Osmanlı Devleti'nde . yüzyılda gerçekleşen anayasallaşma hareketleri incelendiğinde; Sened-i İttifak, Tanzimat Fermanı ve Islahat Fermanı'nın her birinin padişahın mutlak otoritesini sınırladığı görülmektedir. Ancak bu belgeler, hazırlanış yöntemleri ve hukuki dayanakları bakımından temel farklar barındırır.
Buna göre, Sened-i İttifak'ı, Tanzimat ve Islahat fermanlarından ayıran temel hukuki özellik aşağıdakilerden hangisidir?
- Padişah ile yerel bir güç odağı (ayanlar) arasında karşılıklı taahhütlere dayanan bir sözleşme (misak) niteliği taşımasıCevap
- BPadişahın kendi rızasıyla hukukun üstünlüğünü tanıdığı tek taraflı bir lütuf belgesi olması
- CDevletin temel teşkilatını düzenleyen ilk yazılı anayasa metni olarak yürürlüğe girmesi
- DUluslararası bir antlaşmanın eki sayılarak yabancı devletlerin denetimine açık bir hukuki zemin oluşturması
- EHalkın seçtiği temsilcilerden oluşan bir heyet tarafından hazırlanarak kurucu iktidarın iradesini yansıtması
Cevap
Sened-i İttifak'ın temel ayırt edici özelliği, padişah ile ayanlar arasında imzalanan iki taraflı bir sözleşme (misak) niteliğinde olmasıdır.
Sened-i İttifak (), Türk anayasa tarihinde 'misak' (sözleşme) niteliği taşıyan tek belgedir. Padişah II. Mahmut, ayanların gücünü tanımak ve onların desteğini almak için karşılıklı bir anlaşma imzalamıştır. Tanzimat ve Islahat Fermanları ise padişahın tek taraflı iradesiyle (lütuf yoluyla) halkına verdiği hakları içerir; bu belgelerde padişahın karşısında imza atan başka bir güç odağı yoktur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Misak (Sözleşme) Niteliği ve Anayasallaşma Belgeleri
İpuçları
1
Belgenin 'kimler arasında' imzalandığına ve 'tek taraflı mı yoksa çift taraflı mı' olduğuna odaklanın.
Daha Fazla Pratik
Tanzimat Fermanı ile getirilen 'kanun üstünlüğü' ilkesinin Sened-i İttifak'taki 'iktidar sınırlaması'ndan farkını inceleyen sorular çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s