Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorParlamento Kararları

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından tesis edilen 'parlamento kararları' ve bu kararların tabi olduğu hukuki rejim ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Bütçe ve kesin hesap kanunlarının kabul edilmesi hukuki niteliği itibarıyla birer parlamento kararıdır ve bu işlemler Cumhurbaşkanı tarafından Meclise geri gönderilemez.
  2. B
    Bir milletvekilinin istifasının Genel Kurulda kabul edilmesiyle üyeliğinin düşürülmesine ilişkin karar, parlamento kararı niteliğinde olduğundan bu işleme karşı yargı yolu kapalıdır.
  3. Meclis İçtüzüğü hükümleri, parlamento kararı niteliğinde olmalarına rağmen, Anayasa Mahkemesi tarafından hem şekil hem de esas bakımından yargısal denetime tabidir.Cevap
  4. D
    Milletvekilliğinin kesin hüküm giyme veya kısıtlanma nedeniyle düşmesine ilişkin işlemler, Anayasa'nın 85. maddesi uyarınca Anayasa Mahkemesi denetimine tabi parlamento kararlarıdır.
  5. E
    Para basılmasına karar verilmesi ve genel af ilan edilmesi, niteliği itibarıyla birer parlamento kararıdır ve bu işlemler Resmi Gazete'de yayımlanmadan yürürlüğe girer.

Cevap

Meclis İçtüzüğü'nün parlamento kararı niteliğinde olmasına rağmen Anayasa Mahkemesi tarafından hem şekil hem de esas bakımından denetlendiğini belirten ifade doğrudur.
Doğru ifade, Meclis İçtüzüğü'nün bir parlamento kararı olduğu ve bu işlemin Anayasa Mahkemesi tarafından hem şekil hem de esas yönünden denetlenebildiğidir. Bu durum, parlamento kararlarının kural olarak yargı denetimi dışında olması kuralının Anayasa'da açıkça belirtilen sınırlı istisnalarından birini oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
TBMM işlemlerini niteliklerine göre (kanun/karar) sınıflandır.
Bütçe, para basımı ve af gibi işlemler kanun niteliğindedir. İçtüzük, dokunulmazlık ve düşme işlemleri parlamento kararıdır.
Soruda 'parlamento kararı' olan ve doğru olan ifade aranmaktadır.
2
Parlamento kararlarının yargısal denetim rejimini hatırla.
Kural olarak yargı yolu kapalıdır. İstisnalar: İçtüzük (AYM), Dokunulmazlığın kaldırılması (AYM), Milletvekilliğinin düşmesi (AYM - İstifa, Devamsızlık, Bağdaşmayan Görev durumlarında).
Yargı yolu açık olan işlemleri belirleyerek seçenekleri elemek gerekir.
3
Milletvekilliğinin düşmesi süreçlerini ayrıştır.
Kesin hüküm giyme ve kısıtlanma 'bildirim' ile gerçekleşir, AYM'ye (Art. 85) tabi değildir. İstifa ve devamsızlık 'karar' ile gerçekleşir ve AYM'ye tabidir.
Çok güçlü bir çeldirici olan kesin hüküm giyme maddesinin hukuki niteliğini belirlemek için gereklidir.
4
Doğru ifadeyi belirle.
Meclis İçtüzüğü bir parlamento kararıdır ve Art. 148 gereği hem şekil hem de esas denetimine tabidir.
Tüm kriterleri sağlayan tek ifade budur.

Anahtar Kavram

Parlamento Kararlarının Tasnifi ve Yargısal Denetimi
Bu soruyu puanla

Konular

Parlamento Kararları

Bu konudan daha fazla soru