I. Dünya Savaşı sonrasında toplanan Paris Barış Konferansı'nda İtilaf Devletleri, Wilson İlkeleri'nin bağlayıcılığını aşmak ve Osmanlı topraklarını kendi çıkarları doğrultusunda paylaşabilmek amacıyla çeşitli diplomatik ve hukuki mekanizmalar geliştirmişlerdir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi İtilaf Devletleri'nin Wilson İlkeleri'ni kendi çıkarları doğrultusunda dönüştürerek Osmanlı coğrafyasına tatbik ettiklerini gösteren uygulamalardan biri değildir?
- ASömürgecilik anlayışının tasfiye edilmesini engellemek amacıyla Milletler Cemiyeti bünyesinde 'manda ve himaye' sisteminin kurumsallaştırılması
- BMağlup devletlerden savaş tazminatı alınmasını engelleyen maddeye karşılık 'tamirat bedeli' ve 'onarım masrafı' kavramlarının getirilmesi
- CSelf-determinasyon ilkesini lehlerine kullanabilmek amacıyla sahte nüfus ve asayiş raporlarına dayanılarak İzmir'in Yunanistan'a bırakılması
- DAçık diplomasi kuralına rağmen savaş içindeki gizli antlaşmaların getirdiği pürüzleri gidermek adına İtalya'nın Batı Anadolu taleplerinin saf dışı bırakılması
- Türklerin çoğunlukta olduğu bölgelerde kesin egemenlik hakkı tanıyan madde gereğince Osmanlı Devleti ile nihai barış antlaşmasının konferansta tamamlanıp yürürlüğe konulmasıCevap
Cevap
Türklerin çoğunlukta olduğu bölgelerde kesin egemenlik hakkı tanıyan madde gereğince Osmanlı Devleti ile nihai barış antlaşmasının konferansta tamamlanıp yürürlüğe konulması
Osmanlı Devleti ile nihai barış antlaşması Paris Barış Konferansı'nda tamamlanıp yürürlüğe konulmamıştır. İtilaf Devletleri'nin Osmanlı topraklarını paylaşma konusundaki derin uyuşmazlıkları (özellikle İtalya ile İngiltere-Yunanistan arasındaki İzmir gerilimi ve Boğazlar meselesi) nedeniyle Osmanlı barışı ertelenmiş, antlaşma taslağı Nisan 1920 San Remo Konferansı'nda hazırlanmış ve Sevr Antlaşması 10 Ağustos 1920'de imzalanmıştır. Ayrıca İtilaf Devletleri Türk çoğunluğun egemenliğini korumak yerine Mondros'un 7. maddesini işleterek işgallere girişmişlerdir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Wilson İlkeleri'nin Paris Barış Konferansı'nda 'manda-himaye' ve 'tamirat bedeli' gibi kavramlarla tahrif edilmesi; İtilaf Devletleri arasındaki paylaşım krizleri sebebiyle Osmanlı barışının ertelenmesi.
İpuçları
1
İtilaf Devletleri'nin Paris Barış Konferansı'nda diğer İttifak devletleriyle (Almanya, Avusturya, Macaristan, Bulgaristan) barış yaparken Osmanlı barışını neden sonraya bıraktığını hatırlayınız.
2
Wilson İlkeleri'nde yer alan 'sömürgecilik yasağı', 'tazminat yasağı' ve 'nüfus çoğunluğu' gibi maddelerin Paris'te hangi yeni diplomatik kavramlarla kamufle edildiğini değerlendiriniz.
3
Osmanlı Devleti'ni fiilen paylaşan Sevr Antlaşması'nın Paris'te değil, 1920 yılında San Remo Konferansı'nda şekillendirildiğini göz önünde bulundurunuz.
Daha Fazla Pratik
Paris Barış Konferansı sonrasında İtilaf Devletleri arasındaki ilk derin görüş ayrılığının neden Batı Anadolu (İzmir) meselesi üzerinden İtalya ile yaşandığını inceleyebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Öncüllerde yer alan diplomatik kavramları Wilson İlkeleri ile eşleştirme yöntemi: Manda-himaye (sömürgecilik yasağına karşı), Tamirat bedeli (tazminat yasağına karşı), Sahte İzmir raporları (self-determinasyona karşı). Bu kavramsal kılıfların dışında kalan ve tarihsel olarak gerçekleşmemiş olan tek seçenek Osmanlı ile kalıcı barışın hemen yürürlüğe girmesidir.
Tahmini Süre:1m 30s