Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorDiğer Türk-İslam Devletleri

Büyük Selçuklu Devleti'nin tarih sahnesinden çekilmesiyle oluşan siyasi boşlukta kendilerini bu devletin "gerçek varisi" olarak ilan eden, Harezm bölgesinde kurulup kısa sürede imparatorluk seviyesine ulaşan; ancak 1218'de yaşanan Otrar Faciası ile Moğol istilasını İslam dünyasına yönelten ve 1230'daki Yassı Çemen Savaşı'nda aldıkları yenilgiyle yıkılma sürecine girerek Anadolu'yu Moğol tehlikesine karşı savunmasız bırakan Türk-İslam devleti aşağıdakilerden hangisidir?

  1. HarzemşahlarCevap
  2. B
    Timur Devleti
  3. C
    Altın Orda Devleti
  4. D
    Gazneliler
  5. E
    Akkoyunlular

Cevap

Büyük Selçuklu mirasını sahiplenen ve Yassı Çemen Savaşı sonrası yıkılarak Anadolu'nun Moğol istilasına uğramasına zemin hazırlayan devlet Harzemşahlardır.
Harzemşahlar, kendilerini Büyük Selçuklu Devleti'nin siyasi mirasçısı olarak görmüş, ancak Moğollarla yaşanan Otrar Faciası ve Anadolu Selçukluları ile yapılan Yassı Çemen Savaşı neticesinde yıkılarak Anadolu'nun Moğol istilasına açık hale gelmesine (tampon bölgenin ortadan kalkmasına) neden olmuşlardır.

Adım Adım Çözüm

1
Siyasi mirasçılık iddiasını değerlendir.
Büyük Selçuklu Devleti'nin yıkılışı sonrası Orta Asya ve İran'da hakimiyet kurarak kendilerini "Selçuklu varisi" gören devletin Harzemşahlar olduğu belirlenir.
Harzemşahlar, Selçuklu idari yapısını ve unvanlarını devam ettirerek bu iddiada bulunmuşlardır.
2
Otrar Faciası ve Moğol ilişkisini analiz et.
Vali İnalcık'ın Moğol kervanını katletmesi (Otrar Faciası), Moğolların batıya yürüyüşünü hızlandırmıştır.
Bu olay, Moğol istilasının sadece Orta Asya ile sınırlı kalmayıp İslam dünyasının kalbine yönelmesine neden olan diplomatik kırılma noktasıdır.
3
Yassı Çemen Savaşı'nın sonuçlarını incele.
1230 yılında Anadolu Selçuklu Devleti (I. Alaeddin Keykubad) ile yapılan bu savaş, Harzemşahların kesin yenilgisi ve yıkılışıyla sonuçlanmıştır.
İki Türk devletinin birbirini zayıflatması, bölgedeki tampon gücün ortadan kalkmasına yol açmıştır.
4
Geopolitik sonucu saptan.
Harzemşahların yıkılmasıyla Moğollar ile Anadolu Selçukluları arasındaki engel kalkmış, 1243 Kösedağ Savaşı'na giden süreç başlamıştır.
Harzemşahlar, Moğol akınlarına karşı doğal bir baraj görevi görmekteydi.

Anahtar Kavram

Tampon Devlet Fonksiyonu ve Geopolitik Boşluk

İpuçları

1
Bu devlet, Moğollar ile Anadolu Selçuklu Devleti arasında bir 'tampon bölge' oluşturuyordu.

Daha Fazla Pratik

Bu devletin yıkılmasından 13 yıl sonra Anadolu'nun Moğol istilasına uğradığı Kösedağ Savaşı'nı inceleyerek neden-sonuç ilişkisini pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Diğer Türk-İslam Devletleri

Bu konudan daha fazla soru