Soru

Zorluk: OrtaWilson İlkeleri ve Paris Barış Konferansı

I. Dünya Savaşı'nın barış esaslarını belirlemek üzere toplanan Paris Barış Konferansı'na 32 bağımsız devlet davet edilmiş olmasına karşın; konferansın genel kurulu yalnızca sembolik oturumlar için toplanmış, savaş sonrası dünya düzenine ve Osmanlı topraklarının paylaşımına ilişkin asıl bağlayıcı kararlar ABD, İngiltere, Fransa ve İtalya liderlerinden oluşan dar kapsamlı bir konsey tarafından kapalı oturumlarda belirlenmiştir.

Paris Barış Konferansı'ndaki bu karar alma mekanizması ve uygulama, Wilson İlkeleri'nde yer alan aşağıdaki prensiplerden doğrudan hangisine aykırılık teşkil etmiştir?

  1. Açık diplomasi yürütülmesi ve gizli antlaşmaların yapılmamasıCevap
  2. B
    Uluslararası barışın korunması amacıyla genel bir milletler teşkilatının kurulması
  3. C
    Ülkeler arasındaki ekonomik engellerin kaldırılması ve serbest ticaretin sağlanması
  4. D
    Boğazların bütün devletlerin ticaret gemilerine sürekli açık tutulması
  5. E
    Devletlerin iç güvenliklerini sağlayacak en düşük seviyede silahsızlanmaya gitmesi

Cevap

Açık diplomasi yürütülmesi ve gizli antlaşmaların yapılmaması
ABD Başkanı Woodrow Wilson'un yayımladığı 14 İlke'nin ilk maddesinde; uluslararası alanda açık diplomasi yürütülmesi, gizli görüşmelerden ve antlaşmalardan kaçınılması gerektiği açıkça belirtilmiştir. Ancak 1919 Paris Barış Konferansı'nda İngiltere, Fransa, ABD ve İtalya liderlerinden oluşan dar 'Dörtler Konseyi' (İtalya'nın ayrılmasıyla Üçler Konseyi), diğer katılan 28 devletin iradesini yok sayarak dünya haritasını ve antlaşma şartlarını kapalı oturumlarda şekillendirmiştir. Bu durum, açık diplomasi ve şeffaflık prensibinin doğrudan çiğnendiğini göstermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Wilson İlkeleri'nin diplomasi yöntemine ilişkin temel maddesini hatırla.
Wilson İlkeleri'nin birinci maddesi 'Açık diplomasi yürütülecek, hiçbir gizli uluslararası antlaşma yapılmayacaktır' hükmünü içermektedir.
Savaş öncesindeki gizli ittifakların dünya savaşına yol açtığı tezi, açık diplomasi kuralının benimsenmesine gerekçe oluşturmuştur.
2
Paris Barış Konferansı'ndaki karar alma mekanizmasını analiz et.
Konferansa katılan onlarca devlet dışlanmış, bağlayıcı antlaşma şartları 'Büyük Dörtler' (ABD, İngiltere, Fransa, İtalya) tarafından gizli ve dar kapsamlı oturumlarda belirlenmiştir.
Büyük İtilaf devletleri sömürgeci hedeflerini ve paylaşım planlarını diğer delegasyonların ve kamuoyunun denetiminden uzak tutmak istemiştir.
3
Tarihsel olgu ile Wilson prensiplerini karşılaştırarak aykırılığı belirle.
Kapalı kapılar ardında yürütülen pazarlıklar açık diplomasi ilkesiyle taban tabana zıttır.
Soruda verilen uygulama doğrudan açık diplomasi ve gizli diplomasi yasağına aykırılık oluşturmaktadır.

Anahtar Kavram

Wilson İlkeleri'nin açık diplomasi prensibi ve Paris Barış Konferansı'ndaki Dörtler Konseyi uygulaması

İpuçları

1
Soruda konferansın 'kapalı oturumlar' ve 'dar kapsamlı bir konsey' ile yönetilmesine dikkat ediniz.
2
I. Dünya Savaşı'nın çıkışında rol oynayan gizli antlaşmaları önlemek için Wilson'un önerdiği ilk maddeyi düşününüz.
3
Wilson İlkeleri'nin 1. maddesi şeffaf görüşmeleri ve uluslararası açık diplomasiyi savunmaktaydı.

Daha Fazla Pratik

Paris Barış Konferansı'nda İtilaf Devletleri'nin 'sömürgecilik' yerine 'manda ve himaye', 'savaş tazminatı' yerine 'tamirat borcu' kavramlarını getirerek Wilson İlkeleri'ni nasıl şeklen uygulayıp özde aştıklarını inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Wilson İlkeleri'nin maddelerini gruplandırınız: Diplomasi yöntemi (1. madde - Açık diplomasi), Denizler ve Ticaret (2 ve 3. maddeler), Silahsızlanma (4. madde), Sömürgeler ve Topraklar (5-13. maddeler), Güvenlik Örgütü (14. madde). Karar alma sürecinin kapalı yürütülmesi doğrudan diplomasi yöntemiyle (1. madde) ilgilidir.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla