Soru

Zorluk: OrtaEkonomi ve Maliye

Osmanlı Devleti'nde XVIII. yüzyılda, özellikle 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı'nın getirdiği ağır mali yükü hafifletmek ve bütçe açığını kapatmak amacıyla başvurulan; devletin yıllık gelir paylarının senetler (hisseler) hâlinde parçalara bölünerek zenginlere ve Galata bankerlerine satılmasına dayanan ilk iç borçlanma sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    İltizam
  2. B
    Malikâne
  3. EshamCevap
  4. D
    Müsadere
  5. E
    Narh

Cevap

Osmanlı Devleti'nde yıllık gelir paylarının senetlere bölünerek satılmasına dayanan ilk iç borçlanma sistemine Esham sistemi denir.
Sözü edilen uygulama Esham sistemidir. Esham, kelime anlamı olarak 'hisseler' veya 'paylar' demektir. Osmanlı Devleti, savaş giderlerini karşılamak amacıyla yıllık geliri sabit olan mukataaların gelirlerini küçük parçalara (paylara) bölmüş ve bunları senet karşılığında şahıslara satmıştır. Bu uygulama, Türk tarihindeki ilk iç borçlanma girişimidir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki temel anahtar kavramları (XVIII. yüzyıl, iç borçlanma, senet satışı) analiz et.
Bu özelliklerin Osmanlı maliyesindeki karşılığının bir borçlanma aracı olduğu saptandı.
Osmanlı mali tarihindeki kavramları birbirinden ayırt etmek için kronolojik ve işlevsel ipuçları gereklidir.
2
Esham usulünün tarihsel arka planını hatırla.
Sistemin III. Mustafa döneminde hazırlandığı ve I. Abdülhamit döneminde (1775) fiilen uygulandığı belirlendi.
Osmanlı'nın modern anlamda kağıt para (Kaime) öncesi en önemli finansal denemesi olması ayırt edici bir özelliktir.

Anahtar Kavram

Esham Sistemi (İç Borçlanma)

İpuçları

1
Bu kavram Arapçada 'hisseler' veya 'paylar' anlamına gelen bir kelimenin çoğuludur.
2
Osmanlı Devleti'nde kağıt paraya (Kaime) geçişten önceki ilk ciddi finansal senet uygulamasıdır.
3
III. Mustafa döneminde planlanmış, 1775 yılında I. Abdülhamit döneminde uygulamaya girerek Galata bankerlerinden borç alınmıştır.

Daha Fazla Pratik

Osmanlı'da Esham senedinin yerini alan ilk kağıt para uygulaması olan 'Kaime' sistemini araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla