Soru

Zorluk: ZorSoyut Norm Denetimi (İptal Davası)

1982 Anayasası’nda düzenlenen soyut norm denetimi (iptal davası) kapsamında, anayasa değişiklikleri ve diğer normların denetim usulleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Anayasa değişikliklerinin denetimi sadece şekil bakımından istenebilir; bu davanın Resmî Gazete’de yayımdan itibaren on gün içinde Cumhurbaşkanı veya TBMM üye tamsayısının en az beşte biri tarafından açılması gerekir.Cevap
  2. B
    Kanunların şekil bakımından Anayasa’ya aykırılığı iddiasıyla açılacak iptal davaları, Resmî Gazete’de yayımdan itibaren altmış gün içinde açılmalıdır.
  3. C
    Milletlerarası antlaşmaların usulüne göre yürürlüğe girmesinden sonra, bu antlaşmaların hem şekil hem de esas bakımından Anayasa’ya aykırılığı iddiasıyla iptal davası açılabilir.
  4. D
    Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine karşı esas bakımından iptal davası açma yetkisi, sadece TBMM’de en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubuna tanınmıştır.
  5. E
    İptal davası açma yetkisi olanlar arasında; Cumhurbaşkanı, iki siyasi parti grubu ve TBMM üye tamsayısının beşte biri ile birlikte Kamu Başdenetçisi de yer alır.

Cevap

Anayasa değişikliklerinin sadece şekil bakımından denetlenebileceği, davanın 10 gün içinde Cumhurbaşkanı veya 120 milletvekili (1/5) tarafından açılması gerektiği bilgisi doğrudur.
Anayasa'nın 148. maddesine göre, anayasa değişiklikleri yalnızca şekil bakımından denetlenebilir. Bu dava, değişikliğin yayımlanmasından itibaren 10 gün içinde açılmalıdır. Ayrıca, anayasa değişiklikleri söz konusu olduğunda iptal davası açma yetkisi sadece Cumhurbaşkanına ve TBMM üye tamsayısının beşte birine (120 milletvekili) verilmiştir; siyasi parti gruplarının bu konuda yetkisi yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Normun türünü ve denetim kapsamını belirle.
Anayasa değişiklikleri sadece şekil bakımından denetlenir; esas denetimi yapılamaz.
Anayasa'nın 148. maddesi uyarınca anayasa değişikliklerinde denetim sınırlandırılmıştır.
2
İlgili norm için dava açma süresini kontrol et.
Anayasa değişiklikleri ve kanunların şekil denetimi için süre 10 gündür.
Şekil bozukluklarına dayalı davalar, sürecin hızla kesinleşmesi için kısa süreye (10 gün) tabidir.
3
Dava açmaya yetkili olan tarafları doğrula.
Anayasa değişikliği için Cumhurbaşkanı veya 120 milletvekili yetkilidir; siyasi parti grupları bu konuda yetkili değildir.
Kanunlardan farklı olarak, anayasa değişikliklerinde siyasi parti gruplarına iptal davası açma hakkı tanınmamıştır.

Anahtar Kavram

Anayasa Değişikliklerinde Soyut Norm Denetimi Kısıtlamaları

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesinin şekil denetiminde hangi hususları (teklif çoğunluğu, oylama çoğunluğu, ivedilikle görüşülme yasağı) inceleyebileceğini tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla