Soru

Zorluk: OrtaHukukun Uygulanması ve Boşluk Türleri

Türk hukuk sisteminde hâkim, önüne gelen bir uyuşmazlığı karara bağlarken sırasıyla yazılı kaynakları ve yazısız kaynakları (örf ve adet hukuku) inceler. Yapılan bu inceleme sonucunda uyuşmazlığın çözümüne yönelik hiçbir bağlayıcı hukuk kuralına rastlanmaması durumu ve bu durumda hâkimin izlemesi gereken hukuki yöntem aşağıdakilerin hangisinde bir arada verilmiştir?

  1. A
    Kanun boşluğu — Hâkimin takdir yetkisini kullanması
  2. Hukuk boşluğu — Hâkimin kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre karar vermesiCevap
  3. C
    Örtülü boşluk — Hâkimin kanun hükmünün amacına göre kapsamını daraltması
  4. D
    Kural içi boşluk — Hâkimin kıyas yoluna başvurarak benzer olaylara uygulanan kuralları getirmesi
  5. E
    Teknik boşluk — Hâkimin doktrin ve yargı kararlarından zorunlu olarak yararlanması

Cevap

Hukuk boşluğu mevcuttur ve hâkimin kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre karar vermesi (hukuk yaratması) gerekir.
Türk Medeni Kanunu'nun 1. maddesine göre, kanunda ve örf-adet hukukunda uygulanabilir bir hükmün bulunmadığı durum 'hukuk boşluğu'dur. Bu durumda hâkim, kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse o kuralı koyarak (hukuk yaratarak) uyuşmazlığı çözmek zorundadır.

Adım Adım Çözüm

1
Yazılı hukuk kurallarının (anayasa, kanun, CBK vb.) taranması
Hüküm bulunamazsa 'kanun boşluğu' tespit edilir.
Hukukun uygulanmasında öncelikle yazılı kaynaklara başvurulması zorunludur.
2
Yazısız hukuk kurallarının (örf ve adet hukuku) taranması
Bağlayıcı bir örf ve adet kuralı da yoksa 'hukuk boşluğu' kesinleşir.
Kanunda hüküm yoksa hâkim örf ve adet hukukuna göre karar vermekle yükümlüdür.
3
Türk Medeni Kanunu'nun 1. maddesinin uygulanması
Hâkim hukuk yaratma yetkisini kullanarak uyuşmazlığı çözer.
Hukuk boşluğu durumunda hâkimin davayı reddetme yetkisi yoktur; kendisi kanun koyucu gibi hareket etmelidir.

Anahtar Kavram

Hukuk Boşluğu ve Hâkimin Hukuk Yaratması
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla