Türkiye'de yaz mevsiminde Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki mutlak nem miktarı, buharlaşmanı… — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür

Türkiye'de yaz mevsiminde Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki mutlak nem miktarı, buharlaşmanın etkisiyle İç Anadolu Bölgesi'ne göre daha yüksektir. Ancak buna rağmen Güneydoğu Anadolu'da nem açığı ve buna bağlı olarak hissedilen kuraklık şiddeti, İç Anadolu'dan çok daha fazladır.

Aşağıdaki tabloda, bu durumu örneklendiren iki merkezin yaz mevsimindeki yaklaşık değerleri verilmiştir:

Merkez	Mutlak Nem ( $g/m^3$ )	Sıcaklık ( $^\circ C$ )
X Merkezi (İç Anadolu)	$8$	$26$
Y Merkezi (Güneydoğu Anadolu)	$12$	$41$

Buna göre, Y merkezinde mutlak nemin daha fazla olmasına rağmen nem açığının daha yüksek olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Sıcaklığın yüksek olmasına bağlı olarak havanın nem taşıma kapasitesinin (maksimum nem) çok artmasıCevap
B
Y merkezinde mutlak nem miktarının doyma noktasına X merkezinden daha yakın olması
C
Bölgenin deniz etkisinden uzak olması nedeniyle mutlak nemin sıcaklık karşısında yetersiz kalması
D
Bitki örtüsünün cılız olması sebebiyle terlemenin mutlak nemi dengeleyememesi
E
Alçalıcı hava hareketlerinin mutlak nem miktarını fiziksel olarak azaltması

Cevap

Sıcaklığın yüksek olmasına bağlı olarak havanın nem taşıma kapasitesinin (maksimum nem) çok artması

Havanın nem taşıma kapasitesi (maksimum nem) sıcaklıkla doğru orantılıdır. Güneydoğu Anadolu'da yaz sıcaklıkları İç Anadolu'ya göre çok daha yüksek olduğu için, havanın nem taşıma kapasitesi mutlak nemden çok daha hızlı büyür. Bu durum, aradaki farkın (nem açığının) büyümesine ve şiddetli buharlaşma ile kuraklığa neden olur.

Adım Adım Çözüm

Mutlak nem ve maksimum nem arasındaki ilişkiyi analiz edin.

Mutlak nem havadaki mevcut su buharıdır; maksimum nem ise sıcaklığa bağlı olarak havanın taşıyabileceği en fazla nem miktarıdır.

Nem açığını hesaplamak için bu iki değer arasındaki farka bakılmalıdır.

Sıcaklığın maksimum nem üzerindeki etkisini değerlendirin.

Sıcaklık arttıkça maksimum nem (kapasite) doğru orantılı olarak artar.

Hava ısındıkça genleşir ve daha fazla su buharı tutabilir hale gelir.

İki merkezdeki nem açığını karşılaştırın.

Y merkezinde (Güneydoğu Anadolu) sıcaklık

41 ^\circ C

olduğu için maksimum nem çok yüksektir. Mutlak nem (

12 g/m^3

) artsa bile, kapasitedeki devasa artış nedeniyle aradaki fark (nem açığı) İç Anadolu'dan (

26 ^\circ C

) daha büyük olur.

Matematiksel olarak Nem Açığı = Maksimum Nem - Mutlak Nem formülü uygulanır.

Anahtar Kavram

Maksimum nem ve nem açığı ilişkisi

İpuçları

Nem açığı, havanın doyma noktasına ulaşması için gereken nem miktarıdır.

Sıcaklık arttığında havanın nem taşıma kapasitesinin (maksimum nem) nasıl değiştiğini düşünün.

Güneydoğu Anadolu'da mutlak nem artsa bile,

40 ^\circ C

üzerindeki sıcaklıkların havayı nasıl dev bir 'nem süngerine' dönüştürdüğüne odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Türkiye'de bağıl nemin en yüksek olduğu Karadeniz kıyıları ile nem açığının en az olduğu merkezlerin ortak özelliklerini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Bağıl nem üzerinden de gidilebilir: Bağıl nem ne kadar düşükse, nem açığı o kadar fazladır. Güneydoğu Anadolu'da yazın bağıl nem Türkiye'nin en düşük seviyelerindedir.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Konular

Bu konudan daha fazla soru