Soru

Zorluk: Çok zorCumhurbaşkanı Seçimi ve Nitelikleri

19821982 Anayasası'nın güncel hükümleri ve ilgili seçim mevzuatı çerçevesinde, Cumhurbaşkanlığı seçim süreci, adaylık şartları ve oylama usulleri ile ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Cumhurbaşkanlığına aday gösterilme; siyasi parti grupları, en son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %5\%5’ini almış olan siyasi partiler veya en az 100100 bin seçmen tarafından gerçekleştirilebilir.
  2. B
    İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliğini kaybetmesi hâlinde; ikinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi suretiyle yapılır.
  3. C
    Cumhurbaşkanının ikinci döneminde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla (360360 milletvekili) seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde, mevcut Cumhurbaşkanı bir kez daha aday olabilir.
  4. En az 100100 bin seçmen tarafından aday gösterilecek kişiler, adaylık başvurularını bizzat Yüksek Seçim Kuruluna yaparlar; seçmenler ise imzalarını ilgili adaylık süresi içinde herhangi bir noterlikte onaylatarak Kurula ulaştırırlar.Cevap
  5. E
    İkinci oylamaya tek adayın kalması hâlinde bu oylama referandum şeklinde yapılır; adayın geçerli oyların salt çoğunluğunu alamaması durumunda sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir.

Cevap

100 bin seçmen tarafından aday gösterilecek kişiler için seçmenlerin imzalarını noter huzurunda onaylatmaları gerektiği bilgisi yanlıştır; bu işlem İlçe Seçim Kurullarında yapılır.
Seçmenler tarafından Cumhurbaşkanı adayı gösterilmesi sürecinde, 100100 bin seçmenin imzası noterliklerde değil, bizzat ilgili İlçe Seçim Kurullarına gidilerek atılır. Bu, sürecin yargı denetimi ve gözetimi altında yürütülmesini sağlamak içindir. Noter onayı şartı mevzuatta yer almamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanlığı adaylık usullerini incele.
Siyasi parti grupları, %5\%5 oy alan partiler ve 100100 bin seçmen aday gösterebilir.
Anayasa m.101101 uyarınca adaylık yetkisi bu üç gruba verilmiştir.
2
Seçmenler tarafından aday gösterme prosedürünü kontrol et.
İmzalar 'İlçe Seçim Kurullarında' atılır, noterlikler bu süreçte yetkili değildir.
71027102 sayılı Kanun ile düzenlenen idari usulde resmiyet İlçe Seçim Kurulları aracılığıyla sağlanır.
3
İkinci tur ikame ve referandum kurallarını doğrula.
Aday ölümü durumunda ikame yapılır, tek aday kalırsa referanduma gidilir.
Seçimin demokratik meşruiyetini korumak için ikame ve salt çoğunluk şartı aranır.
4
Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesi durumunu analiz et.
Meclis 3/53/5 ile seçimleri yenilerse mevcut Cumhurbaşkanı tekrar aday olabilir.
Anayasa m.116/3116/3 hükmü, görev süresine ilişkin özel bir istisna tanımaktadır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Adaylık ve Seçim Usulü

İpuçları

1
Adaylık sürecinde imzaların nereye atıldığına odaklanın; devletin hangi kurumu bu süreci yönetir?

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı seçilen kişinin TBMM üyeliğinin ve partisiyle ilişiğinin kesilip kesilmediği konusundaki güncel düzenlemeleri tekrar edin.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla