Examkin

Soru

Zorluk: OrtaYargı Yetkisi, Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Hakimlik Teminatı

19821982 Anayasası'nın "Hâkimlik ve Savcılık Teminatı" başlıklı 139139. maddesine göre; hâkimler ve savcılar azlolunamaz, kendileri istemedikçe Anayasa'da gösterilen yaştan önce emekliye ayrılamaz ve bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınamazlar. Ancak bu kuralın Anayasa metninde doğrudan belirtilen bazı istisnaları mevcuttur.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir hâkimin, rızası olmasa dahi bu anayasal teminattan yararlanamayarak görevinden veya haklarından mahrum bırakılabileceği anayasal bir istisnadır?

  1. A
    Görev yaptığı mahkemenin idari bir tasarrufla veya kadro değişikliği nedeniyle kapatılması
  2. B
    Verdiği bir kararın, üst mahkemece hukuka aykırı bulunarak esastan bozulması
  3. C
    Hakkında bir disiplin soruşturması başlatılmış olması ve incelemenin devam etmesi
  4. Sağlık bakımından görevini yerine getiremeyeceğinin kesin olarak anlaşılmasıCevap
  5. E
    Yasama Meclisinde davası hakkında bir meclis araştırması veya genel beyanda bulunulması

Cevap

Doğru cevap, hâkimin sağlık durumu nedeniyle görevini yapamayacağının kesinleşmesi durumudur.
Anayasa'nın 139139. maddesine göre hâkimlik ve savcılık teminatı mutlak değildir. Maddenin sonunda belirtildiği üzere; meslekten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan hüküm giyenler, sağlık bakımından görevini yerine getiremeyeceği kesin olarak anlaşılanlar veya meslekte kalmalarının uygun olmadığına karar verilenler bu teminatın istisnasıdır. Dolayısıyla sağlık durumunun kesin olarak bozulması, rıza aranmaksızın teminatın dışına çıkılabilmesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
139139. maddedeki temel güvenceleri belirle.
Hâkimler azlolunamaz, 6565 yaşından önce emekli edilemez, özlük hakları mahkeme kapatılsa da korunur.
Anayasal teminatın kapsamını anlamak için ana kuralın sınırlarını çizmek gerekir.
2
Madde metnindeki 'istisnalar saklıdır' ifadesine odaklan.
İstisnalar: Suçtan hüküm giyme, sağlık sorunları ve meslekte kalmanın uygun görülmemesi.
Genel kuralın hangi şartlarda bozulabileceğini belirlemek soruyu çözmek için kritiktir.
3
Seçenekleri bu istisnalarla karşılaştır.
Sağlık sorunu seçeneği doğrudan madde metnindeki istisnalardan biridir.
Seçenekler arasında Anayasa'nın 139139. maddesinde açıkça ifade edilen 'sağlık bakımından görevini yerine getiremeyeceğinin kesin olarak anlaşılması' ifadesi doğru cevabı oluşturur.

Anahtar Kavram

Hâkimlik ve Savcılık Teminatı'nın (Md. 139) kapsamı ve anayasal istisnaları.

İpuçları

1
Anayasa'nın 139139. maddesinin son cümlesindeki istisnai durumları hatırlayın.
2
Teminat, hâkimin görevini hakkıyla yapabilmesi içindir; ancak görevini yapmasına engel olan fiziksel/zihinsel bir durum varsa ne olur?
3
Hâkimlik teminatı; sağlık sorunları, ağır suçlar veya mesleki uygunsuzluk durumlarında devre dışı kalabilir.

Daha Fazla Pratik

Hâkimlerin idari görevleri bakımından kime bağlı olduklarını ve 140140. maddeyi inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Yargı Yetkisi, Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Hakimlik Teminatı

Bu konudan daha fazla soru