Soru

Zorluk: OrtaSıfatlar (Ön Adlar)

Sıfatlar; isimleri renk, durum, biçim gibi yönlerden niteleyen (niteleme sıfatı) veya işaret, sayı, belgisizlik ve soru yoluyla belirten (belirtme sıfatı) sözcüklerdir. Bazı durumlarda bir isim, hem niteleme hem de belirtme sıfatını aynı anda alabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir isim hem niteleme hem de belirtme sıfatı almıştır?

  1. Bu sarp geçit, bölgeye ulaşımı kış aylarında oldukça güçleştiriyor.Cevap
  2. B
    O, dünkü fırtınada zarar gören evlerin onarımı için yardım kampanyası başlattı.
  3. C
    Meseleyi ayrıntılı anlatan rapor, yönetim kurulu tarafından dikkatle incelendi.
  4. D
    Birkaç öğrenci, bu sınavın sonuçlarını okulun bahçesinde heyecanla bekliyordu.
  5. E
    Şu, kütüphanenin eski raflarında tesadüfen bulunan nadide bir eserdir.

Cevap

Doğru cevap, bir ismin hem niteleme hem de belirtme sıfatı aldığı 'Bu sarp geçit...' ifadesinin bulunduğu seçenektir.
Doğru seçenekte yer alan 'geçit' ismi, kendisinden önce gelen 'bu' sözcüğüyle işaret yoluyla belirtilmiş (belirtme sıfatı), 'sarp' sözüyle de durum yönünden nitelenmiştir (niteleme sıfatı). Türkçede belirtme sıfatları genellikle niteleme sıfatlarından önce gelir ve bu yapıda isim her iki türden sıfatla da tamlanmış olur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki isimleri ve bu isimlerin önüne gelen niteleyici/belirtici sözcükleri tespit edin.
Belirlenen isimler: geçit, fırtına, evler, rapor, öğrenci, sınav, eser.
Sıfatın varlığını tespit etmek için önce nitelediği veya belirttiği ismi bulmak gerekir.
2
İsimlere 'Nasıl?' (Niteleme) ve 'Hangi/Kaç/Ne kadar?' (Belirtme) sorularını yöneltin.
Geçit ismi için: Nasıl geçit? (Sarp - Niteleme); Hangi geçit? (Bu - İşaret/Belirtme).
Bir ismin her iki sıfat türünü de alıp almadığını teyit etmek için bu soruların ikisine de cevap alınmalıdır.
3
Çeldiricilerdeki sözcük türlerini (zamir ve zarf) kontrol ederek elemeleri yapın.
B'deki 'O' ve E'deki 'Şu' zamirdir. C'deki 'ayrıntılı' zarftır. D'de ise niteleme sıfatı yoktur.
Sıfatlar isimlerle, zarflar fiillerle/fiilimsilerle ilişkilidir; zamirler ise ismin yerini tutar.

Anahtar Kavram

Bir İsmin Hem Niteleme Hem Belirtme Sıfatı Alması

Daha Fazla Pratik

İşaret bildiren 'o, bu, şu' gibi sözcüklerden sonra virgül kullanılıp kullanılmadığına bakarak zamir-sıfat ayrımını daha hızlı yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla