalıdır.
- DYasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemler, hak ihlaline sebebiyet verdiği gerekçesiyle doğrudan bireysel başvuruya konu edilebilir.
- Eİdari ve yargısal yolların tüketilmesi şartı, sadece adli yargı mercileri tarafından verilen hükümler için geçerli olup idari işlemler için aranmaz.
Cevap
Özel hukuk tüzel kişileri sadece tüzel kişiliğe ait haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle bireysel başvuru yapabilirken, kamu tüzel kişileri bu yola başvuramaz.
Bireysel başvuru hukukumuzda sadece ihlalden doğrudan etkilenen kişilere tanınmış bir haktır. 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 46. maddesine göre; kamu tüzel kişileri bireysel başvuru yapamazken, özel hukuk tüzel kişileri (şirket, vakıf vb.) sadece kendi tüzel kişiliklerine ait hakların (örneğin mülkiyet hakkı veya adil yargılanma hakkı) zedelenmesi durumunda bu yola gidebilirler.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Bireysel Başvuru Ehliyeti ve Kapsamı