Soru

Zorluk: KolayEkonomi ve Maliye

Osmanlı Devleti'nde şehir ekonomisinin denetlenmesi ve halkın temel ihtiyaç maddelerine ulaşımının koordine edilmesi amacıyla; şehre dışarıdan gelen un, yağ, şeker ve tahıl gibi ürünlerin tek bir merkezde toplandığı, tartıldığı ve buradan perakendeci esnafa dağıtıldığı ticari yapılara ne ad verilir?

  1. A
    Arasta
  2. B
    Bedesten
  3. Kapan HanıCevap
  4. D
    Kervansaray
  5. E
    Külliye

Cevap

Şehre gelen temel gıda maddelerinin tartılıp dağıtıldığı merkezlere 'Kapan Hanı' adı verilir.
Kapan hanları, Osmanlı ekonomi sisteminde 'iaşecilik' ilkesinin bir gereği olarak, halkın gıdaya uygun fiyattan ve adil bir şekilde ulaşmasını sağlamak için kurulan toptan satış ve tartım merkezleridir. İsmini ürünlerin tartıldığı büyük terazilerden (kapan) alırlar.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki anahtar kavramları belirle.
'Temel gıda maddeleri (un, yağ, şeker)', 'tek merkezde toplanma', 'tartılma' ve 'perakendeciye dağıtım' ifadeleri toptancı hali işlevine işaret eder.
Osmanlı ticari hayatında karaborsayı önlemek ve fiyat istikrarını (narh) korumak için ürünlerin tek elden denetlenmesi gerekirdi.
2
Kavramın kökenini analiz et.
'Kapan' kelimesi Arapça 'kabbân' (büyük kantar/terazi) kelimesinden gelir.
Bu mekanlar ismini, ürünlerin tartıldığı dev terazilerden almıştır.
3
Mimari terimler arasında karşılaştırma yap.
Un Kapanı, Yağ Kapanı gibi örnekler bu işlevin somut kanıtlarıdır.
Bedesten lüks ticaret, Arasta dükkan düzeni, Kervansaray ise lojistik konaklama ile ilgilidir.

Anahtar Kavram

Osmanlı Ticari Örgütlenmesi ve Kapan Sistemi

İpuçları

1
Bu yapının ismi, içinde bulunan büyük terazilerden (kantar) gelmektedir.
2
Günümüzde İstanbul'da bulunan 'Unkapanı' semtinin adı bu ticari gelenekten gelmektedir.

Daha Fazla Pratik

Osmanlı'da fiyatların devlet tarafından belirlenmesi anlamına gelen 'Narh Sistemi'nin bu yapılarla olan ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla