Soru

Zorluk: Zorİdari İşlemler

İdare hukukunda idari işlemlerin unsurlarındaki sakatlıklar, işlemin hukuk alemindeki geçerliliğini ve varlığını farklı derecelerde etkiler. Bir idari işlemin, idareye tamamen yabancı bir kişi (resmi bir sıfatı bulunmayan) tarafından tesis edilmesi veya idari bir makamın yasama ya da yargı organının görev alanına giren bir konuda işlem yapması durumunda ortaya çıkan hukuki yaptırım türü ve bu yaptırımın temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Yokluk - İşlem hukuk aleminde hiç doğmamış sayılır ve her zaman ileri sürülebilir.Cevap
  2. B
    Mutlak Butlan - İşlem kamu düzenine aykırı olduğu için sadece idari yargı yerlerince iptal edildiğinde geçersiz olur.
  3. C
    İptal Edilebilirlik - İşlem icrailik vasfını korur ve ancak 6060 günlük dava açma süresi içinde iptal davasına konu edilebilir.
  4. D
    Yetki Tecavüzü - İdarenin bir biriminin diğer biriminin yetkisini kullanmasıdır ve idari vesayet denetimiyle sonradan düzeltilebilir.
  5. E
    Fonksiyon Gaspı - İşlemin sebep unsurundaki eksiklikten kaynaklanır ve sadece Cumhurbaşkanı tarafından geri alınabilir.

Cevap

İdari işlemin kurucu unsurlarının yokluğu durumunda ortaya çıkan yaptırım 'Yokluk'tur; bu işlem hukuk aleminde hiç doğmamış sayılır ve her zaman ileri sürülebilir.
İdari işlemin unsurlarındaki sakatlık eğer işlemin kurucu unsurlarından birini (yetki, konu, irade açıklaması) etkiliyorsa, bu işlem hukuk aleminde hiç doğmamış kabul edilir. Resmi sıfatı bulunmayan bir kişinin işlem yapması (Yetki Gaspı) veya idarenin başka bir erkin alanına müdahale etmesi (Fonksiyon Gaspı), işlemin kurucu unsurlarındaki en ağır sakatlıklardır. Bu durumda ortaya çıkan 'Yokluk' yaptırımı gereği, işlem baştan itibaren geçersizdir ve herhangi bir dava açma süresiyle sınırlı olmaksızın her zaman geçersizliği ileri sürülebilir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemi tesis eden kişinin statüsünü analiz etme.
İşlemi yapanın resmi bir sıfatının olmaması 'Yetki Gaspı' olarak nitelendirilir.
Yetki unsuru, idari işlemin en temel kurucu unsurudur.
2
İşlemin kapsamını inceleme.
İdarenin yasama veya yargı yerine geçerek işlem yapması 'Fonksiyon Gaspı'dır.
Kuvvetler ayrılığı ilkesi gereği idare, diğer erklerin alanına müdahale edemez.
3
Sakatlığın derecesini belirleme.
Yetki gaspı ve fonksiyon gaspı durumları idari işlemin 'kurucu unsurlarında' bir eksiklik olduğunu gösterir.
Kurucu unsur eksikliği, işlemin 'iptal' değil 'yokluk' ile malul olmasına yol açar.
4
Yokluk yaptırımının sonuçlarını tespit etme.
Yok hükmündeki işlemler zamanaşımına tabi değildir, her zaman ileri sürülebilir ve idari yargı mercii tarafından re'sen (kendiliğinden) dikkate alınır.
Hukuken hiç var olmamış bir işlemin sonuç doğurması mümkün değildir.

Anahtar Kavram

İdari İşlemlerde Sakatlık Türleri ve Yokluk Yaptırımı

İpuçları

1
İşlemi yapan kişinin devlet memuru veya yetkili bir görevli olup olmadığına dikkat edin.
2
İdarenin, yasama organının (TBMM) veya yargı organının (mahkemeler) yerine geçerek karar alması durumunu düşünün.
3
Kurucu unsurlardaki (en temel şartlar) bir eksikliğin, işlemin hukuk aleminde hiç var olamamasına yol açacağını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

İdari işlemin 'yetki tecavüzü' (yetki aşımı) durumundaki hukuki sonucunu, yetki gaspı ile karşılaştırarak çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla